Triman Minerals enpresako langileek 3-4 hilabete daramatzate kobratu gabe eta enpresa bera ixteko arriskuan dago. Horregatik, langileek gaur protesta egin dute Iruñean, Nafarroako Gobernuari eta Sodenari konponbide bat eskatzeko.
Bizkaiko Foru Aldundiko zentroak garbitzen dituzten Garbialdiko langileek hiru egunetako grebei hasiera eman diete gaur. Hain zuzen ere, maiatzaren 28, 29 eta 30erako deitu dituzte grebak, LAB, ELA, UGT, ESK eta CCOOen babesarekin.
Aldundiko garbitzaileak aurrera eramaten ari diren lanuzteetarako osatutako Greba Komiteak, Aldundiak, gaur goizean, bost ordu luzez lan-zentroetan sartzea debekatu egin dietela salatu dute.
Batzar Nagusi eta Foru Aldundiko zentroetako garbitzaileek hiru greba egunei ekin diote gaur, goizeko 5:45etan aurrera eraman duten pikete batekin. Ordu horretan sartu egiten baitira lanera goizeko txandan garbitzen duten langileek.
Handik gutxira, Greba Komiteak, lan-zentroetara sartu nahi izan du, greban dauden langileen eskubideak errespetatzen ari zirela egiaztatzeko. Kanpoan aurrera eramaten ari ziren protestetan parte hartzen ari ziren langile batzuk, garrantzizkoak diren tokiak garbitzea egokitzen zaie, adibidez, komunak. Komitearen helburua lan horiek egin gabe uzten ari zirela ziurtatzea zen. Euren buruak identifikatu eta Jauregi Foralean sartu nahi izan dutenean, Aldundiak ezezkoa eman die, horrelakorik egiteko eskubiderik ez zutela argudiatuz. Erantzun bera jaso dute Liburutegi Foralera gerturatu diren Komiteko kideak.
Langileek, orduan, Inspekziora jo dute gertatutakoa salatzera, bai eta Garbialdi enpresa jakinaren gainean ipintzera ere, euren eskubideen urraketa larria gertatzen ari zelako; baina Aldundiak ezezkoarekin jarraitu egin du.
Bost ordu luze igaro behar izan dira Komiteak, azkenik, lan-zentroetara sartu ahal izan duen arte. Aldundiaren jarrera hau oso adierazgarria da, arduradunek ondo baino hobeto bait dakite zeintzuk diren Greba Komiteak dituen funtzio eta eskubideak, eta grebaren garapena oztopatzea bilatzen dutela salatu dute langileek.
Bihar, berriro ere elkarretaratuko dira, goizeko 10etan, Liburutegi Foralaren aurrean, euren aldarrikapenak kontuan hartu daitezen.
Borroka, bide bakarra
Maiatzaren 24an, enpresarekin izan zuten negoziazio mahaia, eta, grebetarako egun gutxi gelditzen ziren arren, Garbialdik ez zuen proposamen berririk egin. Hala, greba deialdia berretsi zuten, eta gaur ekin diete lanuzteei. Era berean, Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitzaren aurrean elkarretaratzea egin dute goizean.
Abenduaren 5etik salatzen ari diren bezala, pasa den ekainetik enpresak egiten dien proposamena zeharo eskasa da eta ez dute inondik inora onartuko: %0,3ko igoera, 2010etik soldatak izozturik duten kolektibo batentzat. Hara 0,14€tako soldata igoera 8 urtetan. Hori gainera, lanaldi osoa dutenentzat.
Pazientzia agortu egin zaiela jakitera eman dute eta baita ekainaren lehen astean grebekin jarraitzeko prest daudela ohartarazi ere, datozen egunotan Aldundiaren edo enpresaren jarreran aldaketarik ikusten ez badute.
Bilbo, Gasteiz, Donostia eta Iruñeko mobilizazioetan izan gara, pentsiodunen elkarteek deitutako mobilizazioei babesa emateko.

Pentsiodunen elkarteek manifestaziora deitu dute gaur Bilbon, Gasteizen, Donostian eta Iruñean. Hiriburuetan ez ezik, herri batzuetan ere egin dira protestak; Altsasun, kasu. LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburu Donostiako mobilizazioan izan da, pentsiodunei babesa ematen, milaka eta milaka herritarrek Hego Euskal Herrian antolatutako manifestazioetan egin bezala.

Hain zuzen ere, LABek pentsio sistema publiko eta propio baten aldeko konpromisoa berretsi du gaurko mobilizazio egunean, eta hemen kotizatu, hemen erabaki printzipioa aldarrikatu du. 1.080 euroko gutxieneko pentsio bermatua, bizitzaren kostearen araberako pentsioen berbalorizazioa, emakume eta gizonen arteko pentsio arrakalarekin bukatzea eta pobrezia eta prekarietatea eragin duten lan eta pentsio erreformen derogazioa, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartan jasotako eskubideak dira, eta euskal erakundeei lehenbailehen bermatuak izan daitezela exijitu diegu.

Administrazioko langile kontratatuek gradua kobratzeko aukera izan dezatenarenak sindikatu batzuen arrantzaldia zabaldu du eta euren sareak bota dituzte ur nahasietan arrantzatzen saiatzeko. LAB sindikatuak, ordea, esparru guztietan lan arduratsua eta sendoa egitearen aldeko apostua egiten jarraitu nahi du. Aukerak irekita daude, baina lasaitasuna eskatzen dugu. Izan ere EBJA Europako Batasunaren Justizia Auzitegiak atera behar duen txostenaren zain gaude.
EBJAk 2016ko irailean atera epaiek pertsona kontratatuek finkoen aldean jasaten duten diskriminazioarekin bukatzeko aukera zabaldu zuten. Aipatu epai horietaz LABek egin azterketaren emaitzaz, 2016ko abenduan, Europako Batzordearen aurrean kexa aurkeztu genuen pertsona kontratatuen gradua kobratzearen inguruan. Aldi berean, Nafarroako Administrazioarekiko Auzitegian beste bi eskakizun jarri genuen gai beragatik.
Oroitarazi behar da Administrazioarekiko Auzitegiak inoiz ere (ez europako epaien ondoren ez lehenago ere) onartu duen pertsona kontratatuek gradua kobratzeko duten eskubidea. Jarritako eskari guztiak galdu egin dira, bai sindikatu guztiek jarritakoak nola norbanakoek jarritakoak ere. Azkeneko, guk jakinda behintzat, pasa den abenduan izan zen Afapna sindikatuak NJANn epaiketa galdu zuenean zeinak kostuak ere ordaintzera kondenatua izan zen.
Horregatik, administrazioarekikoaren bista ailegatu zenean, pasa den urtarrilean, epaileari epaiketa bertan behera uzteko galdegin genion, Europan 2016an jarria genuen kexaren inguruan erantzuna jaso arte. Epaileak gure eskaria onartu zuen eta jakinarazi zigun, berak ere EBJAren aurrean gai horrexengatik auzi aurre-judiziala eskatua zuela.
Hortaz, EBJAk erantzuna eman arte itxaron behar da inolako neurririk hartu aurretik. LABek ez ditu aukera edo itxaropen faltsuak zabaldu nahi eta gure iradokizuna, une hauetan, eragindako langileei da lasaitasuna izatea.
EBJAk zer esanen duen jakin bezain pronto, eta gure talde juridikoak ebazpenak dioena behin aztertuta, eragindako langile guztiei jakinarazkiko diegu aurrerantzean egin beharko dutena.
Europako Auzitegiak epaia eman bitartean, LABek jarraituko du tematuta arlo guztietan eta arduradun politiko guztien aurrean nabarmentzen pertsona kontratatuek finkoen aldean pairatzen duten diskriminazioa amaitu behar dela.
Jakin dugu Osasungintzako Kontseilaria elkartu dela Erizainen Elkargoarekin 347/1993 Foru Dekretuaren aldaketaz solastatzeko; horren bidez ahalbidetuko da edozein enplegatuk hautatu ahal izan dezan unitateetako buruzagitzetara (haren lan maila eta lanpostua edozein dela ere). Bilera hura egin ondoren, Erizainen Elkargoak adierazi zuen aurreikusi diren aldaketen aurkako alegazioak aurkeztuko dituela.
Gogoan izan behar da Erizainen Elkargoa erakunde pribatua dela, zeinak behartzen dituen erizainak, derrigorrean, dirutza ordaintzera, eta horrek ez duela zerikusirik haiek funtzio publikoan betetzen duten zereginarekin. Organikoki administrazio sanitario publikoarena ez den “erakunde” batez ari gara, eta gainera, estatu mailako lobbya ordezkatzen du guztiz ilunak diren jarduerak betez (horren adibidea: “La Fiscalía investiga la cúpula de los colegios de enfermaría de España.” El País 2017-10-27. Aholkatzen dugu sar zaiteztela infoadm.org webean, haren “Dossier Organización Colegial…” orrian).
Zergatik elkartu behar du Kontseilariak funtzio publikoarena ez den lobby batekin enplegatu publikoen plantillako barne antolakuntzaz eztabaidatzeko?
Erizainen iritzia jaso nahi badu, zergatik ez da elkartzen orduan lan-zama eta ratio handien dituzten zerbitzu eta unitateetako langileekin? (adibidez, larrialdietakoekin, HVCko 6. Orokorrarekin, Etxeko Ospitaleratzekoekin, Andraizekokin,…).
Hobe luke kontseilariak etorri eta lehen eskutik ezagutuko balitu erizainen kezkak, lantokiz lantoki ibilita.
Eta Nafarroako Erizainen Elkargoak hobe luke erakunde gisa pairatzen dituen barne arazoak are gehiago zainduko balitu, zeinak, estatu mailan, fiskaltzaren ekimenak eragin dituen.
Oker gabiltza erakunde pribatu eta korporatibo batzuk solaskide baliagarritzat hartzen badira administrazio publikoaren laneko antolakuntza arautzen duen araudia diseinatzerakoan eta burutzerakoan. Administrazioak lehenetsi behar du interes orokorra beste edozein baino lehen, ezta?
Zentrotik eskatu zen bete gabeko lanpostua beste erizain edo emagin batekin ordezkatu behar zela, baina CHNko Erizaintza Zuzendaritzak proposatu zuen Erizaintzako Zaintza Osagarrien Teknikariek beteko zutela bete gabeko lanpostua.
Baina gaurko egunez, inork ez du bete oraindik hark utzitako lanpostua, eta ondorioak berehala nozitu dira: lankideek gainezka dihardute, jubilatu zen lankidearen kontsulten agenda beraien gain hartu behar dutelako, eta horrela, 130 erabiltzaileri hitzorduak aldatu zaizkielako. Gainera, zitazioak kolapsatu dira, zentroan ez dagoelako tarterik hitzordu berriak lotzeko, ekainaren 21 arte.
Hortaz, LABek eskatzen dio CHNren Zuzendaritzari eta Osasunbidearen Gerentziari bete gabeko lanpostua bete dezala, eta gaixo bakoitzeko erizainen gutxiengo zaintza ratioak bete daitezela.
Bilboko Ingenieritza Eskolan astelehenean izandako istripu larria salatu dugu gaur Torres Quevedo Ingeniariaren Plazan, euskal gehiengo sindikalak deituta. UPV-EHUko campusetan zeuden deituta protestak gaurko.
Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartaren Koordinazio Nazionalak agerraldi bat egingo du gaur Bilbon, Iruñean ekainaren 2an egingo den Alternatiben herriari bere babesa erakutsi eta herritarrei bertaratzeko deia egiteko. Iaz Bilbon egin zuten Alternatiben Herria, eta aurten Iruñeak hartu du lekukoa.
Iruñeako deialdi hau ez da zerotik hasten, Baionakoa eta Bilbokoa izan ziren aurretik. Gaur egungo eredu sozial eta ekonomikoa gainditzeko proposamenak garatzea gure esku dagoela erakusteko antolatu dugu mobilizazio hau, aldaketarako indarra badugula eta posible egiteko burujabetza behar dugula ozen aldarrikatzeko. Proposamen asko ditugu eta beste asko jorratzen hastea dagokigu.
Gure asmoa, dagoeneko martxan dauden eta egingarriak direla erakutsi dugun proiektuak erakustea da. Gaur egungo eredu sozial eta ekonomikoa gainditzeko proposamenak garatzea gure esku dago. Proposamen asko ditugu eta beste asko jorratzen hastea dagokigu.
Gure bizitza eta natura arriskuan daudela ohartarazi nahi dugu, desberdintasunak gero eta handiagoak dira, kapitalak aberastasuna bereganatzen du, aldaketa klimatikoa, eskubide sozialen galera, bazterkeria soziala gero eta larriagoa, baliabide naturalen xahutzea, pribatizazioak, patriarkatuaren indartzea, antolatzea eta erabakitzea eragoztea, produkzio eta kontsumo eredu jasanezinak…
N
eoliberalismoaren propagandak “errekuperazioa” du hizpide, herrien eta biosferaren egoera gero eta okerragoa denean, eta prekarietatea gero eta gehiago zabaltzen ari denean. Errefuxatuen aurkako Apartheidak argi erakusten du sistemaren perbertsioa: pertsonen eskubideak jaiotzen diren tokiaren araberakoak dira, edo dauzkaten ondasunen araberakoak. Europara beste kontinenteetako errekurtsoak ekartzen diren bitartean, pertsonei mugak ezartzen zaizkie. Aberastasun handienak gero eta handiagoak dira. Desertifikazioa, aldaketa klimatikoa eta baliabideen agortzea gero eta larriagoak dira Kapitalismo bortitz honetan.
Hala eta guztiz ere, urte hauetan zehar alternatibak zabaldu eta sendotu dira. Hamaika kontsumo talde eta ekonomia aldatzeko proiektu daude martxan. Milaka pertsonek parte hartzen dute borroka sozialean, sindikalean, ekologistan, LGTBIQ+, denok izan dezagun bizitza duina.
Ekainaren 2a aldarrikapen eta festa eguna izango da, proposamen ugariren erakuslea, handiak nahiz txikiak, egunerokoan betetzen gaituztenak. Ekimena bera bezain garrantzitsua da antolatzeko modua. Auzolanean egitea proposatzen dugu, parte hartu, eztabaidatu eta elkarrekin eragin nahi duten eragile eta pertsona guztien artean.
Alternatibak badaudela eta martxan daudela erakutsi nahi dugu, sistema dela aldatu beharrekoa. Horregatik beste gizarte eredu bat aldarrikatzen dugu, erdian pertsonak jarriz. Ongi bizitzeko, pertsonen eta herrien beharrak asetzeko, geure burua zaintzeko eta Lurra zaintzeko, dominazio eta injustiziarekin bukatzeko.
Ekimen honen helburu nagusiak hauek dira:
• Martxan dauden alternatibak hedatzea eredu ekonomiko eta sozial berri bat eraikitzeko
• Mobilizazioaren eta gizartea aktibatzearen beharra azpimarratu, trantsizio soziala eta ekologikoa gauzatzeko
• Sareak sortu eta aliantzak egin eta indartzea Alternatiben Herria ospatu eta gero elkarrekin lanean jarraitzeko
Iruñeako erdigunean, bost auzoko herria antolatu dugu, bertan, kale animazioa, baikortasuna, hausnarketaeta batez ere, etorkizunez beteriko herria izango da.
Hauek dira antolatu ditugun auzoak:
• Herriak eta lurra: Energia burujabetza, klima aldaketa, honakinak, mugikortasuna, elikadura burujabetza, kontsumoa…
• auzoEKOnomia: finantzak, txanpona, ekonomia sozial eraldatzailea, aberastasunaren banaketa, enplegua…
• Burujabetza: Demokrazia eta parte hartzea: eredu ekonomiko, sozial kultural eta politikoa erabakitzeko eskubidea, parte hartze prozesua;herrien arteko elkartasuna…
• Bizi anitzak eta duinak: jatorria, identitatea, gorputzak, sexu- generoa, aniztasunaren kudeaketa…
• Arragoa: ondare komuna, hizkuntza, hezkuntza, kultura…
• Haurren errepublika: haur eta gazteek gune propioa izango dute beraien Alternatiben Herria irudikatzeko.
Programaziotik, honakoak azpimarratu nahiko genituzke:
– Goizean izango ditugun eztabaida mamitsuak: burujabetza pluralean, espetxea eta zigor eredua kapitalismoari alternatibak eraikitzea, eskoletako segregazioa, Nafarroako landa eremuko erronkak, trantsizio energetikoa, ekofeminismo eta ekosozialismoa, intersekzionalitatea eta aliantzak…
– EH Kantuzek, programazioan parte hartuko dute 1200 partaiderekin.
•Arratsaldeko 17.00etan Artxibotik abiatuko den kalejira feminista herrikoia
•Takonerako gune zentralean egingo dugun garagardo artisau azoka, bazkari herrikoia eta kontzertuak: Koban, The Sustraians eta Emma Maurice
Hau guztia burutzeko auzolana eta indar kolektiboa behar dugu, baita babes ekonomikoa ere. Crowfundinga ekainaren 2ra arte irekia dugu, Alternatiben Herria babestu azken txanpa honetan!
Ekainak 2an garai ilunenera itzuli nahi dutenen saiakeren aurrean, etorkizuna bermatuko digun orain koloretsua margotu nahi dugu
PPk negoziaketak banan bana egin baditu ere, emaitza hauxe da: EAJ, UPN, Cs eta PPk bat egin dute Espainiako aurrekontu orokorren onarpenean. Euskadiren izenean egin omen du akordioa EAJk; guk esaten diogu: euskal langileon izenean, ez.
EAJk bost aitzaki eman ditu eskuin espainolistarekin bat egitea zuritzen saiatzeko; LABen ustez, badira bost arrazoi sendo aurrekontu akordio tamalgarri hori deitoratzeko.
1. Hego Euskal Herriko langileria kaltetuko duen akordioa
EAJk bi urtez babesa eman dio PP-ri eta legegintzaldiaren amaiera bitartean jarraitzeko aukera eman dio. Honela, Espainiako Gobernuak garatzen dituen politika laboral eta sozialen erantzule bilakatu da. Besteak beste:
Gastu sozialaren murrizketa ikaragarria iraunkortzen da. Euroa duten herrialdeen gastu sozial txikiena du Espainiako Estatuak. Rajoy Gobernura iritsi zenetik %27 murriztu da, 19.000 milioi orotara.
Euskal langileen lan baldintzen estatalizazioa sustatzen da. Langile publikoen erosmen-ahalmena berreskuratzeari uko egiten diote aurrekontuek. Eta sektore publikoa garatzeko hamaika oztopo ezartzen.
Etxeko langileen lan baldintza prekarioak mantentzen dira, erregimen orokorrarekin hainbat alderditan homologatzea bost urtez atzeratzen baita.
Euskal pentsiodunen pentsioen murrizketa zilegiztatzen da. Aurtengorako planteatutako pentsio igoera eskasa gora-behera, 2012tik ezarritako murrizketak eta horien ondorioz eragindako pentsiodunen eros-ahalmenaren galera bere horretan mantentzen da. Euskal pentsiodunen %52k EAEn eta %57k Nafarroan 1.080 euro baino gutxiagoko pentsioa jasotzen dute.
Euskal langabetuen langabezia prestazioen murrizketa. Azken urteotako ildoari jarraiki, langabezia kobertura gabe jarraituko dute milaka euskal langile.
Zaintza beharrak dituzten euskal herritarren kontrako murrizketak. 2012tik menpekotasun egoerei aurre egiteko autonomia erkidegoetara bideratu beharreko 2.700 milioi euro ez dira iritsi; Nafarroak 12,8 milioi gutxiago jaso ditu eta EAEk 73,5 milioi gutxiago. Menpekotasun egoeran dauden lau herritarretatik batek ez du inolako laguntzarik jasotzen.
Gauzak horrela, nola esan dezake EAJk aurrekontu akordioak “Euskadiri” mesede egiten diola? Lortutako inbertsioek, batez ere, euskal enpresari jakin batzuei egingo die mesede; izan ere, PP-ren politikek, herritarren gehiengo zabala kaltetzen dute.
2. Inboluzio autoritarioa indartzen duen akordioa
PP-ren Gobernuak Kataluniako instituzioak kontrolpean ditu, 155. artikuluaren bidez. Govern legitimoa espetxean ala erbestean dago eta Govern berria askatasunez osatzea eragozten ari da PP. Atzo bertan burujabetza prozesuaren kontrako muntaia polizial bat gauzatu zen Katalunian.
Estatuan ematen ari den inboluzio autoritarioak Katalunia ez ezik Hego Euskal Herria ere mehatxupean dauka. Izan ere, EAE eta Nafarroako autogobernua etengabe murrizten ari da PP, lege organikoen bidez politika publikoak erabat baldintzatuz eta Auzitegi Konstituzionalaren bidez bertako legebiltzarren erabakiak bertan behera utziz. EAJk bere hitza jan eta inboluzio autoritarioari oxigenoa eman dio.
3. Ustelkeria zuritzen duen akordioa
Europako alderdi ustelena da PP. Kasik 1.000 inputatu ditu ustelkeriagatik. Aurrekontuak eztabaidatzen ziren bitartean Aznarren ministro ohi Zaplana atxilotu zuten. Hurrengo egunean, Barcenas eta enparauak ez ezik PP alderdi bera izan da kondenatua ustelkeriagatik. Ustelkeria hori guztia zuritu egiten du aurrekontu akordioak.
4. Hego Euskal Herriko gehiengo sozial, sindikal eta politikoaren aurka egindako akordioa
Hego Euskal Herriko gehiengo sindikala eta soziala Estatuko aurrekontuen aurka azaldu da. Baita EAEko legebiltzarra ere. EAJk euskal agendaren argudiatuz egin du akordioa, baina euskal gehiengo sozial, sindikal eta politikoaren iritziaren kontra egin du. Aurrekontuan babestu duten indar politikoak (PP, Cs, UPN eta EAJ) gutxiengoa dira EAEko legebiltzarrean eta baita Nafarroako legebiltzarrean ere. Guk UPN eta EAJri esaten diogu: gure izenean, ez. Ez duzue herri honen gehiengoa ordezkatzen.
5. Euskal presoak gatibu hartu eta bake bidea oztopatzen duen akordioa
ETAren desegitearen ostean, eta Kanboko ekitaldi bateratua kontraprogramatuz, agerraldia egin zuten Urkulluk eta Barkosek Bertizen. Bertan, espetxe politika garai berrira egokitzeko batzorde instituzional bateratua osatzea proposatu zioten Espainiako Gobernuari. Bada, PP eta UPNren arteko akordioak bide horri uko egin eta anakronikoa den Itun Antiterroristan kokatu du euskal presoen auzia. Honela, presoak gatibu hartu eta bake bidea oztopatzea adostu dute PP eta UPNk, eta EAJk men egin dio akordio horri.