2026-04-28
Blog Page 674

Bat egiten dugu Hego Euskal Herriko pentsionisten mugimenduak deitutako manifestazioekin

Gaur Geroa pentsionisten plataformaren sorrera txalotzen dugu, eta pentsionisten mugimenduak deitutako mobilizazioekin egiten dugu bat.

LAB presente egongo da Hego Euskal Herriko pentsionisten mugimenduak larunbata honetan, apirilaren 13an, hiriburuetan deitutako mobilizazioekin eta hauetan parte hartzeko deia egiten die bere kideei. Egoera politiko eta sozial honetan, inoiz baino garrantzitsuagoa da arreta pentsiodunen eskubideen defentsan jartzea. Hego Euskal Herriko pentsionisten mugimendua giltzarria da urte luzetako borrokaren ondoren eskuratutako eskubideen defentsan, baina ez hori bakarrik, eztabaida politikoa Euskal Herriak behar duen aldaketa sozialaren parametroetan kokatzeko jarraitu beharreko bidea ere erakusten digu.

Honekin lotuta, 1.080 eurotako gutxieneko pentsioa, lan zein pentsio erreformen derogazioa, pentsioen berbalorizazioa eta Babes Sozialerako Sistema Propioaren eraikuntza ezinbestekoak dira pentsionisten eskubideak bermatzeko. Gasteizko gobernuaren borondate eza eta geldotasunaren aurrean, zein estatutuk zein Europatik datozen erasoen aurrean, bide posible bakarra langileria osoaren mobilizazio eta aktibazioa bultzatzen jarraitzea da.

Hauek dira pentsionisten mugimenduak apirilaren 13rako egindako deialdiak:

• 18:00etan Iruñeko Gaztelu Plazatik
• 12:00etan Gasteizko Artiumetik
• 18:00etan Bilboko Jesusen Bihotzetik
• 17:00etan Donostiako Alderdi Ederretik

Era berean, gaur Hego Euskal Herriko Pentsionisten Plataformek egindako asanblada orokorra aipatu beharra dago. Nafarroa zein Bizkaiko Pentsionistak Martxan plataformek, Arabako Pentsionistak Lanean eta Gipuzkoako Duintasunak egitura berria sortu dute gaur, Gaur Geroa deiturakoa. Bere sorrera txalotzen dugu eta gure ustez oso urrats garrantzisua da bizi duina bermatuko duten pentsio duinak lortze aldera. Orain arte bezala, bidelagunak izango gara pentsionisten eskubideen defentsan. Horrela bada, eta aurretik aipatu den moduan, bide hau Babes Sozialeko Euskal Sistema lortzetik pasatzen da, pentsio publikoak oinarrizko elementutzat izango dituena.
 

 

 

Lanuzteei ekin diete Gureak Navarra enpresako langileek

Lanuzteei ekin diete Gureak Navarra enpresako langileek, euren beharrei erantzungo dien hitzarmen baten defentsan. Hala, Ezkirotz industriagunean, elkarretaratze bat egin dute enpresaren egoitzaren aurrean. Hurrengo egunetan, lanuzte eta mobilizazio gehiago egingo dituzte.
 

 

 

Bizi eta lan baldintza duinen aldeko aldarria eraman dugu Bruselara, migranteen eskubideei buruzko saioa dela eta

LABeko Ekintza Sozialeko idazkari ondoko Urtzi Ostolozagak hitza hartu du Bruselan, Europako Parlamentuan, pertsona migranteen eskubideen urraketei buruz Herrien Epaitegi Iraunkorrak egindako aurkezpenaren harira. Sindikatuko ordezkariak ohartarazi du migranteen egoera okertu egin dela Euskal Herrian, lan prekarioetatik sasi eslabotzara igaro direlako, eta zaintza, arrantza eta nekazaritza lanetan ibiltzen direla jakinarazi du.

Urtzi Ostolozagak adierazi du klase elkartasuna dela LABen printzipioetako bat, eta bizi eta lan baldintza duinen alde borrokatzea lehentasunetako bat: “Hau lortzeko, sindikalismoa tresna eraginkorra da, eta helburu hori lortzeko ere beharrezkoa dugu burujabetza eskuratzea, herri gisa: Lan Harremanetarako eta Babes Sozialerako Marko Propio bat izatea”.

Migranteen egoerarekin lotuta, Huerta de Peraltako adibidea jarri du, LABek gauzatzen duen borrokak emaitza dakarrela islatzeko.
 

 

 

Lan istripu hilgarri ez traumatikoa gertatu da Remolcadores Ibaizabalen


Atzo apirilaren 7an, gaueko 10ak aldera, Ibaizabal 8 atoiontziko makinen burua hil zen bere lanpostuan.

Iraganean, LABek behin baino gehiagotan salatu du enpresak ezarritako lan-sistema. Honen arabera, 24 orduko guardia eta 72 ordutako atsedenetik, 2 egun jarraian (48 egun) lan egin eta 4 egunez atsedena hartzera pasatu dira, urteko 624 orduren igoerarekin.

Lan Ikuskaritzan ere egin genuen salaketa, lanaldi berezien inguruko 1561 Erret Dekretuak zehaztuta atsedenak errespetatzen ez ziren hainbat egunetan, hau da, modu jarraian gutxieneko bi atsedenaldi, 6 ordutakoa bat eta 4 ordutakoa beste bat. 24 orduz lan egitea nekagarria bazen, 48 orduz aritzea erokeria bat da, maniobren arabera ez dagoelako atsedenik.

2014an LABek prentsaurreko batean salatu zituen enpresaren asmoak, lanaldia 624 ordutan igotzeko, eta neurri
horrek zekartzan arriskuak. Inork ezin du esan ez zirela arriskuak ezagutzen.

Hildakoa apirilaren 6ko goizeko 9etan sartu zen lanean eta gaur atera behar zuen atoiontzitik, apirilaren 8an.

Normaleaz egunez, beste itsasontzi batzuk atoiontziarekin laguntzeko maniobrarik ez badago, mantenu lanak egiten dituzte goizeko 9:00etatik 13:00etara eta 16:00etatik 18:00etara. Badakigu apirilaren 6tik 7rako gauean Ibaizabal 8 atoiuntziak maniobra bat hasi zuen, gaueko 9etan hasi zena eta 11ak inguruan amaitu zena. Ondoren, atsedenik gabe egin zuen lan apirilaren 7ko 03:15etik 10:03ra.

Pasaiako portuan ere Remolcadores Ibaizabalekoak dira atoiontziak eta egun, enpresa-itun berria negoziatzen ari dira, eta nola ez, lanaldia luzatu nahi dut enpresak, eta LAB honen kontra dago, are gehiago gaurkoa bezalako egun batean.

Alejandro Aznar armadorea bezalako enpresariak, Patxi Garaigordobil enpresa honetako zuzendaria eta Javier Zapatero giza-baliabideetako zuzendariak ezin dute esan ez zutela ezagutzen atsedenik gabeko lanak duen arriskua. Milioika euro sortzen dituzten enpresak eta irabaziak handitzearen aldeko apustua egiten dutenak, langileei ia esklabutzaren parekoak diren lan-baldintzak ezarriz.
 

 

 

Lanuzteak hasiko dituzte Gureak Navarra enpresan hitzarmenaren negoziazioen blokeoa salatzeko

Gureak Navarra enpresan, aniztasun funtzionala duten pertsonei lana ematen dien enplegu zentro berezian, Enpresa Batzordearen eta Zuzendaritzaren arteko hitzarmen kolektibo berriaren negoziazioa urte eta erdiz luzatu da dagoeneko. Enpresak hasiera-hasieratik indarrean dagoen hitzarmena okertzeko asmoz jokatu du; nahiz eta gaur egun lan baldintza kaskarrak dituzten, are okerrago jarri nahi ditu Zuzendaritzak.

Negoziazioen epe luze honen ostean, Gureak Navarraren zuzendaritzaren jarreraren aurrean, langileek erabaki dute mobilizazio eta lanuzteekin hastea. Negoziazio bukaezin honi irtenbidea eman behar zaiola uste dute. Eta konponbidea argia bezain beharrezkoa eta justua da: Gureak Navarraren langileen beharrei erantzunen dion hitzarmen bat.

Hori lortu arte hurrengo lanuzteak deitu dituzte:

• apirilak 9, asteartea: 08:00etatik 09:00etara ordu bateko lanuztea
• apirilak 10, asteazkena: 08:00etatik 09:00etara ordu bateko lanuztea
• apirilak 12, ostirala: 07:00etatik 09:00etara bi orduko lanuztea
• apirilak 15, astelehena: 07:00etatik 09:00etara bi orduko lanuztea
• apirilak 16, asteartea: 07:00etatik 09:00etara bi orduko lanuztea

Lanuzteetako elkarretaratzeak enpresaren atarian izanen dira, Ezkirotz industrialdeko X kaleko 4. zenbakian.

 

 

 

Azken lan heriotza salatu dugu Gorbeia merkataritza gunean bertan

Joan den asteazkenean, apirilak 3, langile bat hil zen lan istripuz. 61 urtetako langilea, Zigoitiko bizilaguna, araztegi batera erori ostean zendu zen, herri bereko Gorbeia merkataritza zentroko hustuketa gunean. Bada, Gorbeia merkataritza gunean bertan egin dugu gaur elkarretaratzea, euskal gehiengo sindikalaren izenean, lan heriotz hori salatzeko. Dagoeneko, 12 langile hil dira aurten, gutxienez, Hego Euskal Herrian.

 

 

 

Sexu heziketari buruzko gida bat argitaratu dugu, Haur eta Lehen Hezkuntzako irakasleei zuzendua

0

LAB sindikatuaren Irakaskuntza arloak Sexualitate Askatzaileak Iruten izeneko egitasmoa abiatu du, eta lehenbiziko urrats gisa "Sexu heziketari buruzko gida Haur eta Lehen Hezkuntzako irakasleentzat" izenburuko argitalpena karrikaratu du. Gida hori Itxaso Torregrosa sexologo eta LABeko kideak egin du, eta gaur aurkeztu dute, Iruñean eginiko prentsaurreko batean. Sindikatuaren asmoa da derrigorrezko hezkuntzako ziklo guztietarako ildo honetako gidak eta materialak sortzen jarraitzea. 


Duela berrogei urte inguru ez zen sexu hezkuntzarik lantzen. Gero hasi ziren haurdunaldien prebentzioarekin. Gero gaixotasunekin. Eta gero familia plangintzarekin. Baina ikuspegia gutxitan abiatu da plazeretik, gozamenetik, harremanetatik. Halaxe uste du, bederen, Itxaso Torregrosak, LAB sindikatuko Irakaskuntza arloak argitaratu duen Sexu heziketari buruzko gida Haur eta Lehen hezkuntzako irakasleentzat argitalpeneko egileak. “Historikoki sexu hezkuntza ugalketan zentratu da, genitaletan, genitalekin egiten ditugun gauzetan, koitoan, eta horrekin guztiarekin loturiko alderdi negatiboetan. Orain arte egin den guztia izan da prebentzio ikuspegi batetik edo beldurretatik abiatuta. Beti zentratu gara arriskuak ekiditen, eta ez gauza positiboak elikatzen. Baina sexu hezkuntza askoz haratago dago, edo haratago joan beharko luke: mutil eta neska izateko aurpegi guztiak, nola adierazten garen, nola sentitzen garen, nola erlazionatzen garen… Ikuspuntu positibo horretatik dago egina gida hau”.

Osasunaren Mundu Erakundeak, Unescok edo Europako herrialde aurreratuenek gomendatzen dute sexu hezkuntza legez arautzea modu integralean eta behin eta berriz lantzea adin tarte guztietan. LABek ikusten du halakorik ez dela egiten hemen eta horregatik erabaki du modu propioan material hauek argitaratzea. “LABen ustez sexualitatea lantzeak badu puntu iraultzaile bat”, adierazi du Torregrosak. “Bada pertsonak modu askean hezteko modu bat. Gure ustez, sexu hezkuntzaren helburu nagusia da umeek eta gazteek beren burua ezagutzea, onartzea eta modu askean adieraztea eta horretarako ezinbestekoa da jaiotzetik etengabeko lan bat egitea”.

LABek Haur eta Lehen Hezkuntzarako gida bat apailatu du orain, heldu diren asteetan Nafarroako eskola guztietan banatuko du -aurrerago Araba, Bizkai eta Gipuzkoakoetan-, geroago jolas bat sortuko du gidako gaiak lantzeko, eta asmoa da adin tarte guztietarako gidak eta materialak sortzen joatea. “Gida hau lehenbiziko urratsa baino ez da”, azaldu du Torregrosak. “Irakurtzen arina da gida; baina, aldi berean, mamitsua da, eta gaiak jorratzeko hainbat gako ematen ditu. Betiere begirada aldaketa bat eskainiz. Beste aldetik, aipatu beharra dago LABek aholkularitza zerbitzu antzeko bat ere eskainiko duela gidaren inguruan sor daitezkeen zalantzak eta kezkak kudeatzeko”.

Sexualitate askatzaileak iruten
Itxaso Torregrosarekin batera Eloy Tato izan da Iruñeko prentsaurrekoan. LAB Irakaskuntzako kidea da eta gida osatzen lagundu du. Tatok azaldu duenez, sindikatuan denbora nahikotxo daramate sexualitatea eta sexu hezkuntza lantzeko asmoarekin. “Garrantzitsua iruditzen zaigu gaurko txikiekin sexu hezkuntza lantzea; izan ere, lanketak edo lanketa faltak haien bizipenetan zuzenean eragin dezakeelako, orainean eta etorkizunean”.

“Duela hiru ikasturte, LAB Irakaskuntzan, pedagogia feminista eta askatzaileari bultzada emateko egitasmo berri bat abiatu genuen”, esplikatu du Tatok. “Geroztik material andana ekoitzi dugu, nafar hezitzaileen esku gaia jorratzeko baliabide multimedia sorta ederra jarriz. Hasiera batean gaia aldarrikatzen duten data seinalatuetan argitaratzen genituen materialak. Gerora, pedagogia feminista eguneroko gauza dela eta ikasturte osoan feminismoaren presentzia modu iraunkorrean bermatu behar dela ulertuta, hilabete guztietako 8an zabaldu ditugu materialak: afiliazioari, sare sozialetan zein ikastetxe guztietara”.

8 oro martxoa da ekimena abiatu eta urtebetera LAB sindikatuak urrats bat gehiago egin du Sexu heziketari buruzko gida haur eta lehen hezkuntzako irakasleentzat argitaratuz. Halaxe azaldu du Tatok: “Sexu heziketa ahalik eta goizenen hastea garrantzitsua dela iruditzen zaigu -sexualitatea etengabekoa delako, jaiotzetik hil arte- eta, horregatik, etapa guztietarako gida eta material zehatzak sortu nahi izan ditugu. Gure gida didaktikoaren helburua da irakasleentzat, gurasoentzat eta ikasleekin esku-hartzea duen edonorentzat gakoak ematea eta, horrez gain, gerora sor daitezkeen zalantzak osatzea. Jolasak, berriz, bidea emanen digu hori guztia Lehen Hezkuntzako ikasleekin praktikara eramateko. Sexualitate askatzaileak iruten egitasmoa Sexu heziketari buruzko gida Haur eta Lehen Hezkuntzako irakasleentzat izeneko gida honekin abiatu dugu, eta gure helburua da derrigorrezko hezkuntzako ziklo guztietarako gidak eta materialak sortzen jarraitzea”.

LABen aburuz, sindikatuak sorturiko material hau Nafarroako ikastetxeetan jadanik ezartzen ari den SKOLAE programan lagungarri izan daiteke kasu askotan, prozesuak aberasteko gida berri bat, gaian adituak diren profesionalek egindakoa izanaren bermea duena. Programa oraindik abiatu ez duten horietan, aldiz, lehen pausuak ematen hasteko gida oso egoki bat izanen da, nondik abiatu lagunduko duena, iparrorratz gisako bat.

Gidak honoko atal hauek jasotzen ditu:

1. Zer dela-eta material hau?
2. Zergatik eta zertarako sexu heziketa?
3. Zertaz ari gara sexualitateaz ari garenean?
4. Nork eta nola landu behar du gai hau?
5. Sexu-garapenari buruzko gako batzuk
6. Sexu heziketa “osasuntsu” baterako klabeak
7. Baliabideak eta material didaktikoa

Itxaso Torregrosak idatzitako gidak Amaiur Morenoren ilustrazioak ditu lagun.

 

 

 

Zerbitzu sozialetan ematen ari diren lan arriskuen prebentziorako legearen urraketak salatu ditugu Lan Ikuskaritzan

LAB zerbitzu sozialetako langileen eta, bereziki, zaintzaren arloan ari direnen eskubideen aldeko kanpaina egiten ari da, “Zaintza zaindu” lemarekin. Sindikatuak langile gehiago eskatzen ditu sektorean, baita langileen osasuna errespetatzea ere, horrela izango genituzkeelako kalitate oneneko zerbitzuak eta lan-inguru osasuntsua. Zentzu honetan, ratioen lege berriak eskatzeaz gain, salaketak aurkeztu ditugu gaur Bilbo eta Donostiako Lan Ikuskaritzetan, zerbitzu sozialetako hainbat enpresetan ematen ari diren lan arriskuen prebentziorako legearen urraketak jasoz.

Gizarte zerbitzuak jarduera batzuez osatuak daude, betiere pertsonen bizi baldintzak bermatzeko eta hobetzeko helbu- ruan eginak. Horien ardatz, euren zereginean, aipatu zerbitzu horien hartzaileak hezten, laguntzen, elkarrekin lan egiten, so- rosten eta zaintzen dituzten pertsonak dira.

Euskadiko Gizarte Zerbitzuetako legeak eta Nafarroako Gizarte Zerbitzuetako foru legeak erakunde publikoei eslei- tzen dizkie gai honetako eskuduntzak, honela, ziurta dadin egokiro diharduela Gizarte Zerbitzuetako Sistema Publikoa. Tamalez, gehiengo handi baten hautua Gizarte Zerbitzuak alor pribatuak kudea dezala izan da, haien ardura enpresa kudeatzaileengan utziz. Aipatu enpresek, kalitateko zerbitzua jasotzeko eskubide subjektiboa eta langileen lan eskubideak baino, irabaziak lehenesten dituzte.

Oro har, gizarte zerbitzuen hondatze egoera kezkagarria da, lan arloan zein sorospen arloan. Laneko erritmo jasangai- tzak, atentziorako behar adina denbora eza, neurriz gaineko ahaleginak, estresa, hitzezko erasoak, eraso fisikoak, erabateko eskuragarritasuna, txandaka aritu beharra, bakarka eta behar adinako baliabiderik gabe lan egin beharra,… Zerbitzuen zain- tzan dagoen kalitate urriak langileen lan baldintza kaskarrei eragiten die.

Erakundeen arduragabekeriak, araudi egokirik ez izateak eta enpresa pribatuen kudeaketak enpleguan prekarita- tea zehazten duten eragile guztien bat-egitea sortzen dute. Garrantzia berezia hartzen du langile kopurua urria izatea, funtsezko faktore gisa. Hau da, egungo atentzio ratioetan
kokatzen da gizarte zerbitzuetako prestazioan ematen den gaitzen jatorria; horretan ezartzen den lan giroan langileak etengabe jasan behar dituzte lan arrisku zorrotzak.

Arauak ezartzen du langileen osasunari kalterik eragingo ez dien ingurua bermatu behar dela. Horretan, ezagutu, ezaba- tu eta ebaluatuko dira ezaba ez daitezkeen arriskuak, egokiak gertatuko diren prebentzio neurriak hartzeko.

Gizarte zerbitzuetan lan egiten dugunok, mendeko adinekoen egoitza-zentroetan, gizarte esku-hartze zerbitzuetan, etxeko laguntza zerbitzuan zein telelaguntza zerbitzuan dela ere, oso gertutik ezagutzen ditugu dauden arriskuak. Jasaten ari gara, ezagutzen ditugu. Hala ere, ez da bermatzen, ez eta ezertan sus- tatzen ere, gure osasuna, gure eginkizunak betetzen ari garela.

LAB sindikatua aspaldi salatzen ari dela egiturako egoera hau. Gogoratu behar dugu, 14.000 sinadura baino gehiago jaso genituela langile gehienen eskakizuna bermatuz. Gizarte zerbitzu guztiak egokiro arautu behar dira; hartan sartuko diren atentzio ratioak behar adinakoak izango dira kopuruari dagokionez, mailaka eta zuzenekoak. Ziurtatuko da zerbitzuen antolamendua erabiltzaileen premiei egokituko zaiela, hots, eska daitekeen kalitateari eta langileen lan eskubideei, eta hauen osasunaren bermeari eta sustapenari egokituko zaiela.

Gaurko egunez, bi gobernuak endrokatuak diraute ez bete- tzean. Nafarroako gobernuak, Akordio marko baten bidez, hiru- garren adineko egoitza-zentroak bakarrik arautu ditu, eta Eusko Jaurlaritzak dekretu zirriborroa landu du hirugarren adineko egoitza-zentroentzat bakarrik; azken honetan, langileek ez dute parte hartu, eta atentzioaren ratioei dagokienez, ez da aurrera- penik izan. Berriro ere, atentzioaren kalitateari eta lan baldintzei lotu irizpideak baino, ekonomia irizpideak lehenetsi dira.

LAB sindikatuaren lankideak, gizarte zerbitzuetan, eta osasu- nari kalterik egingo ez dion lan-ingurunea bermatzeko helbu- ruan, eta irtenbidean funtsezkoa denez, baita gure eginkizu- nen eta betebeharren jardutean ere, langile gehiago eskatuz, lan osasunaren gaian alegazioak aurkeztu ditugu, iritsi ahal izan garen zentro guztietan. Argi eta ozen esan dezakegu ez dagoela Laneko Arriskuak Prebenitzeko Legea betetzen duen zentrorik.

Egiten dugun zereginari datxekion arriskuak ez dira ezagu- tzen, ez eta ebaluatzen zuzentasunez. Ez da metodo egoki- rik erabiltzen gure zereginari dagozkion arriskuen eraginez jasaten dugun kalte-maila zehazteko. Zentro gutxitan egin dira arrisku psikosozialen ebaluazioak, eta egin diren lekue- tan, ez da prebentzio neurririk ezarri, eta ezarri direnean, ez dira eraginkorrak. Arrisku ergonomikoei dagokienez, ez dago berariazko ebaluaziorik. Pertsonen mugigarritasunak eragin arriskuak ebaluazio orokorretan biltzen dira, hasierakoak, eta beste jarduera mota batzuei esleitu metodoak erabilita. Aipatu behar da gizarte zerbitzuen multzoa, oso feminizatua dagoen sektore batean, egoera hori ez delako kontuan hartzen.
Era berean, ez da Segurtasun eta Osasun Batzordearekin inolako prebentzio plangintzarik negoziatu; prebentzio neurri batzuk hartzea hedatu nahian, tasatuak, programatuak, kon- trolatuak eta jarraipena egiteko eta hauen xedea aipatu arris- kuak ezabatzea izanik.

Gizarte zerbitzuetan prebentzio ekimenen gabezia erabatekoa da, eta hortaz, enpresek behin eta berriz ez dute betetzen. Emaitza langile guztiok ezagutzen dugu. Hauek ezbeharren eta ezbehar-kopuruen txostenetan idatziz jasoak daude. Gihar eta hezurduraren kalteek eta erasoek eragin Zuzeneko eta onartutako ezbehar-kopuru indizeak handiak dira, nahiz eta hauen laneko jatorria onartzen ez den. Lanari lotutako zerga- tiengatik mugatuak izanagatik, lanerako gaituak diren pertso- nen kopurua handitu izana egoera lazgarri horren isla da.

LAB sindikatuaren lankideok Lan Ikuskaritzan salatuko ditugu irregulartasun hauek guztiak, lan osasuna enpresen politikan txerta dadin. Era berean, zerbitzuen titularrak diren erakundeak deituko ditugu, egoera horren arduradunak direlako.

Atentzio egokiko ratio batzuen ezarpenak integratu behar du bermea, lan baldintza hobeezinak zerbitzuaren kalitatean; gainera, zerbitzuaren prestazioak ez dio inolako kalterik eragin behar langileen osasunari.
 

 

 

Negoziazio eremu guztiak defendatzen eta lantokietan borrokak pizten jarraituko dugu negoziazio kolektiboa berreskuratzeko

LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk eta Ekintza Sindikaleko eta Negoziazio Kolektiboko idazkari Xabier Ugartemendiak agerraldi bat egin dute, lan harremanetan estatalizazioak duen eragina agerian uzteko, datuekin baliatuta. Hain zuzen ere, egoera larria dela nabarmendu du Garbiñe Aranburuk, eta are eta larriagoa litzatekeela adierazi du, sindikatuaren lanagatik izango ez balitz: “Horregatik, lan erreformen aurka borrokatzen, negoziazio eremu guztiak defendatzen eta lantokietan borrokak pizten jarraituko dugu negoziazio kolektiboa berreskuratzeko”.

Euskal langileen portzentaia oso handia dago Estatuko lan baldintzen menpe, eta beste portzentaia handi bat dago mehatxupean. Era berean, gero eta gehiago dira Estatutik bertako hitzarmenei ezartzen zaizkien debekuak, eta Estatuko hitzarmenek negoziazioan gero eta gai gehiago hartzen dituzte eurentzat.

Inboluzioa argia da lan harremanetan. Euskal langileon negoziazio kolektiborako eskubidea urratua izaten ari da, gure lan baldintzak bertan erabakitzeko dugun eskubidea urratzen ari dira.

Garbiñe Aranbururen hitzetan, “hauteskunde ziklo batean gaude murgilduta, faxismoaren gorakadak eta kapitalismoaren olatu berriak markatuta. Inboluzio terminoetan hitz egiten da asko; bada, inboluzio hori ez da mehatxu soil bat lan harremanei dagokienez, gertatzen ari den zerbait bada”.

PSOEren 2010eko lan erreformak, EAJren abstentzioarekin adostuta, negoziazio kolektiboaren estatalizazioaren aldeko apustu garbia egin zuen, eta PPren ondorengo erreformak beste gai batzuk gogortu eta zentralizazioaren aldeko apustua berretsi zuen. “Negoziazio kolektiboaren estatalizazioak gero eta langile gehiagori eragiten dio. Estatalizazioak negoziazio kolektiboaren marko propioa erasotzen du. Lan baldintzak erabakitzeko dugun eskubidearekiko injerentzia garbi bat da”, azaldu du LABeko idazkari nagusiak.

Gaur egun, langileen erdiak baino askoz gutxiagok dute bermatuta euren esparruan negoziatzeko eskubidea. “Zentralizazioak, lan baldintzen estatalizazioak, helburu bikoitza du: prekarietatea zabaltzea eta soldatak jaistea; eta gehiengo sindikala gutxiengo sindikal baten ordez ordezkatzea, hots, LAB eta ELAren kontrabotere sindikalismoa CCOO eta UGTren sindikalismo otzanaren ordez ordezkatzea, patronalaren mesedetan”, azpimarratu du Garbiñe Aranburuk.

Bestalde, enpresa negoziazioaren gorakada oso urruti dago langileen negoziazio kolektiboaren kobertura bermatzetik: “Lan erreforma adostu zutenetik, LABek negoziazio esparru guztiak defendatu ditu, baita negoziazio kolektiboaren marko propioa blindatzearen beharra ere, hitzarmen sektorialak babestuz. Negoziazio kolektiboaren egitura blindatzeko saiakera guztietan hartu dugu parte, baina bere momentuan esan genuen: negoziazio kolektiboa desblokeatu ezean, gutxirako balio izango du egiturazko akordioak. Beti esan dugu enpresa esparrutik bakarrik ezin dela bermatu langile guztien negoziazio kolektiborako eskubidea”, ohartarazi du Garbiñe Aranburuk. “Lan erreformen joko arauak onatzea, enpresa esparruko negoziazioa lehenetsiz, milaka eta milaka langileen negoziazio kolektiborako eskubidea ukatzea da, feminizatutako sektore eta enpresa txiki eta ertainena, batez ere ”, erantsi du.

Garbiñe Aranbururen esanetan, “argazkia kezkagarria da, baina uste dugu desarautzea are eta okerragoa litzatekeela gure borroka gabe. Patronalek tresna oso garrantzitsu bat dute esku artean, baina ez diegu erabiltzen utziko. Horregatik, lan erreformen aurka borrokatzen, negoziazio eremu guztiak defendatzen eta lantokietan borrokak pizten jarraituko dugu negoziazio kolektiboa berreskuratzeko. Era berean, berzentralizazioaren aurrean, demokratizazioaren eta burujabetzaren bidean pausoak eman behar dira. Aldaketa politikorako prozesu bat bultzatzen jarraituko dugu, marko juridiko eta politiko berriak ekarriko dituen prozesu bat, Lan Harremanetarako eta Babes Sozialerako Esparru Propio bat bermatzeko”.

Xabier Ugartemendiak, bere aldetik, estatalizazioaren eraginaren berri eman du, datu hauen bitartez:

EAE
-Biztanleria okupatua (soldatapekoak): +/- 750.000 pertsona
-Sektore pribatua: 605.000
-Sektore publikoa: 145.000

SEKTORE PRIBATUA

1.- EAEko hitzarmen sektoriala erorita duten sektoreak

-Eroritako hitzarmen sektoriala duten langileak: 252.785 (%33,7)
-Eroritako hitzarmen sektoriala duten langileak baina enpresako hitzarmena dutenak: 60.580 (%8,1).
-Estatalizazioaren benetak arriskuan dauden langileak sektoreko hitzarmena erorita dutelako: 192.205 (%25,6).

2.- Estatuko hitzarmena ezartzen den sektoreak
-Estatuko hitzarmena ezartzen den sektoretako langileak: 120. 763 (%16,1).
-Estatutako hitzarmena ezartzen den sektoretako langileak baina enpresako hitzarmena dutenak: 15.560 (%2,1).
-Estatutako hitzarmena ezartzen zaine langileak euren lan-baldintzak EAEn negoziatzeko eskubiderik gabe: 105.203 (%14).

3.- Aurrekoetan sartu gabeko sektoreak, zeintzuetan estatuko esparruak negoziaziorako gaiak usurpatu dituen (legeak zehaztutakoetatik harago)
-EAEn negoziatutako indarrean dagoen sektoreko hitzarmena ezartzen den sektoretako langileak, zeinetan estatuko esparruak gaiak beretzat gorde dituen (garbiketa eta eraikuntza): 43.135 (%5,8).
-EAEn negoziatutako indarrean dagoen sektoreko hitzarmena ezartzen den sektoretako langileak, zeinetan estatuko esparruak gaiak beretzat gorde dituen (garbiketa eta eraikuntza), baina enpresako hitzarmena dutenak: 2.924 (%0,4).
-EAEn negoziatutako indarrean dagoen sektoreko hitzarmena ezartzen den sektoretako langileak, estatuko esparruaren gaien benetako erreserbarekin (garbiketa eta eraikuntza): 40.211 (%5,4)

SEKTORE PUBLIKOA

145.000 langile (%19,3), guztiak estatalizatuta Estatuko aurrekontu lege desberdinen ondorioz.

Ondorioak:
-Benetan estatalizazioak eragiten dien langileak (EAEko sektore hitzarmena erorita + estatuko hitzarmena ezartzea + estatuko esparrutik gaiak erreserbatuta dituzten sektoreak + sektore publikoa): 482. 619 (%64,3).
-Enpresa-hitzarmenak estatalizaziotik “salbatzen” dituen langileak: 79.064 (%10,5).

NAFARROA

Okupatutako biztanleria (soldatapekoak): +/- 216.000 pertsona
Sektore pribatua: 186.000
Sektore publikoa: 30.000

1.- Estatuko hitzarmena ezartzen den sektoreak
Estatuko hitzarmena ezartzen den sektoreetako langileak: 25.746 (%12)

2.- Estatuko hitzarmenek ordezkatutako Nafarroako hitzarmenak
Kolektibitateteak + grafikagintza + drogeriak (%2).

3.- Estatuko hitzarmenak negoziaziorako gaiak bere gain hartu dituen sektoreak (legeak zehaztutakoetatik harago).
Metalgintza + eraikuntza + garbiketa: 61.500 (%28,5).

4.- Sektore publikoa
30.000 langile (%13,9) guztiak estatalizatuta estatuko aurrekontu legeen desberdinak direla eta.

Ondorioak:
Estatalizazioak benetan eragiten dien langileak (estatalak ordezkatutako hizarmen sektoriala + hitzarmen estatala ezartzen zaienak + estatuko esparrutik gaiak erreserbatuta dituzten sektoreak + sektore publikoa): 121.526 (%56,3).