2026-01-28
Blog Page 658

2007tik sinatzen ez zen Nafarroako Ikastoletako Lan Hitzarmena berritzeko akordioa lortu dugu NIErekin

0

LAB sindikatuak Nafarroako ikastoletan daukan gehiengoa baliatuta (%95), Nafarroako Ikastolen Elkartearekin Lan Hitzarmena berritzeko akordioa lortu du. Akordio horrek 700 langile ingururi eraginen dio.

Lan Hitzarmena 2010etik luzatuta zegoen. Urte hauetan guztietan zehar murrizketak, salaketa, mobilizazioak, lan erreforma… gertatu dira. Negoziazio korapilatsuetan hiru urte pasata, akordiorako funtsezko edukiak zeudela baloratuta, eta afiliatu eta delegatuen erabateko babesa jaso ondoren, LABek NIErekin zortzi hilabeteren buruan Lan Hitzarmen berria idazteko akordioa sinatu duen sindikatu bakarra izan da.

Akordio honek ahalbidetuko du martxoko nominan Nafarroako Itunpekoaren markoan, besteak beste, LABek sinatutako akordioari esker, Nafarroako Ikastoletako langile guztiek urtarriletik %2,25eko soldata igoera jasotzea (Nafarroako Gobernuak ordaintzen duen zatian) eta dagozkien atzerapen guztiak. Honela, langileen artean sortutako soldata diferentziak bukatuko dira. Sindikatuak aprobetxatu nahi du 2018ko igoera aplikatzeko Tantirumairu, Labiaga, Baztan, Iñigo Aritza, Andra Mari, Arangoiti, Ibaialde, Lizarra, Erentzun eta Garces de los Fayos ikastolek langileen alde izandako jarrera eskertzeko.

LAB eta NIEk sinatutako akordioa 2019rako da, baina 2020ra luza daiteke hurrengo hilabeteetan Nafarroako Gobernuarekin itunpekoaren markoan bi sinatzaileek akordioa lortuko balute eta luzatzea egokia baderitzote. Akordioak hainbat eguneraketa eta aipatutako soldata igoeraz gain, hobekuntza ugari jaso du: PPren lan erreformari aurre egiteko neurriak, jazarpen morala eta sexualerako prebentzio protokoloa, irakasle itundu eta ez itunduen arteko lan baldintza berdintasuna, ikasturte baterako kontratatzen den irakasleak urtebeteko kontratua izanen du, bi lan kategoria berriak, baimenetan hobekuntzak, erakundeen aurrean interpelazio lerro komuna eta langile soberakin eta beharren kudeaketarako prozesu gardenago eta parte-hartzaileagoa.

Honela, LABek ikastoletako langileekin hartutako konpromisoa bete du. 2017an ikastola guztietan langile batzarrak egin ostean, langileen %81ek erabaki zuen soldata taula berria, beste hobekuntza batzuk jasoko zituen Lan Hitzarmenarekin batera sinatuko zela, eta hola egin du.

Balizko murrizketa baten aurrean, NIEk LABek proposatutako formuletako bat egoera langileen ordezkariekin adosteko onartu ondoren, negoziazioa desblokeatu da eta akordioa posiblea izan da. LABek balioan jarri du urte ilunetako arrakala gainditzeko bi aldeek erakutsitako borondate irmoa eta denon onerako izanen den akordioa lortzeko jarrera irekia eta ausardia. Akordioaren balioa bikoitza da: aurtengo eta agian hurrengo urterako Lan Hitzarmen berria egonen da, baina batez ere adostasunik gabeko urte gatazkatsu eta gogorrak atzean uztea dakar.
Hau guztia posiblea izan da lan baldintzen defentsan urtetan garatutako borrokari esker. Sindikatuak eskertu nahi du urte hauetan ia-ia 50 delegatuek egindako lan itzela. Ezinbestekoa izan da LABen afiliatuek eta hauteskunde sindikaletan ehunka langilek botoen bidez emandako konfiantza eta ekimen desberdinetan jasotako babes izugarria. LAB langileen lan baldintzen defentsarako lantresna kolektiboa dela beste behin erakutsiz.

Aurrerantzean erronka handiak daude, bai Lan Hitzarmen berriaren idazketa eta aplikazioari begira, zein Nafarroako Gobernuaren esku dagoen hainbat atalaren interpelazio eta borrokak bideratzeari begira. LAB, orain arte bezala, lehen lerroan egonen da, borrokan ikastoletako langileen bidelaguna izanik, ikasgelan zein kalean.

 

 

 

Ituna sinatu dute Huerta de Peraltako Zuzendaritzak eta Enpresa Batzordeak, nekazaritza sektorekoa hobetzen duena

0

Iragan martxoaren 13an Azkoiengo (Nafarroa) Huerta de Peralta enpresako ordezkariek, batetik, eta langileen ordezkariek, bertzetik, enpresa ituna sinatu zuten, nekazaritza sektoreko hitzarmenak ezartzen dituen baldintzak hobetzen dituena. Sinatu baino lehen, Huerta de Peraltako langileek batzarretan eman zioten oniritzia akordioari. Enpresa Batzordearen gehiengoak negoziatu eta sinatu du enpresa ituna -LAB sindikatuaren 6 ordezkariek-; CCOOko bi delegatuek eta UGTko delegatuak ez dute halakorik egin.

Gogoratzekoa denez, enpresa itun bat negoziatzea eta sinatzea zen Huerta de Peraltako greba mugagabea bukatzeko akordioaren hiru baldintzetako bat; bertze bi baldintzak ziren kaleraturiko langileak berriz hartzea eta langileek eskatua zuten zorra kitatzea. Greba hura 2018ko abenduaren 26tik 2019ko urtarrilaren 22ra iragan zen.

LAB sindikatuaren iritzian, enpresa itun hau sinatzeak bukaera ematen dio 2017ko irailean hasi zen trantsizio etapa bati. Ordu hartan, LABek irabazi zituen enpresako lehenbiziko hauteskunde sindikalak, langileek borroka kolektiboaren bideari ekin zioten eta, sindikatuaren laguntzaz, gauzak aldatzen eta hobetzen joan ziren: norbanakoen paktuak bukatu eta paktu kolektiboak egiten hasi ziren, kontratu mugagabeak egin zituzten, kategoriak aldatu zituzten, lan egutegia adostu zen, baita aparteko orduei buruzko akordio bat ere… Azken batean, legeak ezartzen zuen lan hitzarmena aplikatzen hasi ziren.

Langile borrokalarienek aurrera eman zuten greba mugagabea izan zen trantsizio etapa haren zenita; greba traumatikoa izan zen guztiondako, baina hala ere alde guztiendako onuragarria izan zen akordio batekin bukatu zen. Enpresa ituna sinatzeak, beraz, trantsizio etapa hura ixten du eta hasiera ematen dio etapa berri eta itxaropentsu bati. Etapa berri horretan etorkizunera begira jarriko da LAB sindikatua eta langile guztien alde lan egiten segituko du.

Hona hemen Huerta de Peraltako enpresa itunaren ezaugarri nabarmen batzuk:

• 2019 urtean, Huerta de Peraltako langileen ordainsariak izanen dira Nafarroako Nekazaritza Sektorearen Hitzarmen Kolektiboak ezartzen dituenak. 2020 urtean, berriz, hitzarmen horrek ezartzen duen igoera aplikatuko da eta %1 ere gehituko zaio (baldin eta bi igoeren batuketak ez badu %3 gainditzen). Hurrengo urteetan, eta itun berria sinatzen ez den bitartean, enpresak ziurtatuko du soldatak, gutxienez, Nafarroako KPIren arabera igoko dituela.

• Akordio berria lortu da aparteko orduen inguruan, Enpresa Batzordean dauden sindikatu guztiek lehenago sinatu zutena hobetzen duena.

• Sektoreko hitzarmenak ezartzen dituen opor egunak baino 2 egun gehiago izanen dituzte Huerta de Peraltan.

• Lehen mailako senideen heriotza dela-eta ematen diren baimen ordainduek 2 egun gehiago izanen dituzte eta, beraz, sektoreko hitzarmenekoak baino hobeak izanen dira.

• Landa eremuko langile guztiek lanaldi etengabea izanen dute urte osoan, eta ez sektoreko hitzarmenak markatzen dituen lau hilabeteetan bakarrik. Gainerako langileek orain arte zutenari eutsiko diote.

• Malgutasun poltsa 30 ordukoa izanen da bakarrik, lan erreformak ahalbidetzen dituen 175 orduetatik oso urruti, eta poltsa hori erabili ahal izanen da enpresan dauden nazionalitate ezberdinen jaiegunetan.

• Enpresa ezin izanen da aldebakartasunez itun honek edo sektoreko hitzarmenak ezartzen dituzten baldintzetatik atera. Era berean, bermatzen da Huerta de Peraltan sektoreko hitzarmenaren baldintzak ezarriko direla baldin eta enpresako itunean jasotzen direnak okerragoak badira.

• Kontratazio sistema berria ezarriko da. Sistema horren bidez lan poltsa nominatiboa sortuko da, kronologikoki ordenatuta, eta lan poltsa horren arabera eginen dira aldi baterako kontratazioak.

• Enpresak %100ean osatuko du langileen soldata lan egiteko ezintasuna ospitaleratzea ekarri duen gaixotasun arrunt batek sortu badu eta egoera horretan dagoen bitartean.

• Lan arriskuen ebaluazioa berriz aztertuko da eta lanpostu guztietan erabiltzen diren garbiketa protokoloen eta produktu fitosanitarioen zerrenda zehatza eginen da. Arrisku psikosozialak ere aztertuko dira.

• Aldian-aldian Enpresa Batzordearekin bilerak eginen ditu enpresak sor daitezkeen gatazka guztiak konpontzen saiatzeko.

• Nafarroako ezein hizkuntza ofizial ikasteko edo hobetzeko Huerta de Peraltako langileek hartzen dituzten ikastaroen matrikularen erdia ordainduko du enpresak, baldin eta matrikulaturiko eskolen %80ra joaten badira.

Lortu den enpresa itun honen harira, LABek ez du salatu gabe utzi nahi CCOO eta UGT sindikatuek itunaren inguruan izan duten utzikeria eta jarrera tamalgarria. Horren erakusgarri, aipatzekoa da Enpresa Batzordearen baitan lau bilera egin dituztela itunaz mintzatzeko. CCOO eta UGTko ordezkariak lau bileretara joan ziren, bai, baina ez zuten ekarpen bakar bat ere egin. Areago, aurreakordioa lortu zelarik, eta nahiz eta CCOOk eta UGTk aurreakordioa aztertzeko tarte bat izan zuten, ez zuten adierazi zergatik zeuden akordioaren kontra. LABek ez du jarrera hori ulertzen ahal, itun honek sektoreko hitzarmena hobetzen baitu eta orain arte liskarrak sortzen zituzten hainbat kontu arautzen baititu, hala nola, oporrak, aparteko orduak, kontratazioa, malgutasuna edo langileen eta enpresaren arteko eztabaidak.

Azkenik, azpimarratu nahi dugu Huerta de Peraltako gatazka honek argi utzi duela zein den LAB sindikatuak ordezkaritza duen enpresa guztietan bultzatzen duen filosofia: ANTOLAKUNTZA, BORROKA, NEGOZIAZIOA eta AKORDIOAK.

 

 

 

Homeserveko langileek lanuzteei ekin diete, lan baldintza eta lanabes duinak exijitzeko

0

Bilboko plantillak egun osoko greba egin du gaur, eta martxoaren 25ean eta apirilaren 1ean hiru orduko lanuzteak egingo dituzte, 10:00etatik 13:00ak bitartean.

Homeserve etxean gerta daitezken intzidentziak bideratzera aritzen den enpresa da, bere buruari sektorearen lidergoa egozten diona, eta banketxe eta aseguru-etxe handienak bezero gisa ditu. Homeserve, milioiak lortzen ditu bere langilegoaren osasunaren kontura.

Lan baldintza jasanezinak eta lanabes prekarioak urtebetez pairatzen daramate, batik bat, ezinezko izaten da telefonoz hitz egiterakoan entzutea eta entzunaraztea, oinarrizko funtzioa horixe bera denean. Hala, Konpainiak lau haizetara bezeroei zabaldutako zerbitzuaren bikaintasun eta kalitatea eskaintzetik oso urrun dago enpresa.

Bilboko langileek, enpresaren pasibotasun eta erantzukizun faltaren aurrean, gainontzeko bideak agortuta, bezeroaren arretarako plataformanlanuzteak hasi dituzte. Horrela, horren gogorrak izan diren hilabete hauen ostean, lan baldintza eta lanabes duinak exijitu nahi dituzte.

Bilboko Homeserveko langileek ez dute euren osasuna salgai. Konponbidea nahi dute.
 

 

 

Eibar eta Ermua artean ibili dira protestan DIA supermerkatuetako langileak

0

Azken egunetan egiten ari diren mobilizazioen harira, eta astelehenean abiatutako greba mugagabea dela eta, Bizkaia eta Gipuzkoako DIA supermerkatuetako lagileek martxa bat egin dute gaur, Eibarko dendatik abiatuta, Ermuako dendaraino. 2.100 kaleratze iragarri ditu enpresak Espainia mailan, horietatik 71 Bizkaia eta Gipuzkoan, eta LAB eta ELA sindikatuok borrokarako deia egin dugu, enpleguaren eta lan baldintza duinen defentsan. CCOO eta UGT sindikatuek ez duten borrokarekin bat egin. Ulergaitza den erabaki bat dela salatu dugu sindikatuok, lanpostu ugari jokoan dauden neurrian.
 

 

 

Gasteizera eraman dugu “Egin klik: erlijiOFF” dinamika

0

LAB sindikatuak Erlijioko ikasgaia ikastetxeetatik ateratzeko dinamika abian du abenduaz geroztik, "Egin klik: erlijiOFF" leloarekin. Azken urtean gure oinarri ideologikoak berritzeko lanetan murgilduta ibili gara, eta norabide horretan kokatzen dugu dinamika. Oinarri ideologiko horien lanketa estrategikoan, besteak beste, LABek Eskola Publiko Komunitarioaren parte izateko ikastetxeek bete beharreko ezinbesteko irizpideak zehaztu ditu, eta irizpide horien baitan hezkuntzaren izaera laikoa agertzen zaigu. Horrela, gure oinarri ideologikoen planteamenduan sakontzera gatoz dinamika berri honen bitartez. Momentuz, sinadura bilketa bat abian dugu, eta mobilizazioak egiten ari gara hilabetean behin. Gasteizen egin dugu gaur elkarretaratzea, eta bertan egokitu dugu ere sinadurak biltzeko mahaia.


 

 

 

Gizarte Ekimeneko ikastetxeetan martxorako deitutako greba egunek ere babes zabala izan dute langileen aldetik

Azken bi ikasturtetan sektorean gauzatu den 21. greba eguna da gaurkoa, ikasturte honetako 18. eta hilabete honetako laugarrena, eta aurreko greba egunetan bezala, gaur ere, izan duen babesa oso zabala izan da. Beste behin ere, milaka langile batu gara gaur Donostian izandako manifestazioan, ikastetxe hauetako lan baldintza kaxkarren ondorioz bizi den nahigabe orokortuaren erakusgarri.

Sektore honetako langileok 10 urte daramatzagu gure lan hitzarmena berritu gabe, 10 urte soldata izoztuta, gure lan kargak gero eta handiagoak dira, eta jaiotze tasaren jaitsiera medio lanpostu galera garrantzitsu bat aurreikusten da datozen urteetarako. Langile kidego batzuk (hezkuntza-laguntzako espezialistak eta haur-hezkuntzako lehen zikloko langileak), feminizatuenak direnak, lan baldintza erabat prekarioak dituzte, DBH eta 2-DBHko irakasleak parekatzea egiteke dago oraindik; eta beharrezkoa da, halaber, Lanbide Heziketa gehiago arautzea.

Azken egunotan zenbait guraso taldek esandakoaren kontra, greba hauen helburuak argiak eta aski ezagunak dira, eta ez dute itunpeko sarea kaltetzeko edo bestelako asmo ezkuturik. Sektore honetako langileen lan balditzen berreskurapena eta hotzekuntza dugu helburu bakarra, hobekuntza hauek gure ikastetxeetan eskeintzen den eta gure ikasleek jasotzen duten hezkuntza kalitatean ere eragin zuzena dutela agerikoa izanik.
Eskaerak bestalde, zilegiak eta oso oinarrizkoak dira, eta sindikatuok negoziaketara erabat irekita eta edukietan sakontzeko prest agertu gara beti; Hala adierazi diegu berriro ere urtarrileko greba egunen ostean sindikatuok bai patronalarekin eta bai hezkuntza sailarekin izan ditugun bileretan.

Patronalak akordio puntuak non dauden badaki, eta hezkuntza sailak ezin du beste aldera begiratzen jarraitu. Bidezkoak izateaz gain, sindikatu guztiok adostutako plataforma bateratuan jasotzen diren langileen eskaerak oso oinarrizkoak dira, eta eskaera hauei tajuzko erantzunak emanez gatazkari irtenbide egoki bat emateko ardura, giltza eta aukera patronal eta hezkuntza sailak dute.

Horrela, sindikatuok langileen eskaerei erantzunez gatazkari irtenbide egoki bat emango dion prozedurarik alboratzen ez badugu ere, argi daukagu bide honetan nahi ta nahi ez hezkuntza sailaren inplikazio eta parte hartzea ezinbestekoa izango dela patronalen negoziaketarako borondate erreal batekin batera.

Hau horrela izanik, ELA, STEILAS,CCOO, LAB eta UGT sindikatuok bai patronalei eta bai Jaurlaritzari eskatzen diegu bakoitzak dagokien ardura eta erantzunkizuna bere gain hartu eta gatazka honi irtenbidea emateko neurriak har ditzatela, langileen aldarrikapenei tajuzko erantzunak emanez eta akordioak erdiestea ahalbideratuko duten planteamenduak eginez.

Azkenik, Gizarte Ekimeneko ikastetxeetako langileak zoriondu nahi ditugu beste behin ere erakutsi duten tinkotasun, indar eta konbentzimenduagatik. Harro egotekoa da gure ikastetxeetako hezkuntza kalitatean eragin zuzena duten lan baldintzen kaskastzearen aurrean, lan baldintza horien alde borrokatzeko apustua egin duten langileak izatea gure ikastetxeetan.

Hitzarmen berri baterako aldarrikapen nagusiak

Enplegua:

-Akordio bat, enpleguari eusteko eta gelak balizko ixtearen eraginpeko pertsonala birkokatzeko.

Soldatak:

-Eroste-ahalmena berreskuratzea.
-1-DBHko eta 2-DBHko irakasleen soldatak parekatzea.

Lanaldia eta lan-kargak:

-Irakasleen kasuan, ordu osagarriak erreserbatzea eskolak prestatzeko eta ikasleen jarraipena egiteko, zein urtean dedikazio ez presentzialeko 70 orduren aitortza.
-Administrazio eta Zerbitzuetako pertsonalarentzat, lanaldia murriztea.
-Lanbide Heziketan lanaldiaren banaketa irregularra adostea.

Bereziki prekarizatuen eta feminizatuen dauden kidegoen lan-baldintzak hobetzea:

-Hezkuntza-laguntzako espezialistak: haien lana hezkuntza-izaerakotzat hartzea, ordu osagarriak ematea lana prestatzeko eta ikasleen jarraipena egiteko, zein lanaldia modu erregularrean banatzea irailaren 1etik ekainaren 30era arte
-Haur-hezkuntzako lehen zikloko pertsonala: haien lana hezkuntza-izaerakotzat hartzea, lanaldia murriztea, ordu osagarriak ematea lana prestatzeko eta ikasleen jarraipena egiteko.

 

 

 

Presoen eskubideen defentsan mobilizatu gara gaur Bilbon, eta, bihar, larriki gaixo daudenen alde irtengo gara kalera

Urte hasieratik hilabeteko hirugarren ostiraletan egiten ari garen moduan, LAB, ELA, UGT, ESK, STEILAS, CGT/LKN, CNT, EHNE, HIRU eta ETXALDE sindikatuok elkarretaratze bat egin dugu Bilbon, plaza Eliptikoan, Espainiako Gobernuaren ordezkaritzaren aurrean, “Konponbide garaia da. Orain presoak” leloarekin. Dinamika honen berri joan den abenduaren 20an eman genuen komunikabideen aurrean. Bestalde, LAB sindikatuak bat egingo du bihar, Bilbon ere, larriki gaixo dauden presoen askatasuna eskatzeko mobilizazioarekin. Bilboko zubiak zeharkatuko ditu mobilizazioak, 12:00etatik aurrera.

 

 

 

BBVAren irabaziak odolez zikinduta daudela salatu dugu

0

Gaur goizean, BBVAren kontrako Plataformako eta EHk Kapitalari Planto! Kanpainaren aktibista talde batek akzio bat burutu du Euskalduna Jauregian, BBVAren Akziodunen Batzarra ospatzen ari zela. Bankuak irabaziak lortzeko garatzen dituen zenbait jarduera salatzea eta euskal erakundeen eskutik jasotzen duen mesede tratua salatzea izan da ekintza honen helburua. Protesta-akzio hau jada ohikoa da, urtero burutzen baita 2008ko batzarrean lehendabiziz egin zenetik. LAB, beste eragile batzuekin batera, EHk Kapitalari Planto! Kanpainaren parte da.

BBVAren irabaziak odolez zikinduta daudela sinbolizatzeko, zenbait ekintzailek pintura gorria jaurti dute buru gainetik batzarraren sarreran. Pintura horrek banku honen jarduera askok pertsona eta kolektibo ugariren gain eragiten dituzten ondorio latzak irudikatu nahi ditu.

Bi plataformen bozeramaileek duela hamabi urte BBVAren Akziodunen Batzarraren aurrean protestatzen hasteko arrazoiak erabat indarrean jarraitzen dutela adierazi dute. Arrazoi hauen artean, hurrengoak:

• BBVA liderra da Espainiako bankuen artean armagintza-industriarekiko inbertsioetan. Azken 5 urteetan,  2.678 milioi bideratu ditu hainbat enpresa finantzatzeko, Maxam, General Dynamics, Airbus edo Boeing, kasu. Enpresa hauek guda desberdinetan erabiliak diren zenbait arma mota desberdin egiten dituzte, munduan zehar milioika pertsonen heriotza eta derrigorrezko lekualdaketa eraginez.

• Nahiz eta banku-erreskatetik 13.000 milioi euro baino gehiago eskuratu dituen, erakunde honek urtero ehundaka etxegabetze exekutatzen jarraitzen du, praktika honen geldiketa iragarri badu ere.

• Pentsioen pribatizazioan sakontzeko presioa eragiten duen banku-lobbyaren parte da, pertsona jubilatuen erabateko gehiengoa gaur egun babesten duen eredu publikoaren kalterako.

• Banku honek ingurugiro zein gizarte-inpaktu larriak eragiten dituzten makroproiektuak finantzatzen jarraitzen du mundu osoan zehar. Hauen artean honakoak aipa ditzakegu: Hidroituango megaproiektua Kolonbian, 13.000 pertsona lekualdatu dituena eta presaren aurka ziharduten 7 aktibisten hilketa suposatu duena; eta Isiluko presaren eraikuntza, Kurdistan turkiarrean kokatzen dena, eta inguruko bizilagunak kaltzetzen dituzten ingurugiro, gizarte eta kultur inpaktu larriak eragiten ari dena.

Banketxearen irabazien iturri diren jarduera kaltegarriez gain, ekintzaileek Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Foru Aldundiak ematen dioten mesede tratua salatu nahi izan dute, baita ere, sozietate-zergaren beherapenaren bitartez edota bankuarentzat mesedegarri diren akordien sinaketaren bitartez (hainbat urtez erabilpenik gabe dagoen Bilboko "BBVA dorrea"-ren erreskatea kasu, funts publikoen bitartez bideratutakoa).

 

 

 

[IRITZIA] “Hezkuntza SOS”

0
LAB Irakaskuntzako kide Maider Izagirrek, Aitor Nuñezek eta Ibai Redondok euskal eskola publiko komunitarioaren aldeko apustuari buruz idatzi dute. "Euskal Herriko Hezkuntza Komunitatearen gehiengoak desiratzen duen Hezkuntza Sistema eraikitzeko ezinbestekoa zaigu guk gure hezkuntzaren inguruko erabakiak hartzea, hezkuntzan ere burujabetza eskuratzea", iritzi dute.

Ikasle guztiei aukera-berdintasuna bermatzea, euskara eta euskal kulturaren transmisioa, hezkidetza, berrikuntza pedagogikoa, laikotasuna, doakotasuna eta eredu publiko indartsua sustatzea Hezkuntza Komunitateak bere egiten dituen oinarriak dira, besteak beste. Oinarri horien aldeko lan handia egin da gure herrian, aurrerapauso nabarmenak egin ditugu, baina azken urteotan nahi eta ezin ari gara. Paulo Freire pedagogoak esan zigun: «Inuxenteak ginateke pentsatuko bagenu klase dominatzaileak zapalduen mesedetarako hezkuntza antolatuko duela».

Baina ez gara inuxenteak, eta begi aurrean duguna ikusten dugu, estatuak zentralizazio prozesua indartu eta hezkuntza publikoa murrizten saiatzen ari dira. Gero eta gehiago dira (eta izango dira) atzerritik Euskal Herrira etorriko diren haur eta nerabeak, administrazioen utzikeriaren aurrean, segregazioa indartu egin da eta ghettoak sendotzen ari dira, ez dago etorri berriak diren ikasleen inklusioa lortzeko inolako planik; euskararen kalitatean eta erabileran atzeraka ari garela erakusten dute azken urteotako ikerketek; Euskal Herrian erabiltzen diren testuliburuen %80 atzerrian ekoitziak dira, eta Espainiako eta Frantziako curriculumak inposatzen zaizkigu; sexu bidezko banaketa eta erlijio irakasgaiaren derrigortasuna (publikoan) legez bermatu berri du Espainiako Auzitegi Konstituzionalak; berrikuntza pedagogikoa oztopatzen dute selektibitatea eta baxoa ikur duten azterketa-kalifikazioan oinarritutako ebaluazioek…

Zer egin?

LABek, urtebeteko hausnarketaren ondoren, euskal eskola publiko komunitarioa nolakoa izan behar den definitzeaz gain, berau lortzeko bidea proposatu die hezkuntza komunitateko eragile guztiei. Euskal Herriko Hezkuntza Komunitatearen gehiengoak desiratzen duen Hezkuntza Sistema eraikitzeko ezinbestekoa zaigu guk gure hezkuntzaren inguruko erabakiak hartzea, hezkuntzan ere burujabetza eskuratzea. Ezinezkoa da Euskal Herriak behar duen euskal eskola publikoa eraikitzea Madril eta Parisek hezkuntzaren inguruan erabakitzea onartzen badugu, are eta gutxiago jakinda bi estatuen jarrera zentralista-jakobinoa izateaz gain erabat neoliberala dela. Espainiak ez du eskola publikoa indartu nahi bere lurraldean, are eta gutxiago euskal eskola publikoa. Entzun besterik ez dago Madrilen esaten direnak, ditugun hezkuntza eskumen apurrak ere lapurtu nahi dizkigute: «Hezkuntzako eskuduntzak zentralizatzera goaz», dio Espaniako eskumak. Gehiago?

Euskal eskola publikoa euskal hezkuntza sistemaren ardatz bilakatu nahi dugunok estrategia berria jarri behar dugu mahai gainean: hausnarketa, adostasuna, elkarlana, auzolana, konfluentzia, ilusioa, indarra, batasuna… Herri honek bere onena jarri beharra dauka euskal hezkuntza sistema propioa lortzeko eta bertan euskal eskola publikoa ardatz izan dadin. LABetik proposamena egin dugu, gainontzeko eragileen proposamenak ezagutu, elkarrekin hausnartu eta adostasunetara iristeko irrikaz gaude.

LABen proposamenak euskal eskola publiko komunitarioa du izena. Aukera berdintasuna bermatzeko hezkuntzak publikoa izan behar duelako. Espainia eta Frantziako publikotasun ereduak ez dira munduan inorentzat eredu, guretzat zergatik? Proposatzen dugu Estonia edo Finlandia gisako hezkuntza ereduetatik ikastea; hamarkadetan pilatutako esperientzia eta proiektuak balioan jartzea eta gurea egitea. Euskal administrazioen legeen araberako publikotasuna eta hezkuntza komunitateak botere askoz handiagoa izango duen hezkuntza eskuratzea. Ez gara utopiaz hitz egiten ari; EAEko estatus berriaren proposamenean jasotzen den «hezkuntza konpetentzia esklusiboak» Euskal Herri osora hedatzeaz hitz egiten ari gara. Dozenaka eskola eta ikastolatan egiten ari garena sistema osora zabaltzeko lege babesaz eta herri prozesuaz. Prozesua posible da, baina, horretarako, elkarlana eta akordioak beharrezkoak dira. Bi estaturen aurrean, bulkada pribatizatzaile eta zentralistaren aurrean bakoitza berera eta elkarri mokoka ari bagara jai dugu, hezkuntzako egoera kaxkarra are eta okerragoa izango da.

Proposatzen dugun euskal eskola publiko komunitarioan lekua izan behar dute hasieran aipatutako ikuspegia duten eskola eta proiektu guztiek. Epe ertainean Euskal Herriko eskola publikoak eta ikuspegi komunitarioa duten Ikastola zein eskola libreak norabide honetan jartzeko apustua egiten dugu. Hau da, %50 publiko %50 pribatu-kontzertatu dikotomia apurtu eta euskal eskola publiko komunitariorako trantsizioa, konfluentzia egiteko apustua egiten dugu. Ezin dugu zatituta jarraitu, ezin ditugu lehian eta konfrontazioan jarri antzekoak diren herri proiektuak, deitu ikastola edo deitu eskola publiko, biek galtzen dutelako. Herri honetan, tradizio komunitario handia dago, elkarlanerako eta auzolanerako ohitura handia; tradizio hori berritu eta hezkuntzara eraman behar dugu, edo estatu zentralista neoliberalek txikitu egingo gaituzte, «euskal» ikuspegitik eta «publikoaren» ikuspegitik.