LABLangile Abertzaleen Batzordeak

Bilbon, Gasteizen, Donostian eta Iruñean mobilizatu gara, Lan Ikuskaritzen aurrean. Garbiñe Aranburuk adierazpenak egin ditu Bilbon, eta eskaera zuzena egin dio Lan Ikuskaritzari: "Sexu jazarpenaren aurrean berdintasun legeak aplikatzeko bitartekoak jarri behar dira eta jarraipena egin. Horregatik, eskatzen diogu lantokietan protokoloak martxan jartzea. Indarkeria matxista gabeko guneak izan daitezen; enpresak behartzea jazarpenaren prebentzioan eta gatazken konponbidean lan egiteko, eta protokoloen aplikazioari benetako jarraipena egitea eta prebentzioa eta formazioa lantzen direla bermatzea".

Hain zuzen ere, Garbiñe Aranburuk azaldu du aurtengo azaroaren 25ean indarkeria matxistaren aurka lantokietan autodefentsa feminista antolatzera deitu dugula. Izan ere, emakumeenganako indarkeria adiera ugari ditu, eta horien artean dago lantokietan ematen dena. "Egoerak gutxi salatzen dira: lana galtzeko beldurra, babes falta, mediorik edo borondaterik ez egoerari aurre egiteko, gure hitza zalantzan jartzen da…", esplikatu du LABeko idazkari nagusiak.

Lan zentro askotan ez dagoela sexu jazarpenaren aurkako protokolorik ohartarazi du, eta dituztenak ez direla errealak, ez dutela bermerik ematen salatu du. "Dei hirukoitza egin nahi dugu: emakumeei, elkartu, saretu eta borrokatzera. Erresistentzia harresia eraikitzera. Lantokietan ekintza sindikalarekin aurre egingo diegu erasoei; gizonei, beste aldera ez begiratzeko. Ez izateko konplize; enpresei, protokolo errealak martxan jartzera, arduragabekeria alde batera utzita".

Mezua, Lan Ikuskaritzari
Lan Ikuskaritzaren egoitzen aurrean mobilizatu gara, eta, mobilizazioen bitartez, eta erregistratuko dugun idatzi baten bitartez, hau izan da egin diogun eskaera:

Urteak pasa dira emakumeok* sistema kapitalista heteropatriarkala zalantzan ipini genuenetik eta 38 urte bete dira Azaroaren 25a emakumeonganako indarkeriaren kontrako nazioarteko eguna izendatu zenetik.

Emakumeenganako indarkeria emakumeok jendarte honetan jasaten dugun diskriminazioaren ondorioa da, hau da, indarkeria existitzen da emakume eta gizonen arteko harremanak desberdinkerian oinarritzen direlako. Sexismoa gure bizitzen eremu guztietan presente dago oraindik: etxean, lan munduan, kalean, ikasketa zentroetan… intentsitate maila ezberdinekin: tratu txarrak, bortxaketak, sexu-jazarpena, heriotzak…

Emakumeok pairatzen dugun zapalkuntza egiturazkoa da eta gure bizitzen alde guztietan dauka eragina. Jendartearen egituraketaren ondorioa da eta gaur egungo antolaketa ekonomiko, politiko eta ideologikoarekin lotuta dago.

Lan eremuko sexu-jazarpenari dagokionez, indarkeria hiru ardatzetan oinarritzen da: emakumeonganako indarkeria bera, inguru laboral sexista eta botere gehiegikerien markoa (marko hierarkikoa eta genero markoa). Orain arte egin diren ikerketa guztiek sexu-jazarpenaren eta lan diskriminazioaren arteko harremana nabarmendu dute. Jazarpenaren aferak zerikusi handiagoa dauka botere harremanekin sexu harremanekin baino. Honen ildotik, ezin da esan berezko biktimarik existitzen denik, baizik eta sexu jazarpenaren biktima izateko probabilitatea guztiz lotuta dagoela menpekotasun ekonomikoaren mailarekin eta pertsonaren ahuldade egoera orokorrarekin. Lanaren Nazioarteko Erakundeak adierazten duenez, alargunak, bananduak, dibortziatuak, lan maskulinizatuetan aritzen direnak, lan merkatura sartu berriak direnak eta kontratu irregularrak dauzkatenak dira sexu-jazarpena jasateko probabilitate handiena daukaten emakumeak.

Ondorioei dagokienez, sexu-jazarpenak eragin kaltegarriak dauzka lanean. Gogobetetze laboralean eragiten du, zereginak ekiditeko ahaleginak biderkatzen ditu, baita enplegua uzteko erabakiak ere; normalean produktibitate txikiagoa, motibazio txikiagoa eta lan absentismo handiagoa ekartzen ditu. Era berean, osasun psikologikoa ere kaltetua izaten da: estresarekin lotutako erantzunak, trauma emozionalak, antsietatea, depresioa, urduritasuna, etsipen eta babesgabezia, ezintasun, haserre, gorroto, higuin, bortxaketa, autoestima baxuko eta abarreko sentipenak.

Osasun fisikoa ere kaltetua izaten da: lo desorekak, buruko minak, urdail-hesteetako arazoak, goragalea, hipertentsioa, ultzerak, estresa…

Garapen eta jarraipen bitartekoak ezarri behar dira, gaur egungo berdintasun legeak lan munduan aplikatuko direla bermatzeko eta hauen gaineko jarraipena egiteko. Eta gaur egun lan munduan oraindik gertatzen diren diskriminazio eta jazarpen sexual edo sexu arrazoiengatiko jazarpen egoera guztiak pertsekutatu behar dira.

Emakumeek pairatzen duten egoera honek erantzunak behar ditu, orain! Horregatik, LABek Lan Ikuskaritzari honako hau exijitzen dio:

• Lantokiei exijitzen diegu sexu jazarpenari aurre egiteko protokoloak martxan ipintzea. Lantokiak indarkeria matxistarik gabeko guneak izan daitezen borrokatuko gara.

• Interbentzio integralerako plana, jazarpen sexualari eta sexu arrazoiengatiko jazarpenari aurre egiteko protokoloak aplika daitezen.

• Enpresak beharturik egon daitezela sexu-jazarpenaren eta sexuaren araberako jazarpenaren prebentzioan eta gatazken konponbidean lan egitera. Honetarako, enpresa guztiei exijitu behar zaie sexu-jazarpenaren aurreko protokoloak izan ditzaten eta protokolo hauek alde sozialarekin batera adostuak izan daitezen.

• Sexu-jazarpenaren inguruko protokoloen aplikazio eta garapenaren benetako jarraipena egiten dela bermatu behar da eta, hau bete ezean, zigorrak ezar daitezela.

• Lantokietan sexua jzarapenari aurre egiteko prerbentzio neurriak eta formakuntza lantzen direla bermatzea.

• Sexu-jazarpena eta sexuaren araberako jazarpen egoeren inguruan aldizkako ikerketak egin daitezela eta hauek argitaratuak izan daitezela, emakumeek lan munduan jasaten duten arazo hau ikustarazi ahal izateko.

Hilero, astero, egunero amorru berdina. Egunero, astero, hilabetero itotzen gaituen ezinegon berdina. Lankidea, laguna, auzokidea, istorio berdinak, egoera berdinak, behin eta berriz errepikatzen den emakumeenganako* indarkeria eta jazarpena, espazio eta modu anitzetan. Begirada morboso eta mingarriak, botere harreman ikusezinak, soldata arrakala, baimen gabeko ukituak, korresponsabilitate eta kontziliazio neurri faltsuak, emakumeen* inguruko txisteak, paternalismoa, bortxaketak, prekarietatea, lan baldintza penagarriak, inposatutako zaintza lan karga bikoitzak eta hirukoitzak, gure lana gutxiestea,….

Egoera hauek gutxitan salatzen dira, gehienetan botere harremanek eragin zuzena daukate salaketa kopuru murritz horretan. Emakume* langileok salatzeko beldur gara, gure lanpostua galdu dezakegulako, zalantzan jarriko dutelako bizitako jazarpena. Lantokietan babes falta igartzen dugu, jazarpenari aurre egiteko ez dago ez mediorik ez borondaterik.

Lan zentro askok ez dute sexu jazarpenen aurkako protokolorik, eta dituztenak ez dira errealak, ez aplikagarriak. Urteak aurrera joan ahala argiago eta garbiago ikusten dugu protokoloek ez dutela bermerik, areago, langileen artean ez dira protokoloak ezagutzera ematen.

Gizarte heteropatriarkal honi lantokietan aurre egiteko tresna bat izan behar lukeena paper huts bilakatzen da, patronalaren interes ekonomiko eta aurpegi zuritzearen mesedetan. Lantokietan, kalean bezala, gertatzen zaiguna salatzen dugun bakoitzean gure hitza, gure ezinegona, gure errelatoa, guri gertatutakoa zalantzan jartzen da, eta erasotuak gu izanik ere, geure buruak justifikatzen bukatu behar izaten dugu. Horrek, lagundu beharrean, zaildu egiten digu erabat indarkeriarekin bukatzeko egin dezakegun edozein ahalegin.

Jazarpena zer den eta gugan nola eragiten duen jabetu gara emakumeok*, jazarpen sexuala identifikatzen ikasi dugu, irmoki eta zorrotz ekin behar diogu egunero lantokietan beste emakumeekin* babes sareak sortuz. Lantokietan autodefentsa feminista gure eredu eta jarraibide izan behar du. Emakumeak* saretuko gara, bazterretatik erdigunera, erresistentzia harresiak eraikiz, gure artean indartuz eta zainduz. Gure lantokietan borrokatzeko asko dugu, aldarrikatzeko asko dugu, batez ere asko dugu irabazteko.

Gizonok: lagun, afiliatu, lankide, delegatu gizonok, zuek ere erantzule zarete. Zuek ere konplize zarete. Zuen jarreren eta jokabideen arduradun zarete. Ez gehiago begiratu beste aldera, aurre egin bustitzen eta zeharkatzen zaituzten matxismo eta jarrera sexistei.

Emakumeok sistema heteropatriarkala kapitalista aspaldi jarri dugu auzitan, askotan ausardiaz hortzak erakutsi dizkiogu, altxatu egin gara, heteropatriarkatuaren arauekin konfrontatu dugu, eredu disidenteak erdigunean dantzan jarri ditugu, eta zuek? Noiz arte izango zarete konplize? Zuen konplizitatearekin apurtu, zuen maskulinitatea deseraiki. Lantokiak emakumeentzako* jazarpenik gabeko espazio askeak izan arte emakumeok* ez dugu etsiko. Gizonok borroka honetan non kokatuko zarete?

Emakumeok* argi daukagu, lantokietan autodefentsa feministara joko dugu eta ekintza sindikalarekin erasoei erantzungo diegu. Kontatzen ez dena ez da existitzen, horregatik guk gogor eta ozen oihukatuko dugu lantokietako pareta guztiak astinduz. Jazarpen eta erasoen aurrean ez gara isilduko, haserre gaude, eta amorru hori antolatuko dugu, saretuko dugu, eta erantzule guztiak seinalatuko ditugu. Enpresei gogorarazi nahi diegu ere, haien arduragabetasuna eta demagogia alde batera uzteko eta behingoz protokolo errealak enpresetan martxan jartzeko garaia dela.

GORA EMAKUME LANGILEON BORROKA!