Hainbat eragiletako hainbat ordezkarik agerraldia egin dute Donostian, Kursaalen, Kataluniari elkartasuna adierazteko. LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburu bertan izan da, eta elkartasun eta konponbide politikoaren aldeko manifestua babestu du, beste ordezkariek bezala. Hala, Gure Esku herri dinamikak larunbaterako Donostian (Antigua, 17:30) antolatutako manifestaziora atxikitu dira guztiak.
Hauxe da eragiletako ordezkariek sinatutako manifestua:
Agerraldia urriaren 19an, larunbata, eginen da, 12:00etan, Nafarroako Jauregiaren aitzinean, Karlos III etorbidean, "Justizia, Berdintasuna, Kohesioa euskaraz bizi nahi dugulako" goiburupean.
LAB, ELA, Steilas, ESK, Hiru, EHNE eta CGT sindikatuok Nafarroako Auzitegi Nagusiaren epaia gaitzesten dugu, 2017ko Euskararen Foru Dekretuaren zenbait artikulu deuseztatu duena. Epai horrek nafar herritarren eta langileen eskubideak hamaikagarren aldiz urratu ditu, eta lehengo Nafarroako Gobernuak arlo horretan egin dituen urrats apalak berriz ere gibelatu. Ezin onartuzkoa da administrazio publikoan hizkuntza-eskbideak behin eta berriz urratzea. Gaur egun, hizkuntza-aniztasuna inoiz baino preziatuagoa denean, horrelako ekintzak, hizkuntza- eskubideen berdintasunaren aurkakoak, ez dira inola ere onargarriak. Euskarak, bertako hizkuntza minorizatua denez, babes-legeak behar ditu, diskriminazio positiboa; eta ez bigarren mailako hizkuntza gisa hartzeko baliabiderik. Horregatik guztiagatik sindikatu sinatzaileok galdatzen diogu Nafarroako Gobernuari euskararen dekretuaren aurkako epaiari helegitea jartzeko, eta indarrean dagoen legeriaren araberako aukerez baliatzeko, beti ere dekretuan jasotako euskararen aldeko aitzin-urratsak deuseztatu ez daitezen.
Epai horrek agerian utzi du euskararen lege berri baten beharra, 1986ko legea ordezteko. Foru lege maila duen testu berri batek bakarrik zonifikazioa ezabatu dezake, eta euskaldunen eskubideak bermatu. Horrela soilik, oraingo lege-esparrua gaindituz, Nafarroak berezko duen hizkuntza arautu ahal izanen du, nafar guztien hizkuntza-eskubideak bermatuz. Bertzela, gaitzetsi dugun epaiaren kasuan bezala, epaitegiek ikuspuntu arras diskriminatzaileei eutsiko diete, eta gure hizkuntza arautzeko ahalmena zalantzan geratuko da.
Tamalez, berriz ere ikusi dugu nor bere betiko tokian dagoela: Navarra Suma, PSN (gogoan izan alderdi horretako zenbait kontseilari eskuin-muturrak deituriko euskararen aurkako manifestaziora joan zirela) eta sindikatu batzuk (oraingo honetan UGT, Afapna, Sindicato Medico eta Satse). Erakunde horien pentsamoldeen arabera euskara behe-mailako hizkuntza gisa hartu behar da, mendialdera mugatua, eta ahal dela etxe barnekoa, plazara atera gabe, eta jendartean izen onik eta estimaziorik jaso gabe.
Azkenik, LAB, ELA, STEILAS, ESK, Hiru, EHNE eta CGT sindikatuok dei egiten dugu euskararen aldeko mobilizazioa eta ahalegin politikoa eta pedagogikoa egitera.
Duela hainbat hilabete LAB sindikatutik salatu genuen Gasteizko Hotel Palacio de Elorriagan emakume bat kaleratuta izan zela haurdun zegoela komunikatu zuenean. Epaitegiaren ebazpena emakumearen aldekoa izan zen eta bere lanpostura bueltatzeko eskubidea onartu behar izan zuten, baina emakume honen kontrako zigor kanpaina ez da amaitu eta LAB sindikatutik ez dugu inolaz ere onartuko emakumeon kontrako diskriminaziorik. Hala, elkarretaratze bat egin dugu gaur hau guztia salatzeko, Gasteizen, Lan Delegaritzaren aurrean.
Hauxe da gaurko elkarretaratzean irakurri dugun adierazpena:
Gaur hemen elkartu gara beste behin ere emakumeon kontrako diskriminazio matxista kasu bat salatzeko. Duela urte bat, emakume bat kaleratua izan zen Palacio de Elorriaga Hotelean. Langileak haurdun zegoela komunikatu ostean, egoera hori salatu eta epaiketa irabazi egin zuen. Sententziak langilea berriz hartzera derrigortu zuen enpresa. Amatasun baja eta edoskitzea bukatzean eta lanera bueltatzeko momentua heldu denean, Hotela emakumea kaleratzen saiatu da berarekin adostasun baterako bidea eginez. Enpresak langilearen ezezkoa jaso duenean, emakumea 10 eguneko enplegu-soldata etenarekin zigortzea erabaki du. Horrekin, Palacio de Elorriaga Hotelak argi eta garbi aditzera eman nahi izan du, emakumearen kontrako kanpainarekin jarraitzen duela, berau enpresatik kanpo ikusi arte ez duela etsiko ematen du.
Egoera honen aurrean, emakumeok gure lanpostuetan jasaten ditugun diskriminazio matxistak salatu nahi ditugu.
Ez gara bigarren mailako langileak, eskubide berberak ditugun langileak gara. Emakumeok ez ditugu kaleratzeko mehatxuak onartuko gure eskubideak aldarrikatzen ditugun bakoitzean. Haurdun egoteagatik eta kontziliatzeko baimenak eskatzeagatik, errepresaliak hartzea ez dugu onartuko.
Enplegua ematea ez da enpresek egiten diguten fabore bat, beraz, lantokietan errespetu eta eskubide guztiak bermaturik izatea exijitzen dugu.
LAB sindikatutik, emakume guztiak deitu nahi ditugu, diskriminazio matxistak era antolatu eta kolektiboan erantzuteko. Soilik elkarrekin eta antolaturik geldituko ditugu diskriminazio egoera hauek.
Edozein diskriminazio matxista ematen denean, aurrean eta tinko izango gaituzue!
Azken lan heriotza salatzeko Nafarroako Parlamentuaren aurrean bildu gara, lan istripuen atzean prekarietatea dagoela nabarmentzeko. Eraikuntzako langile bat hil zen asteartean Antsoainen, zazpi metroko altuera batetik erorita. Antsoinen atzo arratsaldean ere mobilizatu ziren.
LABek jarritako salaketa baten ondorioz, ekainaren 4an, Lan ikuskaritzak Orozkoko Galletas Artiacheko behin behineko 7 langileren kontratuak finko izatera pasa behar zutela ebatzi zuen, besteak beste. Langile hauek urteak eman dituzte lanean Galletas Artiachen (6 eta 17 urte artean), baten batek 787 kontratu ezberdinekin. Bada, langile horietatik sei, emakumeak guztiak, kaleratu ditu enpresak, kontratu finkorik ez egiteko.
Galletas Artiacheko langileek istorikoki langile eskubideen alde egin dute borroka, enpresak kontratazioaren bitartez sortutako beldur eta menpekotasunaren aurrean. Lan ikuskaritzaren txostenean ere zigorra ezartzen dio enpresari, hitzarmenean adostutako ETTren bidez egin ahal duten kontratuen mugak gainditzeagatik: 2017an, %25ekoa da ETTren bidez egindako behin behineko kontratuak (20.414 lanaldi) eta 2018an, %15,8koa da (13.404 lanaldi). Konputotik kanpo geratzen dira formakuntza eta interinitateko kontratazioak.
Enpresaren erantzuna itxosten honen aurrean langileak kaleratzea eta enpresa batzordea kontratazioen jarraipena egin ahal izateko behar duen benetazko informazioari uko egitea izan da. Jarrera horrekin oztopatzen die langileen ordezkariei kontratazioen iruzurra identifikatu eta salatu ahal izatea.
Urriaren 22an, kaleratuak izan diren bi langileren epaiketa izango da, eta, honen aurrean, LAB sindikatuak elkarretaratze batera deitu du enpresaren aurrean, urriaren 21erako, 13:00etatik 15:00etara, txanden aldaketetan langileak hurbil daitezen. Egun berean, Orozkon, Udaleko plenoan gaia jorratuko dute.
Sarritan, Artiacheko langileek enplegu finko eta duin baten alde borrokatu behar izan dute, enpresak kontratazioetarako darabilen politika diskriminatzailea salatuz. Plantillarentzat enplegua mantentzea ezinbestekoa da eta kanporaketa guztiak era kolektibo batean jorratu dituzte.
Artiachen beste era batera ezin da jokatu, kanporaketak eta kontratazio politika prekarietatean sakontzeko beti erabili baitute. LAB sindikatuak bat egiten du delako irakurketarekin eta, berriro ere, plantillarekin bat eginik erantzungo dugu.
Lan Ikuskaritzaren errekerimendua betetzeko exigitzen dugu: hor izendatzen diren 7 kontratuak behin betikoak izan behar dute. Berronarketa orain! Adams Food-ek emakumeei behin behineko kontratuekin mantentzen dituen kontratazio politika, jakinda behin betikoak izan behar, zirela salatzen dugu. Emakume langileen lan eskubideak betearaztea exigitzen dugu. Ez gara gaur erabili eta bihar bota daitezkeen langileak, gure kontratazioak ezin dira gaur behar gaituen eta bihar kanporatu eta ostikoa ematen digun sistema baten menpe egon. Ezta otzan eta belauniko nahi gaituen sistemaren menpe ere.
Enpresek darabilten emakumeen kontratazio politikan ematen den behin-behinekotasuna eta partzialitatearekin amaitzea galdegiten dugu. Ez dugu lan munduan bigarren mailako lekurik onartuko. Eskubide oszko langileak gara eta ez dugu onartuko gure eskubideak eskatzen ditugun bakoitzean mehatxuekin erantzutea.
Behin behinekotasuna murrizteko, ETTa kanporatzeko eta kontratazioetan iruzurrik ez egoteko borrokatzen jarraituko dugula argi utzi nahi dugu. Gure apustua kontratazioetan gardentasuna egotea da.
Guztiok bizitzan proiektu bat izateko eskubidea eduki behar dugu. Ezin dugu utzi Galletas Artiachek prekarietatean sakontzen, ebentualitatearekin eta honek dakarren segurtasun ezarekin eta menpekotasunarekin jarraitzea, ezta kontratazio politika diskriminatzaileak burutzea ere.
Etorkizunean Osakidetzak emango dituen pausuei begirik ez kentzeko deialdia luzatzen diogu euskal jendarteari, ohartaraziz Osakidetzako enplegurako sarbidean oinarrizkoenak diren printzipio demokratikoak zapuzten saiatzen ari direla, hots, berdintasuna, meritua eta gaitasuna. Gure kezkaren berri eman dugu gaur, Bilbon egindako agerraldi batean.
Osakidetzak eta 2017ko akordioaren jarraipenaren batzordeak (honako sindikatu sinatzaileez eratua dagoena: UGT, Erizainen sindikatua SATSE, eta Sindikatu Medikoa SME), instrukzio penalpean dauden plazen esleipenaren aurretiko azken fasea hasi dute.
Egin ezean, eta, instrukzio penalak filtrazioak egon zirela ondorioztatzen badu, LABek herri akusazio moduan defenditzen duen moduan, irekita dagoen prozesu penalean, bai Osakidetza, bai sindikatu hauek, milaka oposiziogileen babesgabetasunaren aurrean eman daitekeen egoeraren erantzule izango dira.
Honek guztiak besteri eragindako kalteak dakartza eta honek sententzia judizial batek baliogabetu dituen plazen banaketa dela-eta kaltetuta gertatu direnen salaketa uholdea ekar dezake. Azkenean, eman daitezkeen kalte-ordainketak altxor publikoaren kontura egingo dira, euskal jendartea konprometitzen duen zerbait izanik.
UGTren aipuak errefusatzen ditugu, mahai sektorialean izan dugun jarrera trakets moduan definituz. Urriaren 8an, Osakidetzak mahai sektoriala ekintza propagandistakoan bilakatu zuen egunean ez zitzaion inori errespeturik faltatu, LABek aipatu diren sindikatuei eta Osakidetzari ikerketa judizialpean dauden plazak banatzen jarraitzeak ekar zitzakeen egoerei buruz ohartarazi zien. Sindikatu medikoaren antzezturiko saminduraren aurrean, oihuka, eztabaida sortu zen mahaitik altxatzen ginen bitartean. Ematen ari den errespetu falta larria ez da horra joan ginenon jarrera, baizik eta iruzur honen biktima diren milaka oposiziogileen babesgabetasunaren zein euskal jendartearen aurrean moxal batekin daudenena.
Gogorarazi behar dugu, filtrazioen eskandalua ez dagoela UGT bere komunikatuan aipatu moduan fiskaltzaren ikerketapean, dagoeneko LABek salatutako 19 kategorietatik 11n fiskaltzak ikertu eta seinaleak aztertu ditu, eta, momentu honetan, instrukzio penal baten aurrean aurkitzen gara. Komunikatu batean emandako halako baieztapenen aurrean, bertan zeudenek egungo egoeraren benetako garrantzia ezagutzen ez dutela konfirmatzen du. Benetan larria dena.
LABek ez zuen momentu batean ere hitz egin EPE eredu berriak suposatzen duen zitalkeriaz, 4 ordu pasa arte ezagutu ez genuelako. EPE eredu bat, Osakidetzaren arabera, filtrazioak salatu genituen sindikatuekin izan ezik, gainontzeko sindikatu guztiekin adostua izan dena.
Osakidetza neurri hauek etengabeko hobekuntza bezala aipatzen ditu egia hitzez ez adierazteko. Izan ere, filtrazioak luzaroan izan dira errealitate bat eta EPE eredua gaur eztabaidagai baldin bada, eremu penalean egindako eta mahaitik altxatu den gehiengo sindikalaren salaketengatik eta LABek egindako herri-salaketarengatik izan da.
Enplegu publikorako sarreran berdintasuna da jokoan dagoena, aukera-berdintasuna, eta Osakidetzak zein Eusko Jaurlaritzak prozesu baztertzaile eta arbitrario bat nahi dutenen aurrean nola amore ematen duen ikusten ari gara.
Babes garden bat ziurtatzen duten neurriak behar dira, zuzeneko arduradunekin eta beharrezko trazabilitate bat, abiapuntua onartuz: urteetan zehar emandako filtrazioak eta praxi txarra.
Azterketa, IVAP/HAAEk isilpean kontaktaturiko pertsona bakar batengatik burutua izan beharko litzateke, honek azterketaren babes zorrotza eta trazabilitate argia bermatzen du.
Neurri hauek ezinbestekoak dira eta plantilla estrukturalaren areagotze-egonkortze plan batengatik lagunduak etorri behar dira. Gure kontratazio ereduaren analisia tartean dauden eragile guztiei helarazi zaie dagoeneko. Egun, inork ez die kontra egin txostenak mahai gainean jartzen dituen prekarietatearen inguruko datu eztabaidaezinak.
-Azpimarratu nahi dugu, hautaketarako elementu berriztatzaile moduan elkarrizketa pertsonalak planteatze hutsak lotsa ematen duela, kultura klientelista eta denboran zehar egonkortutako inpunitate absolutua dagoen eremu batean elkarrizketak planteatzea hautaketarako irizpide arbitrarioak ezarri nahi dituenaren berezkoa da.
Gaitasunaren atzematearen erronka sarbide prozesuak faltsutzea baino serioagoa da. Gaitasunaren atzemateak enpleguan egonkortasun baldintzekin zerikusia dauka. Medikuen prekarietate egoera kategoria profesional honetan gaitasunak atzemateko dagoen trabarik handiena da. Gai honen aurrean, LABek bere planteamendua dauka Osakidetzako kontratazio txostenean oinarritua, eta zehazten duena 6.000 plaza inguruko EPE bat beharko litzatekeela nola hala Osakidetzan %35 gainditzen duen behin-behinekotasuna arintzeko, kategoria medikoetan handiagoa delarik.
Beasain eta Irungo CAF-eko langileek ordubeteko lanuztea egin dute, "In itinere" gertatutako lan istripuak salatu eta atzo hildako lankidearen gertukoei eta sendiari elkartasuna adierazteko.
Zahar etxeek ematen duten zerbitzuak gizartearen oinarrizko behar bat betetzen du. Horren kudeaketa esku pribatuetan utziz gero, etekin ekonomikoa baino ez da bilatzen; eta hori guztiz onartezina da. Are gehiago lan baldintzen prekarizazioaren bitartez eta zerbitzua kaskartuz egiten denean, horren ondorioz erabiltzaileek jasotzen duten zerbitzua eta badituzten baldintzak nabarmen okerragoak baitira.
Erran bezala, egoera hau duela hilabete batzuk salatu genuen eta horrek suposatzen ahal zituen arriskuak mahai gainean paratu genituen. Bada, arrisku horiek dagoeneko errealitate bihurtzen ari dira.
Gure sektorean, Nafarroan, azkeneko urte luzeetan lortu den pausu garrantzitsuenetako bat eman da 2019 honetan: Plaza kontzertatuak dituzten zahar etxeetan, hau da, Nafarroako Gobernuak plaza horien zati bat ordaintzen duenean, herrialde mailako antolakuntza eta langileen gutxieneko baldintzak bermatzeko neurri batzuk zehaztu dira. Bada, gure zahar etxea den Francisco Joaquin Iriarte kudeatzen duen IDEA enpresa pribatuak, alde bakartasunez eta Udalari inongo berririk eman gabe, plaza horietara ez aurkeztea erabaki zuen. Plaza kontzertaturik eduki ezean, ez dago aipaturiko gutxieneko baldintza horiek bete beharrik eta erabiltzaile batzuentzako karga ekonomikoa handiagoa da. Egoera horren berri izan genuenerako, beranduegi zen.
Jarrera horren gibelean dauden arrazoiak bi dira; langileen baldintzak duindu nahi ez izatea eta legedi orokorretik at funtzionatu nahi izatea, argi utzita langileak eta erabiltzaileak bortz axola zaizkiela eta, beraiendako, dirua dela garrantzia duen elementu bakarra.
Beharrezkoa ikusi dugu honen berri modu publikoan ematea, alde batetik babesik gabe gaudela sentitzen dugulako eta bertzetik garrantzitsua iruditzen zaigulako Baztango herritarrek jakitea zein egoeratan dauden bertako oinarrizko zerbitzu bat eta bertan lan egiten duten langileak. Egoera onartezin hau konpontzeko eman beharreko lehendabiziko pausua, baina ez bakarra, zahar etxearen kudeaketa berriz publikoa izatea da. Interes pribatuak egoten segitzen duen bitartean zerbitzua eta baldintzak txarrak izanen baitira.
LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk hitza hartu du Bilboko Arriaga plazan egindako agerraldian, eta mobilizatzea premiazkoa dela adierazi du. Horretan ari dira Katalunian eta horretan ari gara Euskal Herrian. Ostiralean, euskal gehiengo sindikalak deituta, elkarretaratzeak egingo ditugu Euskal Herriko lantokietan. Larunbatean, berriz, bat egingo dugu Gure Esku herri ekimenak Donostian deitutako manifestazioarekin (Antigua, 17:30).
Hauxe da euskal gehiengo sindikalaren oharra, ostiraleko mobilizazioen harira:
