2026-06-22
Blog Page 44

[IRITZIA]: Sinadura batek eragindako mina

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
[IRITZIA]: Sinadura batek eragindako mina

Nire izena Laura Molina Azanza da. 27 urte daramatzat garraio publikoan lanean, LABeko delegatu sindikala naiz, eta Enpresa Batzordeko kidea. Lerro hauek tristuraz beterik, amorruari eutsiz eta makillatu ezin den minetik abiatuta idazten ditut. Izan ere, 2025eko otsailetik abendura bitartean bizitakoa ez da lan-gatazka huts bat izan; gertatu denak zauri sakona eragin du maila kolektiboan; baita maila pertsonalean ere.

Moventis TCCko greba indartsu, garbi eta aho batez hasi zen. Langile guztiok bat eginik, Batzordeko sindikatu guztiok bat eginik. Aldarri bateratu bat gure benetako beharrei erantzuteko gai ez den hitzarmen zaharkitu eta bidegabe bati aurre egiteko. Argi genuen ez ginela soldatengatik edo lanaldiengatik bakarrik borrokatzen, baizik eta duintasunagatik, bizitza higatuko ez diguten lan-baldintzengatik, errespetuagatik.

Erreferenduma ausardia kolektiboko ekintza bat izan zen. Sendoago atera ginen handik. Harro sentitu ginen langile klase antolatua osatzeagatik. Beldurra eta ziurgabetasuna gorabehera, borrokan jarraitzeari baietz esan genion. Bai borrokari. Bai batasunari.

Eta hilabete luzeak iritsi ziren. Bilera amaigabeak, asanblada bizi-biziak, prentsaurrekoak, eztabaida gogorrak Batzordearen barruan. Talka uneak, ideologia kontrajarriak, benetako tentsioak. Baina gauza guztien gainetik, zera nagusitzen zen beti: elkarrekin joan beharra. Bagenekielako bananduta joanez gero ez genuela ezer irabaziko.

Batasun horrek, askotan, gogobetetzen ez gintuzten akordioak “irentsi” beharra ekarri zuen. Norberaren jarrerei uko egitea. Adostasun deserosoak onartzea. Baina hala egin genuen helburuak merezi zuela uste genuelako. Plantillak merezi zuen. Nik sinetsi nuen. Erabat.

Galdetu nuen. Abisatu nuen. Beldur nintzen norbaitek batasuna hautsi eta berriz ere bere kabuz sinatuko ote zuen, aspaldi gertatu zen bezala, gainerakoak atzean utzita. Erantzuna argia izan zen, irmoa: “hori ez da berriro gertatuko”. Eta fidatu nintzen. Emandako hitzaz fidatu nintzen. Oraingoan denok erabakiko genuela espero nuen. Lorpen kolektiboen balioaz fidatu nintzen.

Baina batasuna hautsi egin zen.

Eta horrekin batera, zerbait hautsi zen nire barruan. Ez da frustrazio sindikala bakarrik. Giza mina da. Borroka honetan gure arima, denbora, energia eta bihotza eman ondoren, une batetik bestera dena nola erortzen den ikustearen sentsazioa bizi izan nuen. Konfiantza eraikitzeko, urteak behar dira, baina segundu gutxi batzuetan suntsitu daiteke. Eta hausten denean, ikusten ez den orbain bat uzten du, orbain pisutsua.

Min ematen duena ez da soilik prozesuaren azken emaitza. Bukatzeko moduak ere min ematen du. Borroka komun bati egindako traizioak min ematen du. Min ematen du sentitzeak partekatutako lan guztiak, ordu guztiek, gainditutako eztabaida guztiek ez dutela ezertarako balio izan. Eta horrela sentitzen naiz: hautsia, ez borrokatu izateagatik, sinisteagatik baizik.

Orain porrota onartu beharra dago. Borroka kolektibo baten porrota, sinatutako itunak ekarriko dituen ustezko “hobekuntzetatik” haratago. Izan ere, hitzarmenik ez dugu lortu. Aitzitik, inposaketa bat dago. Segregazioa dago eredu hori onartzen ez dugunontzat. Eta umiliazioa dago: paper bati men egin behar izatea, gutxi batzuek denon ordez erabakitzen dutela argi uzten duen sinadura bat jarri beharra.

Inposaketak ez du inoiz justiziarik ekartzen. Adostasunak, ordea, inperfektua izan arren, duintasuna dakar berekin. Adostasuna dagoenean, asmatu izana edo huts egin izana besteekin konpartitzen da. Batasuna sendotzen da. Eta batasunik gabe ez dago benetako indar sindikalik.

Eta hala ere, ez diot uko egiten naizenari, ezta sinesten dudanari ere. Baina ezin naiz isildu gertatutakoaren aurrean. Izan ere, emaitza ez ezik, adostasun kolektiboa kontzienteki hautsi izana da mingarriena niretzat. Mingarria da plantillari galdetu gabe erabaki izana, ahotsa kendu baitzaio hainbat hilabetetako sakrifizioen, grebaren eta higadura pertsonal eta familiarraren ondoren. Mingarria da ikustea batasunaren bandera lau haizeetara aireratzen zuten horiek kontrako norabidea hartu dutela azkenean.

Esaten digute ezin zela beste ezer egin. Hori hartu, edo deus ez. Sinatu egin beharra zegoela. Erantzukizun-egintza bat zela. Eta kontakizun hori, faltsua izateaz gain, guztiz iraingarria da. Beti borrokan jarrai daitekeelako benetan sinesten denean.

Auzi honetan, ez dago ezeren salbatzailerik.

Erabakitzea merezi zuen plantilla antolatu bat zegoen.

Eta aukera hori kendu ziguten.

Behetik sortutako greba bat hautsi zen. Langileen agindu argi bat hautsi zen. Azken hitza guztiona izango zelako konpromisoa zapaldu zen. Eta hori ez da erabaki sindikal bat bakarrik: zauri demokratiko bat da. Sindikalismo borrokalariaren oinarrizko printzipioari egindako traizioa da; jendea ordezkatu beharrean, jendearekin batera ibiltzen den sindikalismoari traizioa.

Izan ere, kontsultatu gabe eta gutxiengoa izanik zerbait sinatzen denean, akordio bat inposatzen denean, alternatibarik ez zegoela esaten zaigunean, benetan esaten ari dena da langileek traba egiten dutela, molestatu egiten dutela aurretik hartuta dauden erabaki batzuk baliozkotzen ez dituztenean. Eta horrek min ematen du. Min handia ematen du. Aho-zapore mingotsa uzten duelako, hilabeteetako borroka alferrikakoa izan delako sentsazioa uzten duelako.

Adostasun kolektiboari traizio egiteak azaltzen zaila den hutsune bat uzten du. Amorrua, frustrazioa eta zenbakiekin eta titularrekin sendatzen ez den tristura uzten ditu. Sindikalismoa ez baita soilik baldintza batzuk negoziatzea: konfiantza zaintzea ere bada, emandako hitza errespetatzea, batasunari eustea, are bidea deserosoa bihurtzen denean ere.

Eta hala da, bai: legeak sinadura horiek baimentzen ditu. Baina legezkoa den guztia ez da bidezkoa. Eta legezkotasuna erabiltzen denean kolektiboa apurtzeko, zatitzeko eta inposatzeko, tresna bat izateari uzten dio, eta langile klasearen beraren aurkako arma bihurtzen da.

Gaur, nire mina bene-benetakoa da. Porrotaren sentsazioa ere bai. Ez dut onartzen sinadura hori garaipen gisa saltzea. Ez da garaipen bat. Batasuna azkenera arte mantentzen ez jakitearen edo mantendu nahi ez izatearen porrota da. Jendearen gainetik erabaki izanaren porrota da.

Hala ere, ez dut abandonatu nahi elkarrekin indartsuagoak garelako ustea. Ez diot uko egiten borrokan sinesten duen sindikalismoari, lehenengo zailtasunak aurkitu bezain pronto amore ematen ez duen horri, zeinak ez baitu inolako salbatzailerik behar, bere jendearengan konfiantza duelako. Jarraituko dut pentsatzen akordio justuak ez direla sinatzen plantillari bizkarra emanda eta gehiengoa izan gabe, duintasuna ez dela inposatzen, eta batasuna ez dela eslogan bat, erantzukizun-egintza bat baizik.

Eta orain zera galdetzen diot neure buruari, baita zuei ere:

Zer prezio ordaintzeko prest gaude batasuna hausteagatik?

Kolektibitate izaera galtzen denean, denak balio du?

Konfiantza hausten denean, nori dagokio konfiantza hori berriz eraikitzea?

Inposaketatik eta adostasun-faltatik sortzen den akordio bati garaipena deitzen al diogu?

Gertatutakoaren ondotik, ikasiko al dugu batasunik gabe ez dagoela duintasunik?

Justiziak geldiarazi du Bilboko Portuko amarratzaileei ezarritako funtsezko aldaketa

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Justiziak geldiarazi du Bilboko Portuko amarratzaileei ezarritako funtsezko aldaketa

LAB sindikatutik jakinarazten dugu Epaitegiak aintzat hartu duela Amarradores del Puerto de Bilbao enpresak aurkeztutako kautelazko neurrien eskaera, enpresak alde bakarrez aplikatu nahi zituen lan-baldintzen funtsezko aldaketaren aurrean.

Epaileak, eskatutako kautelazko neurriak onartzeaz gain, argi utzi du bere ebazpenean ez dagoela aldaketa hori justifikatzen duen arrazoirik: «Enpresak alegatutako egoerak ez du zerikusirik lehiakortasunean, produktibitatean edo lanaren antolaketan eragina duten arrazoiekin; aitzitik, enpresaren komenigarritasun hutsean oinarritzen da».

Ondorioz, aldaketa berehala geldiarazi da, eta ezin izango da aplikatu epaiketa egin arte, langileei arrazoia emanez. Egoera honen aurrean, LABek enpresari eskatzen dio planteatutako aldaketari uko egin diezaion.

Gure jarrera argia da: ez dugu inposiziorik onartuko. Ebazpena gure jarrera babesten duen beste urrats bat da, eta uste dugu badaudela aldaketa hori behin betiko atzera botatzeko oinarri sendoak.

Borroka ez da amaitu, nahiz eta ebazpen honek inflexio-puntu garrantzitsua markatzen duen. Enpresaren estrategiak, gezurrean eta manipulazioan oinarrituta, modu interesatuan erabili du absentismoaren argudioa neurri bidegabeak justifikatzeko. Epaia argia eta irmoa da: «ez da behar bezala frogatu egungo lan-antolaketa sistema absentismo-indizeen arrazoia denik; absentismoa handitu bada, beste arrazoi batzuengatik izango da, eta ez hogei urte indarrean daraman lan-antolaketa sistema batengatik».

Bilboko Portuko amarratzaileok gure lan-eskubideak defendatzen jarraituko dugu. Ez dugu onartuko absentismoaren aitzakia erabiltzea egungo antolaketa-sistema enpresaren onurarako baldintzatzeko.

Langileok egindako presioak, eta ebazpen judizialaren eduki argiak, eragin zuzena dute edozein negoziazio-prozesutan. Ezin da negoziatu mehatxutik eta inposaketatik, sei greba-egunetan salatu dugun bezala.

Gure eskubideetan atzera ez egiteko modu bakarra antolakuntza eta borroka direla berresten dugu.

Borrokak merezi du! 

Tolosako eta Elgoibarko anbulantzia medikalizatuetako langileek subrogazioa lortu dute

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Tolosako eta Elgoibarko anbulantzia medikalizatuetako langileek subrogazioa lortu dute

Tolosako eta Elgoibarko anbulantzia medikalizatutako langileak subrogatu egingo dituzte. Lortutako subrogazioaren akordioaren bitartez, enpleguari eutsi egingo zaio eta langileon lan-eskubideak bermatuta geldituko dira. Garaipen hau prekaritateari aurre egiteko eta publifikazioaren aldeko kolektiboaren mobilizazioen, greba deialdien, batasunaren eta borrokaren irmotasunaren emaitza da.

Beste behin ere, borrokak erakutsi du antolakuntza sindikala dela gure eskubideak defendatzeko tresnarik eraginkorrena.

LABek beti defendatu izan du anbulantziek eskaintzen duten zerbitzu publikoak kudeaketa publikoa behar duela. Anbulantzietako langileak ere publikoak direla defendatu du, eta defendatzen jarraituko du.

LABek adi jarraituko die hurrengo mugimenduei, eta langileak antolatzen jarraituko du, lan baldintza eta zerbitzu duinaren alde eta haren publifikazioaren alde. 

LABek txalotzen du Espainiako Gobernuari Lan Ikuskaritza eta Gizarte Segurantza transferitzeko egindako eskaera, eta Chiviteri gutxieneko soldatarekin gauza bera egiteko eskatu dio

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
LABek txalotzen du Espainiako Gobernuari Lan Ikuskaritza eta Gizarte Segurantza transferitzeko egindako eskaera, eta Chiviteri gutxieneko soldatarekin gauza bera egiteko eskatu dio

LAB sindikatuak ospatu egin du azkenean Maria Chivite presidenteak Espainiako Gobernuari Lan Ikuskaritzaren eta Gizarte Segurantzaren arloko eskumena transferitzea eskatu izana, LABek Nafarroako Gobernuari urteetan zehar etengabe eskatu dion aldarrikapen sindikala. Hala, LABek eskatzen du transferentzia-prozesua azkar eta oztoporik gabe egin dadila, ez politikoak, ez enpresarialak.

EH Bilduk eskatuta, Nafarroako Gobernuak Tafallako eremuan lan osasunari buruz egindako ikerketa-txosten batek egiaztatzen du LAB sindikatuak urteetan etengabe salatu duena eta 2025eko uztailean zabaldu zuena: Nafarroako enpresen %80k ez dute prebentzio legea betetzen, Gobernuaren eta CENeko enpresarien diskurtsoa hankaz gora jarriz.

Errealitatea, beraz, uste baino larriagoa da, eta Nafarroan pairatzen den ezbehar-tasaren bilakaera negatiboa azaltzen du. Azken urteotan, ehunka langilek galdu dute bizitza lanean edo gaixotu egin dira, enpresarien utzikeriaren ondorioz eta Gobernuaren kontrol faltagatik. Lan Ikuskaritzaren transferentziak kontrol hori egiteko baliabide gehiago izatea ekarriko luke, enpresek eta enpresaburuek Prebentzioari buruzko Legea nahitaez bete behar dutela bermatzeko baliabide eta tresna propioak izateko beharrizanari erantzunez. Kontrakoa, Lan Ikuskaritza propioa izateari uko egiteak, ezer ez egitea suposatzen zuen, beste alde batera begiratzea. Beste era batera esanda, Nafarroan urtero hamarnaka langile hilko direla onartzea, enpresen ez-betetzearen ondorioz.

Eskaera hori, konbentzimenduz, azkar eta oztopo politiko zein enpresarialik gabe egitea eskatzen du LABek. Gainera bat dator Nafarroako gizartearen borondatearekin, gehiengoa eskumen gehiago eta handiagoak eskaintzen dituen eredu baten aldekoa baita, egungo eredua gainditzen duen sentimendua. Hala ere, LAB sindikatuari frustragarria iruditzen zaio Chivite presidenteari eta haren gobernuari urte asko kostatzea gehiengo sozialak babestutako aldarrikapen sindikalei erantzutea, eta, aldiz, oso prest agertzea enpresaburuen eskakizun guzti-guztiei erantzuteko.

2026ko martxoaren 17an, Nafarroan (eta Euskal Autonomia Erkidegoan), LAB sindikatuak, beste sindikatu batzuekin batera, deitutako Greba Orokorra egingo da, hemen soldata propioa (1.500 euro) erabakitzeko, soldatak oro har hobetuko dituena, langileek sortzen duten aberastasuna modu justuan banatzeko eta, horrela, gure lurraldean bizitza duina bermatzeko. Deialdia, CENek, UGTk eta CCOOk, Nafarroako Gobernuaren babesarekin, negoziazio horri ekiteari uko egin diotelako sortu da: ez dute soldata duinik nahi Nafarroan.

Ondorioz, LABek Chiviteri eskatzen dio, Lan Ikuskaritzarekin bezala, gauza bera egin dezala Nafarroako gutxieneko soldatarekin, alegia, Nafarroako Parlamentuaren bidez Espainiako Gorteei eskumen horren habilitazioa eskatzea.

Garbitzaileok axola dugu

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Garbitzaileok axola dugu

LAB sindikatuko garbiketa-sektoreko langileak Gasteizko CRL-LHKren egoitzaren aurrean mobilizatu gara, gaur, urtarrilak 15, Arabako eraikin eta lokalen garbiketa-hitzarmenaren negoziazio-bilerarekin bat eginez, sektorearentzat baldintza duinak aldarrikatzeko. 

Joan den martxotik, zabalik dago Arabako Eraikin eta Lokalen Hitzarmen Kolektiboa negoziatzeko Mahaia. Negoziazio horrek gure lan-baldintzak hobetzeko aukera eman lezake. Hala ere, 9 hilabeteko negoziazioen ondoren, kontuak ez du itxura onik. 

Patronalak, ASPEL eta APEL, eztabaida “absentismoa” deritzonean zentratzen saiatzen ari dira, eta, zentzu horretan, argudio faltsu horren pean, murrizketak planteatzen ari dira Hitzarmenean finkatuta zeuden hainbat gaietan, hala nola ABE osagarrietan. 

Bestalde, soldatei dagokienez, oso igoera epelak proposatzen dituzte berez oso txikiak diren soldatetan, KPIri inolako erreferentziarik egin gabe. Gogoratu behar dugu aurreko hitzarmenean (2020-2024) igoera eskas batzuk sinatu zirela KPIari lotu gabe, eta horrek 5 urteren bueltan % 15eko eros ahalmena galtzea ekarri digu. Ehuneko horrek hilean 150 € gordin gutxiago kobratzea dakar. Patronalen planteamendua onartzeak, gaixo egoteagatik zigortuak izateaz gain, gutxienez beste 5 urtez miseriara kondenatzea ekarriko liguke.

LAB sindikatuan ez gaude prest negoziazioa nola luzatzen den ikusteko, ezta patronalen asmoen aurrean amore emateko ere. Irailean, LABeko ordezkariok negoziazio-mahaian dauden gainerako sindikatuei gutxienekoen proposamen bat adostea eta mobilizazio egutegi bateratua adosteko deia luzatu genien, baina UGTk, ELAk eta CCOOk gonbidapenari ezezkoa eman zioten. 

LAB ez da inoren zain egongo. Abenduaz geroztik, sektorearen egoera kaskarra sozializatzeko kanpaina bat egiten ari gara, “Garbitzaileak inportatu egiten dira” lelopean. Gaur mobilizatzen ari gara baldintza duinak aldarrikatzeko eta gure egoeraren arduradun nagusiak salatzeko. Alegia EULEN, CLECE, ISS FACILITY, SERVEO, SAMSIC, NORTE BRILLANTE,… bezalako enpresak.

Arabako garbitzaileok soldata duinak behar ditugu; zehazki, 1.500 euroko soldata, Europako Gutun Sozialean ezarritakoarekin bat datorrena, eta, hain zuzen ere, horixe da euskal gehiengo sindikalak martxoaren 17rako egindako greba orokorraren deialdiaren aldarrikapen nagusia. Halaber, partzialtasun handiari mugak jarri behar dizkiogu, enpresek absentzia oro % 100ean bete dezaten aldarrikatu, eta errelebo-kontraturako sarbidea ahalbidetu, jarrera behartuen eta mugimendu errepikakorren arrisku faktoreen eraginpean dauden plantillak gaztetu ahal izateko, besteak beste. 

Igor Arroyo: “Ezezko bikoitza eman digute; kostu handiaz mintzo dira, baina emandako argudioak iruzurtiak dira”

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Igor Arroyo: “Ezezko bikoitza eman digute; kostu handiaz mintzo dira, baina emandako argudioak iruzurtiak dira”

ETBko Egun on saioan elkarrizketa egin diote gaur goizean Igor Arroyo koordinatzaile orokorrari. Gutxieneko soldata propioari buruz eta hau aldarrikatzeko gehiengo sindikalak martxoaren 17rako deitutako greba orokorraz aritu da, beste gai batzuen artean.

Gutxieneko soldata propioaren aldarrikapenaren inguruan, patronalaren jarrera “gogorra” eta langileon aldarrikapenekiko “guztiz mespretxuzkoa” dela adierazi du. “Ikusi dugu pandemiaren ostean nola bizitza erabat garestitu egin den, nola etxebizitzaren eta elikagaien prezioa handitu egin den eta patronalak planteatu izan digu hitzarmenez hitzarmen ez zegoela prest KPIren araberako soldata igoerak egiteko, are gutxiago bestelako hobekuntza batzuetarako. Planteatu izan ditugunean borrokak sektorez sektore eta enpresaz enpresa, greba eta mobilizazio ugari egin behar izan ditugu hitzarmenak berreskuratzeko eta berritzeko, eta hitzarmenen estaldura, zorionez, zabaltzea lortu dugu”, nabarmendu du. Baina gaineratu du horrekin “ez dela nahikoa, langile asko geratzen direlako bertako hitzarmenetatik kanpo. Beharrezkoak dira neurri orokorrak, hau da, langile guztiontzako zoru minimo bat finkatu beharra dagoela. Hor kokatu dugu gutxieneko soldata propioa ezartzeko proposamena”.

Gogoratu du 160.000 langile daudela 1.500 eurotik beherako soldata gordinarekin eta azpimarratu du “langile hauei kopuru horretako soldata bermatzea bideragarria da, bai negoziazio kolektiboaren bidez, horretarako eskatu dugu negoziazio mahai bat sortzea, bai lege aldaketa baten bidez, Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak izan dezaten aukera gutxieneko soldata propio bat ezartzeko estatu mailan ezarritakoaren gainetik”. Erantzunari dagokionez, adierazi du “ezezko bikoitza” jaso dutela, patronala zein Jaurlaritza eta Nafarroako Gobernuaren aldetik. “Iraingarritzat” jo du erantzuna, “planteatu zaigulako patronalaren aldetik koste handia” duela. Sindikatuaren kalkuluak aipatuz, 500 milioi eurotan kokatu du gutxieneko soldata 1.500 euroraino igotzearen kostea, baina salatu du soldaten pisua BPGrekiko 1.500 milioitan gutxitu dela 2008tik. “Kantitate horren herena soilik litzateke beharrezkoa neurri hori bermatzeko”, ondorioztatu du.

Era berean, salatu du badagoela intentzioa “sindikalismoaren eragin eremua murrizteko”. “Beraiek nahi dute sindikalismo integratu bat, mugatzen dena aholkularitza laboral lan bat egitera eta ez dituena planteatzen langileen mesederako neurri eta proposamenak”, adierazi du. “Guretzat hori ere auzitan dago, sindikalismoak Euskal Herrian zer nolako papera izango duen. Horregatik iruditu zaigu ezinbestekoa greba orokorra deitzea eta gainera uste dugu, greba arrakastatsua izateko baldintzak badaudela”, gaineratu du.

1.500 eurotik beherako soldata kobratzen duten langile gehienak emakumeak* direla nabarmendu du. “Deigarria egiten zaigu instituzioen aldetik soldata arrakalaren kontrako propaganda egiten denean eta gero, emakumeek* pairatzen duten soldata arrakala murrizteko gakoa litzatekeen neurri hau planteatzen dugunean, patronala eta instituzioek mespretxatzea”, azpimarratu du.

Gaineratu du 2008tik hona oinarrizko beharrak gero eta garestiago daudela eta soldatak ez direla neurri berean igotzen ari. “Etekin enpresarialak izugarriak dira eta hemen ez da aberastasuna behar bezala banatzen. Gutxieneko soldata altxatzea ezinbesteko neurria da soldaten debaluazioari aurre egiteko”, gaineratu du.

Berriro bildu da Arabako esku-hartze sozialeko sektoreko hitzarmen kolektiboaren mahaia negoziatzailea

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
Berriro bildu da Arabako esku-hartze sozialeko sektoreko hitzarmen kolektiboaren mahaia negoziatzailea

Joan den urtarrilaren 8an, Arabako esku-hartze sozialeko sektoreko hitzarmen kolektiboaren mahaia negoziatzailea bildu zen berriro. Bilera hau urtebete baino gehiagoko blokeoaren ondoren egin zen, eta sektorean ordezkaritza dugun sindikatuok —ELA, LAB, CCOO eta ESK— abenduan AISA patronalari proposamen bateratu bat helarazi ondoren, 2025-2026 urteetarako akordio bat lortzeko asmoz.

Sindikatuen proposamen horrek sektore publikoarekiko parekatzerantz modu errealista baina sendoan aurrera egitea planteatzen du, epe laburreko hobekuntza zehatzei uko egin gabe. Negoziazioak aurrera jarraitzea baloratzen badugu ere, bi aldeen arteko distantzia handia da oraindik; izan ere, patronalak jarrera urruna mantentzen du Arabako esku-hartze sozialeko langileen lan-baldintzak enplegu publikoko baldintzekin parekatzeko prozesuarekiko.

Asteetan zehar ez genuen proposamen horren erantzunik jaso, eta urtarrilaren 8ko mahaian AISAk jakinarazi zuen “negoziazio-esparrua aldatu egin dela” eta jada ez dutela proposamena baldintza berberetan baloratzen. Orain arte ez dute kontra proposamen zehatzik aurkeztu, eta hori kezkagarria dela deritzogu, sindikatuok negoziazioa desblokeatzeko egin dugun ahaleginaren ondoren.

Esku-hartze sozialeko sektoreak 1.000 langile baino gehiago hartzen ditu Araban, administrazio publikoko hainbat kontratatan; izan ere, administrazioak zerbitzu horiek hainbat enpresarekin azpikontratatzea erabaki du. Kanporatze-politika horrek lan-egoera guztiz bidegabea eragin du: onartu ezinezko soldata-arrakala dago sektore publikoarentzat zuzenean lan bera egiten duten kideekiko. Gero eta gehiago, azpikontratazioa lan-baldintzak prekarizatzeko eta zerbitzu publikoei eusten dietenei soldata okerragoak ordaintzeko erabiltzen da.

Horregatik, intersindikaletik, parekatzearen helbururantz pauso sendoz aurrera egitea ahalbidetuko duen estrategia baten aldeko apustua egin dugu, bitartean soldata-igoera dinei eta gure lan-baldintzak duinduko dituzten egiturazko hobekuntzei uko egin gabe.

Testuinguru horretan, sindikatuok mobilizazio-egutegi bat adostu dugu egoerari erantzuteko:

• Urtarrilak 21, asteazkena: hiru orduko lanuzteak txandako, 10:00etatik 13:00etara eta 16:00etatik 19:00etara.
• Otsailak 4, asteazkena eta otsailak 5, osteguna: egun osoko greba.

Urtarrilaren 29an negoziazio-mahaiaren beste bilera bat egingo da. Ordura arte, esku-hartze sozialeko sektoreak antolatzen eta irmo mobilizatzen jarraituko du, bere lanaren balioa aitortuko duen eta urteetako lan-desberdintasunari amaiera emango dion hitzarmena lortzeko.

ELA, LAB, STEILAS, HIRU eta ETXALDE sindikatuek salatu dute Espainiako Gobernuak proposatutako LGSk ez diela Hego Euskal Herriko langile klasearen beharrei erantzuten

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
ELA, LAB, STEILAS, HIRU eta ETXALDE sindikatuek salatu dute Espainiako Gobernuak proposatutako LGSk ez diela Hego Euskal Herriko langile klasearen beharrei erantzuten

Martxoaren 17rako grebara deitzen dute, eta gutxieneko soldata Gasteizko eta Iruñeko Gobernuen eskumenpean egotea eta 1.500 eurotan ezartzea exijitzen dute.

Espainiako Gobernuak 2026rako lanbide arteko gutxieneko soldataren % 3,1eko igoera proposatu du, hilean 1.221 euro. Zenbateko horrekin ezinezkoa da duintasunez bizitzea Hego Euskal Herrian, are gutxiago etxebizitzaren edo elikagaien prezioek azken urteetan izandako gorakada kontuan hartuta.

ELAk, LABek, STEILASek, HIRUk eta ETXALDEk, azken hilabeteetan, bi bide landu dituzte gutxieneko soldata Hego Euskal Herrian erabaki dadin: alde batetik, Herri Ekimen Legegile bat bi Parlamentuetan, eta bestetik, Lanbide arteko Akordio bat Confebaskekin EAEn eta CENekin Nafarroa Garaian. Herri Ekimen Legegilearen kasuan, ia 140.000 sinadura bildu ziren, baina Parlamentuek proposamena eztabaidatzeko aukera bera ere ukatu zuten. Patronalek, berriz, negoziatzeari uko egin diote.

Gutxieneko soldata funtsezko tresna da gizarte kohesiorako, eta lan baldintza prekarioak dituzten milaka langile pobreziatik ateratzeko balio dezake ere. Kalkulatzen da HEHn 300.000 pertsona baino gehiago daudela 1.500 eurotik behera kobratzen dutenak, horietatik erdia baino gehiago jardunaldi osoan eta zuzenean onuradunak izango liratekeenak. Gainera, LGSaren igoerak soldaten igoera orokorra ekarriko luke, eta horrek langile askoz gehiagori eragingo lieke.

Beste behin ere, gutxieneko soldata Madrildik ezarriko da, Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroa Garaiko Gobernuaren konplizitatearekin. Egoera honen aurrean, ELA, LAB, STEILAS, HIRU eta ETXALDE sindikatuek irmoki babesten dituzte martxoaren 17ko greba orokorraren aldarrikapenak, soldaten igoera orokorraren beharra defendatuz eta euskal alderdiei exijitzen diete lanean jar daitezela gutxieneko soldata propioa helburu. Ildo horretan, Espainiako Gobernuak proposatutako LGSaren nahikotasun ezaren aurrean, 2026rako 1.500 euroko LGS propioa funtsezko tresna da; horregatik, langile klase osoaren inplikazioa ezinbestekoa da.

LABek Bilboko etxebizitza komunitarioen barruan lan-esplotazioko sare matxista eta arrazista bat salatzen du

Zubiate(e)ko Aritz
-
0
LABek Bilboko etxebizitza komunitarioen barruan lan-esplotazioko sare matxista eta arrazista bat salatzen du

Hainbat langileen lekukotzari esker Bizkaiko enpresaburu baten puzzle matxista eta arrazista salatu eta agerian utzi ahal izan dugu: etxebizitza komunitarioen sare baten jabea den enpresaburu bat, emakumeak esplotatzen dituena eta bereziki eskubideak negoziatu eta baliarazteko baldintza okerrenetan daudenenekin etekina ateratzen duena; alegia, egoera administratibo irregularrean dauden langile migratu eta/edo arrazializatuekin.

Makro-egoitzen aurrean, etxebizitza komunitarioen eredua gaur egun zaintza-azpiegituren aukera hurbilago eta gizatiarrago gisa aurkeztu nahi da. Kudeaketa pribatuko etxebizitzak dira, Bizkaiko Foru Aldundiaren dagokion lizentzia dutenak, eta, teorian, autonomia maila jakin bat duten adineko pertsonentzako bizileku-irtenbide gisa funtzionatzen dutenak. Etxebizitza horietako bakoitzak 10-14 ohe inguru ditu, eta gehienez 4 langileko plantilla, erabiltzaileei arreta emateko (zaintza, laguntza, garbiketa pertsonala, elikadura eta medikazioa) eta mantentze-lanak egiteko (garbiketa, sukaldea, etab.).

Gaur salatzen dugun enpresaburua —Osakidetzako plantillako erizaina dena— Bizkaian 6 egoitza eta 9 etxebizitza komunitarioren administratzaile gisa ageri da. Pandemiatik hona, bere jabetzapean dauden etxebizitza komunitarioen kopurua modu esponentzial eta deigarrian hazi da. Azken bost urteetan zortzi zentro berri eskuratu ditu, eta azken urtean bakarrik 2 milioi eurotik gorako etekin garbiak pilatu dituela kalkulatzen da.

2024ko abendutik aurrera, LABen gero eta langile migratu edo/eta arrazializatu gehiago jaso ditugu bere etxebizitza komunitarioetan enplegatuta zirenak. Hitzarmenaren azpiko soldatak, ordu extrak, kotizaziorik eta kontraturik gabe… 2025eko abuztuan, ordea, kasu batek alarma guztiak piztu zizkigun, enpresaburu honen modus operandi gisa identifikatzen ari ginen elementu okerrenak gurutzatzen zituelako: langile migratu eta arrazializatu bat gerturatzen da, emakume honentzat hiru urtez lanean aritu ondoren, azkenean idatzizko kontratua (lanaldi erdikoa) lortzen duena baina Gizarte Segurantzaren kuota osoa bere gain hartzearen truke. Langilea, gainera, haurdunaldi aurreratuan zegoen (8 hilabete), eta enpresariak baja-eskubidea ukatzen zion.

Etxebizitza komunitarioetako langileen lan-baldintzak Bizkaiko Adinekoen Egoitzen Hitzarmen Kolektiboaren arabera arautzen dira. Hala ere, langile hauen kasuan, errealitateak nabarmen aldatzen dira jatorriaren, arrazaren eta egoera administratiboaren arabera.

Alde batetik, badira langile “zuriak”, sektore honetan aspaldidanik salatzen ari garen egoerak pairatzen dituzten arren, Gizarte Segurantzan kotizatzen dutenak, kontratu idatzia eta nomina dituztenak. Eta bestetik, badira langile migratu eta/edo arrazializatuak, bai baimenarekin, bai egoera administratibo irregularrean daudenak. Batzuk eta besteak kontuan hartuta, honako bereizketak ere identifikatu ditugu: 

1. Langile erregularizatuek kontratuak dituzte, benetan egindako ordu kopurua islatzen ez dutenak, baina baimenak berritu edo mantendu ahal izateko beharrezkoak dituztenak (eta patronalak hori badaki). 

2. Egoera irregularrean daudenak, berriz, ahoz kontratatzen dira 50 eurotan gaueko (22:00etatik 08:00etara), asteburuak eta jaiegunak kubritzeko. Kasu hauetan, gainera, ikusi da zentro batetik bestera “mugitzen” dituztela hutsuneak edo absentziak sortzen diren heinean, askotan txanda bat baino gehiago jarraian egitera behartuz, atsedenak eta bestelako eskubideak urratuz.

LABetik ia urtebete daramagu hainbat langilerekin batera lanean, Bizkaiko enpresaburu honen puzzlea osatzeko aukera eman digutenak: emakumeak esplotatzen dituen eta bereziki baldintza okerrenetan daudenenekin etekina ateratzen duen etxebizitza komunitarioen sare baten jabea. Esplotazio sare arrazista eta matxista da, baldintza desberdineko langileen sistema mailakatua egituratzen duena; langileen arteko harremanak galarazten dituena, eta xantaia eta mehatxua modu instrumental batean erabiltzen dituena.

Egoera honen aurrean, sindikatutik hainbat demanda judizial eta Lan Ikuskaritzaren aurreko salaketak jarri ditugu. Jarduera horien ondorioz, zentro batzuetan egoera lehengoratu da: Gizarte Segurantzako altak, kontratuen erregularizazioa, atsedenenari errespetua, soldatak… Lan Ikuskaritzari dagokionez, txostena oraindik amaitu gabe dago, baina jakin badakigu etxebizitza komunitario horietako hainbatetan aldi bereko ikuskapenak egin direla.

Ezin dugu kate hau erreproduzitzen jarraitzea onartu. Nahikoa da administrazioek beste aldera begiratzearekin. Bizkaiko Foru Aldundia da zentro horiei lizentziak ematen dizkiena, eta azken finean, bertako langileen baldintzen eta erabiltzaileek jasaten duten arreta-faltaren arduraduna. Erantzukizuna bere gain har dezala eskatzen dugu, jarraipena, kontrola eta zehapena eginez enpresaburu honen eta beste askoren jarduerari dagokionez.

Eusko Jaurlaritzak ere ardura bikoitza du egoera honetan.

Batetik, argi dagoena da: etxebizitza komunitarioetan gertatzen dela hau, negozioa bihurtzea ahalbidetzen duen hutsune legal bat dagoelako. Etxebizitza hauek Eusko Jaurlaritzaren 1998ko Dekretu batek arautzen ditu; dekretu ahul eta zaharkitua, hutsune askorekin, zigorgabetasun jakin bat ahalbidetzen duena eta egoera hauek ugaritzeko bidea irekitzen duena.

Bestetik, harreraren eta integrazioaren diskurtso bikoitzaren aterkian, nabarmena da lan-baimenen erregularizazioan bere gain har ditzakeen eskumenak gauzatzeko utzikeria eta benetako interes falta. Horixe da kide hauen babesgabetasunaren erroa, urraketa-egoera berezi honen iturburua, patronalak espekulatzeko, mehatxatzeko, xantaiatzeko eta etekina ateratzeko baliatzen duena.

Gaur salatzen dugun lan-esplotazio arrazista eta matxista ez da gertakari isolatua, baizik eta zaintzaren eredu pribatizatu eta merkantilizatu baten adierazpen gordinena; sektore honetan gehiengoa diren emakume langileen —eta bereziki emakume migratu edo/eta arrazializatuen— prekarizazio sistematikoan oinarritzen den eredua. Baldintzak okertzearen bidez hedatzen den eredua: soldata miserableak, lanaldi abusiboak eta lan-eskubideen urraketa. Guztiontzako baldintza duinak bermatzeko benetako interesik ez dagoen eredu batean baino ezin dena erreproduzitu.

LABetik ez dugu zalantzarik egoera honen azken erantzuleak erakunde publikoak direla, pribatizazio-politiken bidez emakume hauek hirugarren mailako langile bihurtzen dituztenak, enpresa pribatuei irabazi ekonomikoak pilatzen uzten dizkietan oinarrizko eskubideak zapaltzearen kontura, honen guztiaren aurrean ezer gertatu gabe. Horregatik, LABek urteak daramatza, mugimendu sozial eta politikoekin batera, zaintza-lanak esparru publikotik bermatu behar direla eta erakundeen kudeaketa zuzenean oinarritu behar direla aldarrikatzen. Gaur egun pribatizatuta dauden zerbitzuak publifikatzea eta pribatizazio berriei ateak ixtea exijitzen dugu.

Honengatik guztiagatik, salaketa hau beste bultzada bat da LABentzat martxoaren 17ko Greba Orokorrerako deialdian, gutxieneko soldata propio baten alde. Ez da kasualitatea zaintzako langile askok LGSra ez iristea. Horregatik, greba hau kide hauena ere bada: esplotazioari frenoa jartzeko, zaintza negozio bihurtzen dutenen segmentazio arrazista, matxista eta klasistarekin amaitzeko, eta sektore honentzat zein langile klase osoarentzat bizi- eta lan-baldintza duinak bermatzeko.

Azkenik, mezu berezia bidali nahi diegu egoera administratibo irregularrean etxebizitza hauetan lanean ari diren langile migratuei: kideok, zuekin gaude. Sindikatuarekin harremanetan jar zaitezkete modu konfidentzialean: bilbo@lab.eus. Salaketak zein administrazioekin lankidetzak zuen egoera erregularizatzeko bideak ireki ditzake. Isiltasuna haustea da lehen urratsa: ez zaudete bakarrik.

1...434445...1,628Page 44 of 1,628

COOKIAK | COOKIES

LEGE OHARRA ETA PRIBATUTASUN POLITIKA | AVISO LEGAL Y POLĂŤTICA DE PRIVACIDAD

www.lab.eus