Erandioko udal langileok lan-baldintza hobeak eskatzeko mobilizazioak egiten ari gara. Inposatutako lan-egutegien kontra mobilizatzen hasi ginen, atseden egunak kendu dizkigutelako, gure atsedena gure osasuna delako. Gaur goizean, Osoko Bilkuraren aurretik, mobilizazioa egin dugu udaletxean.
Indarrean daukagun hitzarmena, UDALHITZ, 2008koa da, gaur egungo bizimodura egokitu gabea, eta, gainera, bertan jasotako lizentzia eta baldintza askoren interpretazio gero eta estuagoa egiten du Udalak, langileon bizitza eta lana uztartzeko oztopoak areagotuz.
Horretarako baldintza hobeak behar ditugula eta Kontziliazio Plan baten zirriborroa adostu genuen Udalean ordezkaritza daukagun ELA, LAB eta UGT sindikatuok, eta Udalari aurkeztu genion. PSE, EHBildu eta Podemos alderdiek bat egin zuten negoziatzeko proposamenarekin. EAJ-PNVk ez. Otsaileko Plenoaren inguruan egin genuen langileen batzarrari eta mobilizazio jendetsuari esker, langileen ordezkari sindikalekin biltzea onartu zuen EAJ-PNVk, baina gauza batzuei buruz hitz egiteko prest zirela esan arren, ez dute beste pausurik eman.
Kontziliazioaz eta zaintzaz horrenbeste hitz egiten den garai honetan, egokia ez ezik ezinbestekotzat jotzen dugu hitzetatik ekintzetara pasatzea. Horregatik, gaur martxoak 30, berriro elkartu gara Udalbatzaren aurrean, Kontziliazio Plan bat negoziatzeko eta lan-baldintzak hobetzeko gure eskakizuna indartsu adierazteko.
Gaur, 2023ko martxoaren 29an, Gizarteratzeko eta Diru Sarrerak Bermatzeko Euskal Sistemaren Legea sartuko da indarrean, eta horrek DSBEaren, Etxebizitzako Prestazio Osagarriaren, Gizarteratze Aktiboko Hitzarmenen eta Gizarte Larrialdiko Laguntzen egungo legeria, 2008tik indarrean zegoena, erabat indargabetzea dakar. Hori dela eta, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak mobilizazioa egin du gaur Gasteizen.
Jarraian, zabaldu duten oharra, osorik:
“Lege hori 2022ko abenduaren 29an atera zen aurrera EAJren, PSEren eta Elkarrekin Podemosen aldeko botoekin eta EH Bilduren abstentzioarekin, nahiz eta gizartean gaitzespen zabala eragin. Euskal Herriko Eskubide Sozialen aldeko Kartak ere gaitzespena helarazi zuen, bai Legebiltzarrean egindako agerraldian, baita legea onartu aurretik kalean egindako mobilizazioetan ere.
Lege hau 1989az geroztik onartzen den bosgarrena da, eta ez dakar inolako berritasunik pobreziaren aurkako borrokaren ereduan, gauza bera da, baina kezkatzen gaituzten hainbat gai nagusirekin, legea indarrean sartzen denetik borrokatuko ditugunak:
Lege honek zehapen- eta kontrol-sistema berriak ezartzen ditu, Lanbideko ikuskatzaileen kidego berri bat sortuz. Hasierako plantilla 25 pertsonakoa izango da, eta agintaritzaren agentetzat hartuko dira ikuskapen-jardueran. Neurri hori guztiz ulertezina da DSBE jasotzen duten pertsonen arteko iruzurra barregarria denean, %0,7tik beherakoa. Gizarte-prestazioak kobratzeko eskubidea duten pertsona pobreen kriminalizazioa eta estigmatizazioa baino ez ditu bilatzen.
Lege berriak ez du ezabatzen Eusko Jaurlaritzak 2012an aurrekontuen bidez ezarri zuen DSBEaren zenbatekoen %7ko murrizketa. Zenbatekoak kalkulatzeko eredua ere aldatzen du, kasu guztietan txikiagoak baitira 2008ko legea aplikatzetik datozenak baino, LGS-rekin inolako loturarik gabe.
Era berean, salatu egiten ditugu Eusko Jaurlaritzak saltzen dituen hobekuntza guztiak. Pobreziarekin amaitzeko pentsatuta ez dagoen lege honek letra txikia du, eta DSBE eskuratzea zailtzen duten betekizunak ugariak dira:
DSBE jasotzeko eskubidea izateko adina egungo 23 urtetik 18ra jaistea erabat baldintzatuta dago. 18 urtetik gorako pertsonek DSBE jasotzeko baldintza ugari bete beharko dituzte, eta kasu gehienetan ezingo dituzte bete.
Erroldako 3 urteak bakarrera murrizteak adingabeak edo desgaituak dituzten familiengan soilik izango du eragina.
Etxebizitzako Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta kobratu ahal izateko etxebizitza bakoitzeko 2 bizikidetza-unitateren muga kentzea lotuta dago laguntza horrek jasandako murrizketarekin, %15eko murrizketa, hain zuzen ere.
EH-ko Karta Sozialetik salatu nahi dugu egungo egoeran gizartearen parte handi batean pobretzea areagotzen ari dela, eta politika publikoen norabidea aldatzea eskatzen dugu, egoera horri errotik heltzeko eta bizi-baldintza duinen alde egiteko. Horregatik, pertsona pobreak kriminalizatzea baino bilatzen ez duten neurriak bertan behera uztea eskatzen dugu, eta pobreziarekin behingoz amaituko duen lege bat ere aldarrikatzen dugu. Argi daukagu borondate politiko kontua dela, eta Euskal Herriko Eskubide Sozialen Aldeko Kartatik pertsona guztientzako bizitza duina bermatzeko presioa egiten jarraituko dugu, gaur Eusko Legebiltzarraren aurrean egin dena bezalako mobilizazioekin”.
Gureak Nafarroako LABeko delegatuak enpresako banaketa-furgoneta baten gainean igo dira gaur goizean, Nafarroako plantilla pairatzen ari den egoera jasanezina salatzeko. Hitzarmenaren negoziazioa duela urtebete baino gehiago hasi zen, baina enpresak jarraitzen du Gureak Nafarroako langile guztientzako baldintza duinak adostu nahi izan gabe.
Enplegu zentro berezi honek Nafarroako Gobernuarengandik milaka eta milakako diru laguntzak jasotzen ditu urtero, eta irabaziak ditu, baina bitartean, langileek urtebete baino gehiago daramate hitzarmenaren negoziazioa irekita dagoela eta, ondorioz, urtebete daramate hitzarmen duin baten alde eta benetako negoziazio baten alde mobilizatzen.
Egoera horren ondorioz, LABeko ordezkariek halako ekintza bat egitea deliberatu dute, ikusarazteko hitzarmenaren negoziazioa 2022ko urtarrilaz geroztik irekita dagoela eta enpresak ez duela akordiora ailegatzeko inolako borondaterik adierazi.
Gureak Nafarroaren plantillak berea dena eskatzen segituko du: lan baldintzak okertuko ez dituen hitzarmen duina, KPIaren igoera bermatuko duen soldata igoera jasoko duena, hau da, erosteko ahalmena egunero galtzea ekarriko ez duena.
Osakidetzak bizi duen egoera larria eta negoziazioaren blokeoa ikusita, LAB, SATSE, ELA, SME, CCOO eta UGT sindikatuok agerraldia egin dugu gaur eta Sagardui Sailburuari eskatu diogu Mahai Sektorialera joateko, eta abenduaren 7an egindako bileran egin genizkion planteamenduei erantzuteko.
Otsailaren 25eko manifestazio jendetsuen ondoren (zalantzarik gabe, langileak eta herritarrak gogaituta daudela erakutsi zuten manifestazio horiek), SATSE, ELA, LAB, SME, CCOO eta UGT sindikatuek baieztatu dute Osasun Saila ez dagoela prest bere bidetik apur bat ere aldentzeko. Gutxitan ikusi dugu hainbeste jende kalean osasungintza publikoaren defentsan, baina Osakidetzak gor eta mutu jarraitzea erabaki du kaleko aldarriaren aurrean.
Behin eta berriz salatu dugun bezala, Lehen Arretaren desegitea eta gainerako arreta-mailen prekarizazioa errealitate bat da, eta errealitate horren ondorioz, Osakidetzako langileek gero eta baldintza prekarioagoetan egiten dute beren lana; eta gero eta prekarioagoa da herritarrei eskaintzen zaien arreta ere.
Lehen Arretaren egoera bereziki larria da. Profesionalen faltaren mantra aitzakia ezin hobea bihurtu da Osakidetzak beste egoera batzuetan justifikatzen oso zailak izango liratekeen neurriak abian jartzeko. Gaurkotasun osoa dute Sagardui sailburuak udan esan zituen hitzek, kultura berri bati buruzkoak. Horren atzean murrizketak daude. Izan ere, argi eta garbi esan behar dugu Osakidetzak ez duela, Lehen Arretarako, beste planik murrizketak egiten jarraitzea baino. Horrela, Zumarraga, Deustu edota San Martin bezalako EAGen itxierak eta murrizketak mantentzen dira; Lehen Arretako ordutegien murrizketa urte osora zabaltzea planteatzen da (orain arte oporraldietan aplikatzen zen murrizketa hau); errealitate bat dira medikurik gabe irekitako EAGak; eta abar. Datozen urteetan izango diren erretiroek egoera okertuko dute, eta Osakidetzaren plana da horren aurrean ezer ez egitea.
Bitartean, plantillaren egoera gero eta prekarioagoa da: plantillaren ia erdia behin-behinekoa da, eta horrek esan nahi du, EPE bat bestearen atzetik egiteaz gain, ez dutela gutxieneko egonkortasunik beren kontratuetan; lanpostu asko hutsik uzten dira erretiroen ondoren; ez dira bajak eta bestelako absentziak betetzen; lan-gainkarga sistematikoa dago kategoria guztietan; hautaketa-prozesuak solapatu egiten dira, eta, ondorioz, langileak aldi berean hainbatetan daude murgilduta; egutegian eta lan-karteldegietan aldaketa izaten dituzte etengabe; eta abar luze bat. Osasun Sailak ez du neurri bakar bat ere proposatu plantillaren lan-baldintzak hobetzeko. Ez dago profesionalak Osakidetzan mantentzeko edota erakartzeko planik. Are gehiago, langileen tratu txar sistematikoa dago.
Testuinguru horretan, Mahai Sektorialak erabat blokeatuta jarraitzen du. Osakidetzak aldebakarreko erabakiak hartzeko izapide huts bihurtu du foro hori: bilerak deitzen ditu, gaiak Mahai Sektorialetik pasatzeko lege-izapidea betetzeko helburu bakarrarekin, alde bakarreko erabakiak hartzen jarraitu ahal izateko. Sindikatuek planteatutako gaiak tratatzeari eta negoziatzeari uko egiten dio sistematikoki.
Ildo horretan, gogoratu behar da, sindikatuek eskatuta, abenduaren 7an bilera bat izan zutela Osasun Sailarekin. Harrezkero, Osakidetzako Zuzendaritzak behin baino gehiagotan adierazi du orduan planteatutako hainbat gai Sailburuaren esku daudela oraindik. Hori guztia ikusita, Mahai Sektorialeko sindikatuek mahaira joateko eta egindako planteamenduei erantzuteko eskatzen diote Sailburuari.
Hori guztia ikusita, argi dago Osakidetak mobilizazioetako bidea besterik ez digula uzten. Horregatik, LAB, SATSE, ELA, SME, CCOO eta UGT sindikatuok erabaki dugu greba deitzea Osakidetza osoan maiatzaren 18an eta 19an. Osasun Sailari eskatzen diogu honako aldarrikapen hauei erantzuteko:
18-19 EPEa ebaztea, 2020-21-22 EPEko azterketak egin aurretik. Azken horretan, meritu lehiaketa-fasea ebatzi dezala, oposizio-lehiaketaren aurretik.
Hautaketa eta esleipen prozesuak arintzeko, giza baliabideen eta baliabide materialen hornidura: kontratazio-zerrendak, eskaintza telematikoa, lekualdatze-lehiaketa, etab.
Urtebetetik gorako behin-behineko kontratu guztiei kodea ematea; eta plangintza zehatza egitea, behin-behinekotasuna % 8tik behera jaisteko.
2010etik galdutako erosteko ahalmena berreskuratzea eta %4ko osagarria ordaintzea hori kobratzen ez duten langileei.
Lan-baldintzak eta hauteskunde-esparruak arautzen dituen akordio berri bat berehala negoziatzea.
2022. urteko Garapen Profesionalaren berehalako deialdia; eta Garapen Profesionalaren azken zirriborroa erretiratzea, kategoria guztien berezitasunak kontuan hartuko dituen ebaluazio-eredu berri bat negoziatuz.
Lehen Arretarako inbertsioa handitzea, ratio duinekin kategoria guztietarako, eta hori guztia kalitatezko arreta presentziala bermatzeko.
Ordaintzen diren osagarriak berrikustea eta eguneratzea arreta maila guztietan: sakabanatze geografikoa, produktibitatea, guardiak, etab.
Lanaldiari egokitutako karteldegiak, familia-kontziliazioa sustatuz eta bermatuz, alde bakarreko aldaketarik gabe.
Gure osasun publikoaren arazoak egiturazkoak eta pandemiaren aurrekoak dira, eta berehalako konponbide sakonak behar dira horiek konpontzeko. Osakidetzari eta Osasun Sailari borondate politikoa eskatzen diegu, propagandaz gain, osasun publikoa benetako lehentasun bihurtzeko.
LAB, Steilas, CCOO, ELA eta UGT sindikatuetako ordezkariok, Nafarroako hezkuntza publikoan apirilaren 3ko grebaren deialdia egin genuenok, Hezkuntza Departamentura joan gara gaur, lanuztearen aldarrikapenei Nafarroa osoko 80 klaustrok eman dieten laguntza erregistratzera: ratioak jaistea, lan-karga murriztea, behin-behinekotasuna murriztea eta erosteko ahalmena berreskuratzea.
Deialdia egin dugun sindikatuok asteak daramatzagu Nafarroako ehunka ikastetxe eta institututan batzarrak egiten. Horietan, irakasleak aktiboki parte hartzen ari dira eta argi utzi dute aldarrikapen horiek gutxienekoak direla. Batzar horien ondorioz, sindikatuok 80 bat atxikimendu erregistratu ditugu gaur, ikastetxeek sinatuak. Klaustro horiek aldarrikapenekin bat egin dute eta Hezkuntza Departamentuari eskatu diote sindikatuekin negoziatzeko.
Hala ere, gogoratu behar da oraingoz Hezkuntza Departamentuak ez duela urratsik egin; argi utzi du ez duela negoziatzeko borondate zintzorik. Bere proposamen bakarra lan-taldeak sortzea izan da. Baina talde horiek, aurreko esperientziengatik, jakina da antzuak direla, eta ez dutela funtsik.
Apirilaren 3ko greba deitu dugun sindikatuok negoziatu nahi dugu, eta lehenbailehen egin nahi dugu. Bien bitartean, datorren astelehenean grebara joanen gara eta irakasleen aldarrikapenen beharra erakutsiko dugu ikastetxeetan eta kaleetan.
Greba eguneko mobilizazioen barnean, goizean, elkarretaratzeak egonen dira Altsasun (10:30, udaletxea), Tuteran (11:00, Foruen plaza), Donezteben (11:00, Mendaur), Lizarran (11:00, geltokia), Tafallan (11:00, Nafarroa) eta Iruñean (11:00, departamentua); azken horretara lau zutabe ailegatuko dira, 10:00etan Cuatro Vientosetik, Barañaindik, Mendillorritik eta Txantreatik aterako direnak. Arratsaldean. Iruñean manifestazio bat egonen da, 18:00etan, Gurutze Plazatik aterako dena; sindikatuok Nafarroako gizarte osoari deitzen diote horretara joateko.
Aniztasun funtzionaleko sektorean diharduen elkarteko langileek elkarretaratzea egin dute goizean Gipuzkoako Foru Aldundiaren aurrean, Donostian.
Aldundiarekin biltzea eskatu izan dute eta eskatzen jarraitzen dute, zerbitzu horren arduraduna delako, eta oraindik ez dute erantzunik jaso.
Atzegiko hitzarmena negoziatzen dabiltza langileak. Bada, aintzat hartu behar da administrazio publikotik jasotzen duela dirua elkarteak.
“Ez dugu langileen eskubideak okertzerik eta eros ahalmena galtzen jarraitzerik nahi”, nabarmendu dute: “Aldundiari eskatzen diogu Aniztasun funtzionaleko sektorean eta konkretuki momentu honetan Atzegiko langileei KPIa bermatzea datozen urteetarako. Jendea Aste Santuko oporretan pentsatzen ari den bitartean, guk 24 orduko txandak egin behar ditugu, ez dago bizitza familiarrarekin kontziliatzerik, nekea dago, ez dago egindako lanaren errekonozimendurik”.
Hitzarmenaren negoziazioan hobetzeko hainbat puntu daudela azaldu dute:
– Hitzarmen honen erronka nagusia urtean lan egiten ditugun ordu guztiak konputatzea da. Gaur egunean 2000 lan ordu egiten ditugu urtean eta hauetatik 1600 ordu dira lan orduak bezala konputatzen dizkigutenak, beste 400 orduak lan postuan egon arren presentziazkoak bezala kontatzen dizkigute.
– Ez dago plusik jaiegun eta asteburuengatik.
– Ez dugu gaueko plusik, oinarrizko soldatatik aterata dago.
Langileek gogorarazi nahi izan dute lan egiteko ereduak aldatzen joan direla urteetan zehar, tartean beharginak eurak kaltetuta suertatu direlarik, azkeneko lan ereduarekin etxeko andre figura edo kategoria dutenen kasuan bezala, adibidez.
“Arreta Zuzeneko langileak, zaintzaileak izateaz gain, maila pertsonalean eta emozionalean asko inplikatzen gara”, gaineratu dute: “Hala ere, gure eskubideak ditugun langileak izaten jarraitzen dugu, gure lan- eskubideen alde, lan baldintza duinak nahi ditugu”.
Gaur, Eusko Jaurlaritzaren Bilboko ordezkaritzaren aurrean kontzentrazioa egin dugu EAEko Hezkuntza Saileko sukalde eta garbiketako kontratazioan pribatizazioari ezetz esateko eta lanpostu estrukturalak publikoak diren lan-legepeko langile finkoz bete daitezen negoziazioa eskatzeko.
Lan erreformaz geroztik ezin dira behin-behinekoak ziren obra eta zerbitzuko kontratuak egin, eta ekoizpen gorabeherengatiko kontratuak asko jota 6 hilabetez luzatu daitezke alde sozialarekin bestelako adostasunik lortu ezean. Gauzak horrela, Hezkuntza Sailak sukalde eta garbiketan eta heziketa bereziko kolektiboetan ekoizpen-gorabeherengatiko kontratuaren gaineko iraupenari buruzko akordio proposamen itxia ekarri zigun aurreko asteko negoziazio mahaietara. Salbuespenezkoak ez diren eta aurreikusi daitezkeen lan estrukturalak betetzeko behin-behineko kontratazioa luzatzeko asmoa zeukan proposamen horrek. Kolektibo bi hauetan kontratazio-mota hauek arautzen dituzten lan hitzarmenen artikuluak aldatzea proposatu ziguten, gehienez ere 10 hilabeteko iraupena izango lukeen ekoizpenagatiko kontratazioa barnebiltzea proposatuz, beti ere kontratu-amaierako eguna ekainaren 30a izanik; beraz, ikasturte osoko lanpostuak lirateke.
Salatu dugu ikasturte hasieran egin zituztela kontratu hauek iraupena negoziatu gabe eta, gehiengo sindikalaren akordioa egon ezean, 6 hilabetera mugatzen zirela. LABek ez du akordioa sinatu behin-behinekotasun kontratuei ez diotelako muga jartzen. UGT eta CCOOk proposatutakoa sinatu bazuten ere, akordioa ez da indarrean sartu ez dutelako behar den gehiengo sindikala. Gainera, gure sindikatuaren ustez kontratu hauek estrukturalak dira, matrikulazioa, bazkaltiarren kopurua edota garbitu behar diren metroak aurreikusi daitezkeen egoerak direlako, ez dira aurreikusi ezinezko zirkunstantziek eragindakoak.
Gauzak horrela, herenegun garbiketan kontratu honekin 6 hilabete bete zituen lehenengo langileari kontratua bukatu zitzaion, eta, hemendik aurrera langile horren lana, gaur-gaurkoz, azpikontrata batek egingo du; beraz, iruzurra agerian geratu da, lanpostu horren beharra azaleratu -estrukturala den lanpostu finkoa litzateke- eta LEPera lanpostu gehiago eskaini daitezkeela frogatu delarik.
Horregatik guztiagatik, administrazioari kontratu hauen iraupena negoziatzeko prest zeudela adierazi genion, eta eskaintza horretan berresten gara. Era berean, pribatizazioarekin bukatzeko apustua egiten dugu, eta sindikatuak lanean jarraituko du zerbitzuen publifikazioa gauzatu dadin.
Proposamen itxien aurrean, ordea, mobilizazioa edota bide judiziala baino ez zaigu geratzen.
Atzo izan zuten Ipar Euskal Herrian erretreten erreformaren aurkako 10. greba eguna eta asko zabaldu zen bideo bat, Baionan egindako manifestazio jendetsuaren hasieran grabatutakoa, Argitxu Dufau Ipar Euskal Herriko bozeramailea erakusten zuena, bazterketa sindikalari aurre egiten. Elkarrizketa egin diogu Dufauri erretreten erreformaren aurkako borrokaren inguruko gako nagusiak ezagutzeko.
Nolakoa da Frantses estatuko erretreta sistema?
II. Mundu Gerlaren ondotik, 1945an, Erresistenzioaren Kontseilu Nazionalak aseguratza soziala martxan jartzen du eta honekin batera, lehengo erretreta sistema Frantses Estatuan.
Banaketa sistema aukeratzen da: belaunaldien arteko elkartasunean oinarritzen den sistema da. Aktiboen kotizazioek pagatzen dute gaur erretretan diren pentsioak.
Ondotik, sistema hobetzera joan da, idealizatu gabe. Erregimen ezberdinak sortzen dira lanbideen errealitateak kondutan hartzeko, kutxa ezberdinak antolatzen dira, erretiroaren adina aitzinatzen da, pentsioak emendatzen etab…
1991an inflexio pundu batera iristen gira, 1993ko erreformak konfirmatzen duena. Hortik, ondoko erreforma guziak sistema ahultzeko izaera izanen dute (1993, 2003, 2010, 2014) : erretiro adinaren gibelaketa, kotizazio urte kopuruaren emendaketa, pentsioa kalkulatzeko neurri aldaketa…
Zein neurri hartu nahi ditu frantses gobernuak? Macron berriz hautatua izan da 2022ko maiatzean. Hasieratik, erretreta erreforma bere mandatuaren erreforma nagusia izanen zela erran du. Oroitarazi behar da, azken hauteskunde hauetan, partehartze oso apala izan zela, boz kopuru oso apala ukan duela eta hoien artean “Rassemblement National” (eskuin muturra)-ari aurre egiteko.
Ondoko hauteskunde legislatiboek, majoritate oso apala ematen diete Macronen alderdiari.
Bere erreforma oso sinplea da: legezko erretiro adina 62 urtetik 64 urtera pusatu nahi dute. Horrek lan gehiago lan egitea kondenatzen gaitu, eta gainera 43 urteko kotizaziorekin batera, errealitatean gutariko askok 65, 66 edo 67 urte arte lan eginen dugu pentsio osoa kobratzeko.
Erreforma pasarazteko bi argumentu nagusiak saltzen dituzte: banaketa sistema kinka larrian dela eta gehiago zahartzen garela, beraz gehiago lan egin behar dugula.
Argumentu hauek deseraiki behar dira, gezurrak baitira. Sistema ez da lajeran. 2022an benefiziarioa zen. Bestalde, Erretra Orientazio Kontseiluak, argiki erran du, defizitarioa balitz ere ondoko urteetan, 2023tatik goiti berriz orekatuko dela. Gainera, sistema finantzatzeko manera asko daude: lan sariak emendatu eta mekanikoki kotazazioak, soldata arrakala gelditu, “super-irabaziak” taxatu, ihes fiskala borrokatu…
Oso argi dugu erreforma horrek Macronen helburu ideologikoei erantzuten duela: buxeta soziala murriztu, sistema publikoa ahaldu kapitalizazioaren mesedetan.
Borroka intentsoa eramaten ari zarete. Nola zaude? Borroka oso intentsoa da. Irailetik beste sindikatuekin biltzea saiatu dugu aurrekusten zen borroka ziklo hau antizipatzeko. Ez da erresa izan, batzuekin harremanak sortu ditugu gaur mantentzen direnak.
Urtarrila erditsutik, 10 greba egunak izan dira, beste mobilizazio egunak larunbatetan batez ere eta ekintza osagarriak (blokaketak, elkarretaratzeak, trakta banaketak, zundaketak… Horrek lana eta antolaketa handi bat eskatzen du, sindikatuan, enpresa eta kolektibitateetan, auzoetan…
Giro hortan, nahiz eta nekagarria eta estresgarria den, ongi senditzen naiz, harro ere bai. Kapitalismoaren sarraskiaren aitzinean, langileok borrokatzeko prest eta gai gira. Bestalde, borroka hontan Ipar Euskal Herrian LABen presentzia eta bere militanteen aktibismoa ezinbestekoa da. Ikusten dut aukera Macronen gobernua gilbelka joateko, aspalditik mugimendu sozialak lortu ez duena eta gainera gure diskurtso eta aldarrikapen propioak plazaratzen ditugu, onartuak dira, entzungarriagoak.
Dekretuz onartu zuten, Asanblada Nazionalean bozkatu gabe. Nola ikusten duzu? Argi da frantses estatuko instituzioak krisian direla, honekin batera demokrazioaren krisi bat. Artikulu antidemokratiko hori erabili aitzin, manifestazioak masiboak ziren, lasaiak eta determinatuak. 49.3 artikulua ren inposaketa eta zentsura mozioaen ez onarpenarekin (9 bozengatik), inflexio pundu batera iritsi gira. Haserrea handitu eta doinu aldaketa bat: manifa ez deklaratuak arratsalde bukaeretan, blokaketa gehiago, dinamika indartsugo bat.
Honen parean aldiz, bortizkeri polizialak, frantses estatu osoan baita Baionan ere. Fermuki salatzen ditugu. Gure sustengu osoa adierazi nahi diet bortizkeri honen biktimiei, batez ere begia galdu duen SUD Raileko trenbideetako langileari eta behatz bat galdu duen eskolako laguntzaileari.
Nolakoa izan da erantzuneko borroka? Intersindikaletik eraman dira aurrera borrokak? Nola mugitzen da LAB espazio horietan? Frantses estatuko intersidikala, orain arte batua segitzen du. Hemen Ipar Euskal Herrian, intersindikal honen deklinazio bat dugu, baztertzen gaituena. Hala ere, holako mobilizazio ziklo batean, ez da LAB gabe egin. Sindikatu borrokalarietako bat gira, gure militanteak aktiboak eta antolatuak dira. Honi esker, lortzen dugu intersindikala eragiten.
Adibidez, beste bi sindikatuekin batera FSU eta Solidaires, Mobilizatuen eta Grebalarien Asanbladak bultzatzen ditugu.
LAB gisa, lortzen dugu ekintza xumeak antolatzen gure aldarrikapenak plazarazteko batez ere Euskal Herriko pentsio sistema propioa publikoa eta duina baten alde.
Borroka moldeak ere askotarikoak izan dira greba, manifestazioa, greba larunbatez, blokatzeak… Greba, langileon dugun tresna hoberenetariko bat da. Aldiz, konziente gira esfurzu geroz ta handiagoa dela, batzutan ezinezkoa. Lan saria apalak, kontratu ttikiak, prekaritatea… Parametro hauek, sindikatuok kondutan harti behar ditugu borroka antolatzeko. Gainera 10 greba egunen ondotik. Greba ez baztertuz baina baldintzak sortuz (borroka kutxak…), beste molde osagarriak martxan jarri dira, funtzionatu dutena. Helburua argi da, mobilizatuak egotea eta ekonomia blokatzea. Kapitala hunkitu behar da, kapitalari min egin behar diogu.
Zeintzuk izan dira orain arte borroka zikloaren lorpenak? Hainbeste jende karrikara atearaztea, hainbeste denboraz. Bestalde, hainbat aldiz sinestarazi nahi digute klase borrokarik ez dagoela gehiago, klase kontzientzerik. Aurkakoa frogatzen ari gira. Bai langile klasearen borroka eramaten ari gira.
Erreforma gelditzeko aukerarik ikusten al duzu? Nahiz eta bozkatua izan den, erreformak bere ibilbide instituzionala ez du bukatu. Gainera, kentzeko aurkera dute oraindik. Horretarako karrikan tentsio mantendu behar dugu, amore emateko tenorea ez da.
Bilbon, Euskal Herriko Pentsionisten Mugimendua egiten ari den itxialdi eta baraualdian egon zinen, mahai inguru batean parte hartuz. Manifestazioa egin zuten martxoaren 18an. Nola ikusten duzu Hego Euskal Herriko borroka? Eredugarriak dira, eta keinu berezi bat egin nahi diet. Baiona eta Hendaiara etorri dira hainbat aldiz borroka sustengatzera. Azken finean, borroka berbera da: erretreta sistema publikoa eta duina denentzat. Parean dugun etsaia ere berdin: gobernamendu kapitalistak, sustsitzaileak.
Ulertu behar da ere, erretreta duinaren borroka denena dela ez ez soilik erretretadunena. Langileok, langile gazteok, gazteok, denok dugu zeregin borroka hontan.
Zeintzuk izango dira hemendik aurrerako urratsak?
Erritmo hontan, zaila da jakitea ondoko asteak nola izanen diren. Tentsio mantendu behar dugu, ekonomia blokatu behar dugu eta horretarako baldintzak sortu behar ditugu. Borroka ez da ziklo honekin bukatuko, Euskal Herria sozialista dugulako helburu.
Otsailaren hasieran ekin zioten langileek enpresa hitzarmen berriaren negoziaketari, eta 4 bileraren ostean, enpresak hasieratik erakutsi duen jarrera itxi eta atzerakoiari eusten dio. Atzo bezala, gaur goizean ere lanuztea eta mobilizazioa egin dituzte, eta beste horrenbeste egingo dute datozen egunetan ere, aste osoan zehar.
Tamalgarria eta arduragabea da enpresak negoziaketari aurre egiteko erakutsitako jarrera: soldatak eta plusak izoztea, urteko lanaldia igotzea eta bajen osagarrietan murrizketak onartu ezean ez duela hitzarmenaz hitz egingo defendatzen ari da. Hau guztia deslokalizazio eta enplegu suntsiketa prozesu betean. Lan baldintzen prekarizatze bat inposatu nahian dabil, eta ez dugu onartzen.
Egoera ikusirik, pauso bat aurrera eman eta mobilizazioekin hasi beste biderik ez dugu izan. Martxoaren 20an egindako langile batzarrean Indarreko langileok ia aho batez lanuzteekin hastea adostu genuen.
Ez dugu atzerapauso bakar bat onartuko eta ditugun aldarrikapenak argiak eta oinarrizkoak dira: KPIa bermatuko duten soldata igoerak, enplegu politikari dagokionez deslokalizazio eta enplegu suntsiketa prozesua gelditzeko neurri konkretuak, lizentzietan aurrerapausoak eta egutegietan gehienezko egun kopurua jartzea, besteak beste.
Egoera irauli eta hitzarmen duin baten alde, datozen egunetan lanuezteekin jarraituko dugu. Aste osoan zehar egunero ordubeteko lanuzteak egingo ditugu eta enpresaren aldetik jarrera aldaketarik ezean datozen asteetan mobilizazioak gogortuko ditugu.
