2024ko otsailetik aurrerako ABEEa izango litzateke, ekoizpen arrazoiengatikoa, eta jardueran %40-%60 bitarteko murrizketa ekarriko lukeena. Azken lau urtetan hirugarrenez ezarri nahi du enpresak halako neurri bat, eta beharginek uste dute adarjotzea dela. Hala, ia plantilla osoak bat egin du gaurko deialdiarekin.
Gaurkoan ekoizpenaren %100 geldirik egon da kateak ekoizten dituen Sestaoko lantegian, mobilizazioaren eraginez. Oso arrakastatsua izan da lehenengo greba eguna, eta aurrerantzean ere mobilizazioekin jarraitzeko asmoa daukagu; izan ere, azkenaldian ia sistematikoki aplikatzen ditu ABEEak enpresak, eta horretarako funtsik ez dagoela argi ikusten du plantillak. Gainera, proposatzen duten hobekuntza ekonomikoa oso eskasa da.
Gizardartzek aurkeztutako proposamenaren ondoren, eta bere oinarriei kontsulta egin ondoren, abendurako deitutako bi greba-egunetako bat bertan behera uztea erabaki dugu LABetik. Gizardatzen eta Geroan enpresaren proposamena oraindik ez da nahikoa, baina, bi urteko negoziazioaren ondoren, uste dugu proposamen horrek langileen aldarrikapenak bere gain hartuko dituen benetako negoziazioa ireki dezakeela. Negoziazioari aukera hori errazte aldera, abenduaren 21eko greba-eguna atzeratuko dugu.
LABetik aukera hori baliatzeko eta sektorearen beharrei erantzuteko eskatu diegu esku-hartze sozialeko patronalei eta erakunde publikoei. Hala ez bada, abenduaren 28an grebara joko dugu eta grebak areagotuko ditugu 2024ko urtarrilean.
Greba eguna izan da gaur Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako zerbitzu publikoetan eta 27.000 langile atera dira sektoreko soldata eta enpleguak hemen adostea eskatzeko.
Xabier Ugartemendia Zerbitzu Publikoen Federazioko idazkaria Bilboko manifestazioan izan da eta adierazi du Hego Euskal Herrian, Madrilek mugatzen dituela enplegu publikoa eta bere lan baldintzak. “Muga hauek kentzea” eskatu du, “eta hemengo erakundeek hemengo enpleguaren eta lan baldintzen ardura hartzea. EAJk eta PSOEk Madrilen adostutakoa ez da nahikoa, hemen erabaki ahal izatea bermatzen ez duelako, eta inposatzen jarraitzeko aukera zabalik jarraitzen duelako. Gure zerbitzu publikoak hemen adostu eta hemen erabaki nahi ditugu”.
LABeko ordezkariak erakundeetako aurrekontuak eztabaidan kokatu du gaia: “horixe da bertako alderdiei eskatzen dieguna. Madrilgo mugak saihestu daitezke eta Euskal Herrian bertan langileokin adostu behar da zerbitzu publikoen kudeaketa. Eta Madrilen ordezkaritza dutenen egin beharra ere bada muga artifizial horien kontra lan egitea”.
Sektore publikoan negoziazio kolektiborik ez dagoela ere gaineratu du Ugartemendiak: “Lan baldintzak adostu gabe, dekretuz inposatzen dira. Negoziazio kolektiboaren eskubidea errespetatzea exijitzen dugu”.
“Borondaterik baldin badago egin daiteke”, jarraitu du, “EAJk nahi duenean Madrilgo muga horiek gainditzen ditu, bai birjartze tasak, baita soldata igoerak ere, poliziarekin ikusten den bezala”.
Urriaren 25eko grebarekin eta sektore publikoan etengabe dauden greba eta mobilizazioekin EAJ mugitu behar izan da, autoritarismoa eta harrokeria bazter utzita. Halere Urkulluri erreleboa emateak ez du EAJren estrategia aldatzen, jarraipena ematen dio, eta politika neoliberal berdinak mantenduko ditu berak kudeatzen dituen Jaurlaritzan, aldundietan eta udaletan.
Aldarrikapenak zehaztuz, negoziazio mahaiak irekitzea exijitu du LABeko ordezkariak, “maila guztietan, Mahai Orokorra, sektoriala, tokiak tokikoak”, orain arte bizi izan ditugun “propaganda eta antzerki huts diren bileretaz” harago joan beharra azpimarratuz. Adostu nahi ditugun gaiak ere zerrendatu ditu:
Enplegua sortu eta egonkortu
Zerbitzu publikoak indartzea, pribatizazioekin amaitzea
Erosahalmena berreskuratzea (azken hamarkadan %20 murriztu zaigu)
Zerbitzuak eta lana euskaraz, neurri feministak… eta eremu bakoitzeko behar espezifikoak adostu.
Alderdien eta erakundeen borondateak aldatzeko mobilizatzen jarraitu beharra nabarmendu du. “Urriaren 25ean eta gaur greba arrakastatsuak egin ditugu, eta horrek Jaurlaritza autokritika egitea behartu beharko luke. Orain sindikatuak berriro bildu eta datorren urterako mobilizazio egutegi berria prestatuko dugu”.
Grebaren jarraipena
Hezkuntzan: Hezkuntza publiko ez unibertsitarioan eta unibertsitarioan grebak jarraipen oso zabala izan du. Unibertsitatez kanpoko hezkuntzari dagokionez, grebaren jarraipena %60ekoa izan da. Aipagarriak dira irakas jarduera ia osotasunean geldirik izan duten ondorengo ikastetxeak irakasleriaren gehiengo zabal batek greba egin duelako: Salburua, Koldo Mitxelena edo Judimendi Gasteizen, Lezoko Herri Eskola, Alakartasuna edo Intxaurrondo Gipuzkoan eta Elorrio edo Itxasoko ama Bizkaian.
Heziketa Bereziko langileen erdiak baino gehiagok babestu du greba, Portugaleteko Zubeldian, Bermeoko San Frantziskon, Gasteizko Salburuan edo Irungo Txingudin erabatekoa izanik; eta Sukalde eta Garbiketako langileei dagokienez, jarraipena plantillaren erdia baino gehiagokoa izan da oro har. Aipatzekoa da zenbait sukalde itxita egon direla sukaldarien %100k greba egin duelako, esaterako, CEP Mendia Balmasedan, Unkina Galdakaon, San Inazio Bilbon edo Gain zuri Urretxun, Intxaurrondo Donostian edo Elizalde Oiartzunen.
Haurreskoletan langileriaren %70 ingururen babesa izan du grebak. Haurreskola askotan, besteak beste Gasteizko Aranbizkarra, Landaberde, edo Mariturri, Bilboko Miribilla edo Sanchez Marcos eta Donostiako Anoeta eta Zuloaga edo Bergarako Haurreskola.
EHUn ere jarduera akademikoa oso urria izan da, leku askotan azterketetarako gutxineko zerbitzuak izanik emandako jarduera bakarrak. Jarraipen ia osoa fakultate batzuetan, magisteritza kasu. Ikasgelategietan jarduera oso apala izan da hiru lurraldetan. Administrazio eta zerbitzuetako langileen artean lekuz leku jarraipen desberdina, baino zerbitzu guztietan izan du eragina.
Udal eta foru esparruan, aurretik genituen datuak berretsi dira, eta grebaren jarraipena oso zabala izan da. Eskualde desberdinetako udal handienetan jarraipena oso esanguratsua, horien artean aipagarriak hiru hiriburuetakoak. Gipuzkoan: Hernani, Astigarraga, Arrasate, Zarautz, Tolosa, Beasain, Oñati, Ordizia, Anoeta, Azpeitia, Bergara, Urretxu, Usurbil, Lazkao, Antzuola, Sasieta mankomunitatea, Legorreta, Debagoieneko mankomunitatea, Urretxu Zumarraga euskaltegia, Garbitania zero zabor, Idiazabal. Bizkaian: Barakaldo, Bermeo, Ortuella, Trapaga, Markina, Lekeitio, Gernika, Basauri, Igorre, Berriz eta Arrigorriaga. Araban: Agurain, Laudio eta Amurrio.
Osakidetzan ezarritako gutxieneko zerbitzuek erabat baldintzatu dute grebaren jarraipena. Izan ere, milaka langileri ukatu egin zaie grebarako eskubidea, % 100eko gutxieneko zerbitzuak ezarrita. Aurreko deialdietan bezala, grebaren eragina handiagoa izaten ari da Lehen Arretan, batez ere pazientearen arretako langileen artean. Arreta maila honetan azpimarratu behar dugu osasun zentro batzuk itxita daudela, hala nola San Martin eta Salburua Gasteizen; eta Alde Zaharra, Bolueta, Zorrotza, Buenavista, Castaños, Trapaga eta Zalla Bizkaian. Horrez gain, jarraipen oso zabala izaten ari da Gipuzkoako hainbat osasun zentroetan, hala nola, Azkoitia, Ataun eta Alegi. Ospitaleetan, gutxieneko zerbitzuek eragin handiagoa dute, eta jarraipena txikiagoa izaten ari da. Hala ere, Zumarragako Ospitalean ebakuntza gelak itxita daude, eta laborategian zerbitzu minimoak bakarrik daude lanean; Mendaron ebakuntza gela bat dago itxita ere; baita Urdulizeko ospitalean ere; Gorlizeko Ospitalean biltegiak, X izpiak eta kanpo kontsultak itxita daude; Santa Marinan garbikuntza, zelariak eta matenimendua %100ean daude greban; Basurton anatomia patologikoa, zelarien erretena eta Areilzako zelariak %100ean greban; Santiagoko ospitalean, kategoria ez sanitarioetan, zerbitzu minimoak daude lanean bakarrik; Osasun Mentalean, jarraipena txikiagoa izaten ari da. Hala ere, azpimarratzeakoa da Arabako Osasun Mentaleko Sarean, jarraipena zabala izaten ari dela eta Bizkaian, adibidez, Ortuellako Osasun Mentalko Zentroa itxita dagoela.
Komunikabide eta garraio publikoei dagokionez, greba jarraipen zabala izaten ari da lehen ordu hauetan. Horren adibide da irrati eta telebista publikoan gutxieneko zerbitzuek ezarritakoa, informatiboak bakarrik ari baitira emititzen. Garraio publiko ez pribatizatuan ere, Eusko Tren, Metro, eta Donostibusen greba jarraipen oso zabala eta Tuvisan erabatekoa izaten ari da, zerbitzu minimoak bakarrik lan egiten ari direlarik.
Administrazio Orokorrean eta Justizi administrazioan jarraipena zabala ere izan du, baina herrialdeka eta esparruka aldakorra. Esparru honetan salatu behar dugu Bilbon, Jaurlaritzaren Kale Nagusiaren 85ean kokatuta dagoen egoitzan, Ertzaintzak greba eskubidearen aurka izandako jarrera. Estatuko langileen esparruan jarraipena apalagoa izan da.
Abenduaren 21ean, Nafarroako Parlamentuak zenbait zerga aldatzeko eta beste zerga neurri batzuk hartzeko Foru Legea onartuko du. Hala ere, neurri horiek eta Nafarroan azken bi legegintzaldietan izandako aldaketak ez dira nahikoa izan; salbuespen mugatuak salbu, politika fiskalak ez du funtsezko aldaketarik izan eta bere horretan jarraitzen du. Hala, enegarrenez itxi zaio atea gehiengo sozialaren kezka eta beharrekin bat eginen lukeen zerga politika berri bat anbizioz garatzeari. LABek azken hamarkadetan Nafarroan, Euskal Herrian, garatutako politika fiskalari buruzko azterketa aurkeztu du, eta nabarmendu du behar baino diru gutxiago biltzen dela: horrek hipotekatu eta mugatu egiten gaitu.
PSN, Geroa Bai eta Contigo-Zurekin alderdiek osatutako Nafarroako Gobernuak, eta bereziki Ekonomia eta Ogasun kontseilari Jose Luis Arastik, aipatzen du «herritar guztiengana hurbildu eta inflazioaren ondorio kaltegarriak nabaritzen ari diren familiekin enpatizatzea». Aitzitik, ezin da justizia sozialaz hitz egin egungo zerga politikarekin.
Bere hitzen hipokresiaren adibiderik argiena PFEZ Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren tarifaren deflaktazio linealari buruzko neurria da. Planteatzen den bezala, PPk aldarrikatutako eta Pedro Sanchezen espainiar Gobernuak arbuiatutako lehen neurri fiskala izan zen, errenta handiei mesede handiagoa egiten diela iritzita, ondorio kaltegarri horiek gutxien nabaritzen dituztenak. Onartezina da, bizitza garestitzen ari den salbuespenezko egoera honetan, ekarpenik handiena egiten dutenei, hau da, langileei kargak (fiskalak) arintzekotan, neurri horiek gehien eduki eta gutxien ordaintzen dutenen mesedetan izan daitezen baldintzatuta egotea, desberdintasun handiagoa sortuz. Bestela adierazita, gehien dutenengandik gehiago jasotzeari uko egiten zaio, patronalaren mesedetan diseinatutako zerga-politika da, langileriaren kaltetan.
Horrela, 9.000 euroko errentari 34 euro gutxiago dagokio, baina 120.000 euroko errentarentzat ia 1.000 euroko murrizketa dakar. Pentsatzekoa da errenta altuenekoei eragin diela gutxien bizitzaren garestitzeak, zuzendaritza-postuak dituztenek soldatak KPIren arabera eguneratuta baitituzte. Errenta txikienekin gertatzen denaren kontrakoa gertatzen zaie; izan ere, zuzendari horiek plantillen soldatak eguneratzea ukatzen dute eta langileak pobretu egiten dira.
Nafarroako presio fiskala Europako Batasunekoa baino 8,7 puntu txikiagoa da
LABek egindako azterketaren arabera, gaur egun Europako Batasuneko batez besteko presio fiskaletik 8,7 puntura dago Nafarroa; beraz, presio fiskala handitzea eta diru-bilketa handitzea aukera egingarria da, eta, gainera, zorpetze txikiagoa eta babes sozial handiagoa dakar. Izan ere, Nafarroa batez besteko horretan kokatuko balitz, 2.300 milioi euro gehiago bilduko lituzke, eta kopuru horri Espainiako Estatuari Hitzarmen Ekonomikoaren bidez emandakoa kenduta, 1.969 milioi euro geratuko litzateke. Alegia, Nafarroak dituen eskumenak baliatu behar dira presio fiskala handitzeko eta zerga sistema sakonki eraldatzeko.
Enpresen etekinak handitu eta lan-mundua prekarizatu den bitartean, Nafarroako langileok bost aldiz ekarpen handiagoa egiten diogu Foru Ogasunari enpresek baino, haiek baitira bilketaren azken postuetan daudenak. Horrela, enpresen mozkinetarako ordaindu beharreko karga tasak behera egin du etengabe (1996tik, karga-tasa orokorra %20 murriztu da). 2007tik aurrera, garatutako zerga politikari esker, Sozietateen gaineko Zergak pisua galdu du Nafarroako zerga sisteman. Gaur egun, oraindik ez da lortu Ogasunak 2007an sozietate-zergaren bidez lortutako diru-bilketa (500 milioitik gorakoa) berriz errepikatzea (gaur egun kopuru horretatik behera mantentzen da); BEZak eta PFEZak, berriz, goranzko garapena izan dute. Azken batean, egungo zerga egitura errenta handien mesedetan garatu da.
Bestalde, presio fiskal txikiak adierazten du zerga iruzurra handia dela edo Ogasunak zergak ordainarazteko zailtasunak dituela. Gobernatzen dutenek zerga iheserako zailtasunak dituzten zergak, lan-errentarenak eta kontsumoarenak, biltzeko ohitura dute. Kontrara, zerga amnistien bidez erakartzen dituzte aberatsak, ondorio larriak dituzten zigorrak ezarri ordez. Hala, funts eta inbertsio publikoetarako beharko lukeen diru-kopuru handi bat jaso gabe geratzen da, Nafarroako gizarte osoaren kalterako.
Hori aldatu egin behar da. LAB sindikatuak defendatzen du progresibitatearen eta berdintasunaren printzipioetan oinarritutako politika fiskalaren bidez, Nafarroan sortzen den aberastasunaren birbanaketa bidezkoa bermatu beharko litzatekeela, eta herritar guztiei oinarrizko eskubideak bermatu zerbitzu publikoen bidez (osasuna, hezkuntza, etxebizitza, garraioa, pentsioak…). Baita egungo testuinguruak planteatzen dituen erronka handiei arrakastaz aurre egiteko ere (larrialdi ekologikoak eta krisi energetikoak eragindako eraldaketa sozioproduktibo garrantzitsuak), eta duela aste batzuk Nafarroan historiako lehen Greba Feminista Orokorraren bidez milaka pertsonak eskatu zuten bezala, zaintza sistema publiko eta komunitario bat eraikitzeko garaia iritsi delako.
LABek uste du behingoz heldu behar zaiola zerga politikari buruzko eztabaidari, beharrezko borondate politikoarekin, egungo zerga politikak kapitala gutxi batzuen eskuetan metatzen jarraitu nahi dutenen interesak sostengatzen dituelako. Hona hemen proposamen nagusiak:
1. PFEZeko kapitalaren errentei laneko errentei ematen zaien tratamendu bera ematea eta gehieneko tasa %60ra igotzea.
2. Sozietateen gaineko zergari dagokionez, kenkariak eta onura fiskalak ezabatzea eta %35eko tasa nominala ezartzea.
3. Kapitalaren errentei %1 eta %10 arteko errekargua.
Ostegunean Nafarroako Parlamentuan onartuko dutena, EH Bilduk Gobernuarekin adostutako zerga neurriak barne, oso urrun dago helburu hori lortzetik eta une honetan beharrezkoa den egiturazko edozein egiturazko aldaketatik.
LAB, ELA, LAB, CCOO, SATSE, ESK eta STEILAS sindikatuok deitu dugu greba EAEko zerbitzu publiko osoan, “zerbitzu publikoan alde, soldatak eta enplegua hemen adostu” lelopean.
Urriaren 25ean gertatu bezala, gaurkoan ere, lehen orduko datuak aztertuta, EAEko sektore publikorako deitutako grebaren jarraipena oso zabala izaten ari da.
Komunikabide eta garraio publikoei dagokionez, greba ia erabatekoa izaten ari da lehen orduotan. Horren adibide da irrati eta telebista publikoan gutxienezko zerbitzuek ezarritakoa, albistegiak bakarrik emititzen ari direla. Garraio publiko ez pribatizatuan ere, Eusko Tren, Metron, Tuvisa eta Donostibusen grebaren jarraipena oso zabala izaten ari da.
Lehen orduko datuak kontuan hartuta, hezkuntza publiko ez unibertsitarioan eta unibertsitarioan, grebak jarraipen oso zabala izango duela dirudi.
Udal eta foru esparruan ere genituen datuak berresten dira, eta grebaren jarraipena oso zabala izango dela dirudi.
Osakidetzan zerbitzu minimoek guztiz baldintzatuko dute grebaren jarraipena. Milaka langileri greba eskubidea ukatu egin zaie, zerbitzu askotan gutxieneko zerbitzuak %100ekoak direlako. Adibidez, gaueko txandan ia langile batek ere ez du grebarekin bat egiteko aukerarik izan. Hala ere, gaurko grebaren jarraipena urriaren 25ekoa baino handiagoa izango dela dirudi.
Administrazio Orokorrean eta Justizia administrazioan jarraipena zabala ere izango da, baina herrialdeka eta esparruka aldakorra.
Gogoratu gaur manifestazioak izango direla hiru hiriburutan, goizeko 11.30ean hasita: Bilbon Udaletxetik, Donostian Bulebardetik eta Gasteizen Bilbao plazatik.
Zer irudituko litzaiguke Martin Ibabe Donostiako Segurtasun zinegotziak bere etxeko birgaitzeko lanak egiteko Udal brigadak erabiliko balitu, Eneko Goia alkatearen baimenarekin? Eskandalo bat, ezta? Bada, antzeko zerbait gertatu da, Udaltzaingoaren arduradun politikoa den Martin Ibabe zinegotziak, Eneko Goia alkatearen baimenarekin, Donostiako langile publikoak diren udaltzainak enpresa pribatua den Garbera Merkataritza Gune barruan lanean jarri baititu segurtasun lanetan.
Azaroaren 24an geroztik, Bidebieta-Altza-Herrera-Larratxo inguruan patruilatzen ari diren udaltzainei agintzen zaie 45 minutuko oinezko patruilak egiteko, Garbera merkatal gunearen barruan, merkatal gunea irekita dagoen lan txandetan. Merkatal gune horrek segurtasun pribatuko enpresa baten zaintza zerbitzua du, baina, dirudienez, merkataritza gune hori zabaltzearekin batera zerbitzua eskas geratu da eta buruzagitzak edo udal gobernuak merkatal gune pribatuaren zaintza langile publikoekin egitea erabaki du.
Salatu nahi dugu barruti zabal hori zaintzen duen patruilak merkatal gune pribatu baten barruan lan egiteko erabiltzea, aipatutako auzoetan prebentzio patruila arruntak egiteari utzita. Herritarrengandik jasotako kexen eta udaltzainak Herrerako metro geltoki, San Luis plaza eta Herrerako bidegurutzearen inguruan egiten ari diren interbentzioen arabera, udaltzainak gehiago egon beharko lirateke auzoko herritarren ondoan, merkatal gune barruan marka komertzial handien mesedetan baino.
Aste honetan Gasteizko Parlamentuan bozkatuko den Hezkuntza Legeak hizkuntzen kudeaketaz eta euskararen irakaskuntzaz jaso duenaren azken balorazioa egin dugu sektoreko langileen gehiengo sindikalak, Euskalgintzaren Kontseiluak, hezkuntzako eragile garrantzitsuenetarikoek, bai eta euskalgintzako eragileek (AEK, Elkar, Euskaltzaleen Topagunea, Euskal Herrian Euskaraz, Hezten, UEU…) eta kulturgintzako hainbat ordezkarik. Irati Tobar irakaskuntzako arduraduna izan da LABen ordezkaria agerraldian.
Aipatutako eragileak bi urtez aritu gara elkarlanean lege berriak datozen belaunaldiak euskalduntzeko eta hizkuntza korapiloa askatzeko jaso beharrekoak lantzen, arrazoitzen, eta proposatzen. 2021eko abenduaren 16an egindako agerraldian hizkuntza-eredu baztertzaileak gainditzearen eta euskara ardatz duen ikasteredu inklusiboa orokortzearen aldeko Euskaraz hezi, berdintasunean hazi adostasun historikoa aurkeztu genuenetik, eragile guztiok –elkarrekin zein bakoitzak bere bide aldetik– uneoro aldarrikatu dute eskaera hori. 2022ko urrian, adibidez, euskararen inguruan jaso beharreko artikuluen proposamen integrala aurkeztu genuen, norabide berean.
«Proposamen hori ez da inola kapritxo bat edo funtsik gabeko asmakeria bat, baizik eta hemen dauden hezkuntza eragileekin, sindikatuekin, hezkuntza komunitateko gainerako kideekin eta hezkuntza arloko adituekin gaia landu ondoren egindako ekarpena. Izan ere, 40 urteko esperientziak erakutsi digu ereduen gainean eraikitako sistemak ez duela balio etorkizuneko belaunaldiak osotasunean euskalduntzeko; are, segregaziorako tresna direla eta euskaraz jabetzeko eskubidea ukatzen dietela milaka haurri. Euskararen normalizazioa eragozteaz gain desberdinkeriaren ezartzaile direla, gizarte kohesiorako traba. 40 urte esperientziak erakutsi digu hizkuntza-ereduen sistemak ez duela balio legeak berak finkatutako B2 helburura iristeko» adierazi du Idurre Eskisabel Kontseiluko idazkari nagusiak.
Bi urte hauetan, hizkuntzaren auziari erantzuteko bestelako ekarpen eta emendakin-proposamen gehiago egin ditu Kontseiluak. Tamalez, legearen azken bertsioak ez ditu gehienak jaso, eta jasotakoek ere zehaztasun falta handia dute, apirilean lege-proiektuaren gainean egindako balorazio gazi-gozoan adierazi zen bezala. Orduan, Kontseiluak begi onez ikusi zuen ikasleen euskara-gaitasuna ziurtatzeko B2 irteera-perfila zehaztu izana, bai eta euskal kulturaren ezagutza aintzat hartu izana ere. Halere, legeak ez ditu jasotzen euskararen inguruan egindako eskaera nagusiak: euskara izan dadila irakas-hizkuntza orokorra, ikasleen euskara-gaitasunaren kanpo-ebaluazio mekanismoak, hizkuntza bakoitzeko orduen esposizioa zer-nolakoa izango den eta abar.
«Badakigu Araba, Bizkai eta Gipuzkoan askotariko errealitate soziolinguistikoak daudela, eta horrenbestez, ikastetxe bakoitzak hizkuntza-proiektuaren bidez diseinatu behar duela zein duen bidea aipaturiko helburuak betetzeko. Eta administrazioak etengabeko ebaluazioaren bidez behatu behar duela prozesu hori, euskara gutxien duenari gehiago ematea ardatz hartuta. Euskara gutxien dutenei, euskara gehiago, baliabide materialak zein giza baliabideak bitarteko direla» gehitu du Eskisabelek.
Ondorioz, ikasleen irteera-perfila txertatzea positiboa izan arren, helburu hori lortzeko bideak zehaztasun handiagoa behar duela uste du Kontseiluak. Izan ere, uneoro aldarrikatu du legea ahalik eta zehatzea izan behar dela, auzitegien edo uneko gobernuen interpretazio murriztaile posibleak galarazteko.
Joan den urriaren 20an, legea eztabaidaren azken txanpan egonik, agerraldian parte hartu duten eragileek eskaera argia egin genien alderdi politikoei: baztertzeko iraganeko eta iraungitako tresnak, hizkuntza-ereduak, eta ezartzeko euskarazko ikasteredu orokortua. Laburbilduz, arduraz joka zezatela eskatzeko. Handik hilabetera, azaroaren 20an, Kontseiluak 20.000tik gora herritarren sinadurak entregatu zituen Eusko Legebiltzarrean. Euskarazko ikasteredu orokortua, euskal curriculuma ardatz izatea eta, funtsean, hezkuntzak euskara gehiago izatea eskatzen zuten sinadura horien bidez.
«Baina, zoritxarrez, eginahala guzti horiek egin arren, aukera galdu baten aurrean gaude. Datorren ostegunean, abenduaren 21ean, bozkatuko du Eusko Legebiltzarrak EAEko Hezkuntza Lege berria. Esan bezala, zoritxarrez, etorkizuneko belaunaldiei euskaraz jabetzeko eskubidea bermatzetik urrun geratuko den legea izango da. Ez da izango euskararen normalizazioan eragiteko tresna indartsu eta sendoa. Ez da izango gizarte kohesioan eta justizia sozialean aurrera egiteko lanabesa. Berriro diogu, zoritxarrez, aukera galdu bat» gehitu du Kontseiluko eledunak.
Hala ere, elkartutako eragileok hezkuntza sistema euskararen normalizazio eta gizarte kohesio gakoetan garatu dadin lanean segitzeko konpromisoa agertu dugu. Idurre Eskisabelen hitzetan: «Hemen gauden eragileok geure hezkuntza komunitatearekin, euskararen normalizazioarekin, justizia sozialarekin, eta, batik bat, haur eta gaztetxo horiekin sentitzen dugun konpromisoan berresten gara. Eta aurrera begira, lanean segituko dugu, akordio sozial zabalen lanketaren bidez, hezkuntza sistema euskararen normalizazio eta gizarte kohesio gakoetan garatu dadin, euskarazko ikasteredu orokortu eta inklusiboa ardatz izan dezan, eta horren behar bezalako lege babesa izan dezan».
Konpainiaren irabaziak erraldoiak izan arren, Trapagarango lantegiko arduradunek ez dute inolako borondaterik erakusten beharginak aspaldidanik eskatzen ari diren lan-baldintzen hobekuntza negoziatzeko.
Bada, asteburuan grebari ekin diogu, eta jarraipen zabala izan du deialdiak. Azken bileran jarrera ezin itxiagoa erakutsi zuen enpresak eta, ondorioz, Aldi Baterako Laneko Enpresetako langileak ere batu dira grebara. Dena den, salatu behar dugu erabaki horren aurrean enpresaren presioak eta mehatxuak jaso dituztela.
Hala ere, grebari esker lortu dugu oztopo nabarmenak eragitea lantegiaren ohiko funtzionamenduari; esate baterako, ez dira kamioiak kargatzen eta deskargatzen ari, noiz eta Gabonen atarian gauden honetan.
Bada, gaur, astelehena, lantegia geldirik utzi eta manifestazioa egin dugu Trapagaranen barrena, nazkatuta gaudela adierazi eta negoziazioa behingoz ahalbidetu dadila exijitzeko.
Gauzak horrela, atzo eta gaur egin bezala, urtarrilaren 3an, 4an eta 5ean ere greba deialdiak ditugu, behingoz entzun gaitzaten.
Gaur lanuzteen bigarren eguna izan da TUVISAn, eta berriro ere, erakutsi diote inoiz baino elkartuago daudela eta kudeaketa txarrak sortutako gatazka errealitate bat dela erakutsi diote langileek zuzendaritzari. Erabateko jarraipena izan dute dute goizeko 5:00etatik 9:00etara deitutako lau orduko lanuztearekin.
Enpresa-batzordeak eskerrak eman dizkie “lankide guztiei, gaur goizean erakutsitako babesagatik”, eta baita Gasteizko herritarrei ere, “asko sentitzen dugu gaur jasan dituzten ondorioak, baina ezinbesteko eta beharrezko urratsa dira kalitatezko zerbitzu seguru bat berreskuratzeko”.
Berriro ere, langileen % 100ak egin du bat lanuzteekin, eta zifra horrek agerian uzten du, berriz ere, TUVISAko plantillak bizi izan duen gatazkaren seriotasuna. Enpresa-batzordearen hitzetan, “joan den ostegunean Gurtubay jaunarekin eta TUVISAko zuzendaritzarekin izandako bileran ez zen seriotzat jo zitekeen proposamenik egin, eta horrek amaiera eman ahal zion gatazka honi. Gaur egun, batzorde honek eduki egokia izango duen bilera baten zain jarraitzen du, benetako proposamen zehatzekin, gatazka honen konponbidean aurrera egin ahal izateko “.
Hala, mobilizazioen egutegiarekin jarraituko dutela iragarri dute. Bihar, hilak 19, 24 orduko greba egingo dute. Eta 21ean, 24 orduko beste greba egun bat egingo dute, 8:30ean Agirrelandako kotxetegietatik abiatuko den eta Andre Maria Zuriaren plazan amaituko den manifestazioarekin batera.
