2026-07-05
Blog Page 208

2008an sinatutakoa betetzeko eta Bizkaia osorako garbitegi publiko bat martxan jartzeko eskatu diogu Osakidetzari

Osakidetzako ikuztegiko eta lentzeriako zerbitzu gehienak pribatizatuta daude. Bizkaian, Barrualde ESIak bakarrik mantentzen du garbitegi publikoko zerbitzua Galdakaoko Ospitalean; gainerako ESIetan, berriz, enpresa pribatuak arduratzen dira uniformeak eta ospitaleratutako pertsonentzako oheko arropa garbitzeaz eta kudeatzeaz. Egoera honen aurrean, Osasun Sailak Bilbon duen egoitzaren aurrean mobilizatu gara, Osakidetzari Bizkaia osorako garbitegi publiko bat martxan jartzea eskatzeko.

Beste behin ere, Osakidetzaren funtzionamendu egokirako oso garrantzitsua den zerbitzua, etekina ateratzeari zerbitzuaren kalitateari baino gehiago erreparatzen dioten esku pribatuetan utzi da. Izan ere, zerbitzu pribatizatuta daukaten ESI horietan guztietan arazo ugari sortu dira, bai uniformerik ez izateagatik, txarto garbiturik egoteagatik edota ospitaleratutako pertsonentzako oheko arropa eta manta faltagatik. Azken adibidea Bilbo-Basurtu ESIan dugu, non zerbitzua ILUNION enpresak ematen duen. Enpresa hori ez da behin eta berriz hitzartutako kalitatea eta zerbitzua betetzen ari, eta, aurretik ere beste ESI batzuetan, hala nola Santa Marinan eta Ezkerraldea-Enkarterri-Gurutzetan, arazoak ere sortu ditu.

Osakidetzako zuzendaritzak osasun publikoaren pribatizazioaren aldeko apustu garbia egiten jarraitzen du. Iurretako plataforma logistiko baten lizitazioarekin edo Boroako biltegiarekin ikusten ari gara egunotan. Zerbitzu horiek guztiak Osakidetzako langileek ondo baino hobeto eman ditzakete, kalitate eta segurtasun handiagorekin eta koste txikiagoarekin. Arazoa da horrela diru publikoaren iturria moztuko litzaiekela enpresa lagunei. LABek 160 milioi euroko balioa duten pribatizazioak geldiarazi ditu gaur arte Osakidetzan.

Ikuztegi-zerbitzuarekin, gainera, Osakidetzako Zuzendaritza behin eta berriz eta kontzienteki urratzen ari da 2008an Mahai Sektorialean sinatutakoa. Urteak dira Bizkaian ikuztegi publikoko zerbitzu bat izan behar genuela, lurraldeko Osakidetzako zentro guztien eskaerari erantzuteko. Hala hitzartu zen gaur egun indarrean dagoen 2007, 2008 eta 2009ko Lan Baldintzen Akordioan, 12. atalean, honako hau adierazten baita: “-Zerbitzuen kanporatzea: Osakidetzak, Akordio hau sinatzean, onartu egiten du ente publikoak Bizkairako Garbitegi zerbitzu propioa sortzeko konpromisoa eta Akordio hau indarrean dagoen bitartean jarriko du martxan, euren kontratuak amaitu ahala Osakidetzako zentroek azpikontratatuta dituzten zerbitzuak bere gain hartzeko”.

Osakidetzako zuzendaritzaren sinadurak ez du ezer balio dirua eta etekin pribatua jokoan daudenean.

Kontzentrazio honekin jarrera hori salatu nahi dugu eta Osakidetzako Zuzendaritzari gutxienez adostutakoa eta sinatutakoa bete dezala eskatu nahi diogu. Zehazki, LABek honako hau eskatzen dio Osakidetzako Zuzendaritzari:

• Bilbo-Basurtu ESIan, ILUNIONekin egindako kontratua bertan behera uztea behin eta berriro hitzartutakoa ez betetzegatik.

• Pribatizatuta dagoen ESIetan ikuztegiko eta lentzeriako zerbitzua publiko bihurtzeko prozesua abian jartzea.

• Mahai Sektorialean hitzartutakoa betetzea eta Bizkairako garbitegi publiko bat abian jartzea, betiere Galdakaoko Ospitalean dagoen ikuztegi publikoko zerbitzua mantenduz.

Mejorando cada Día fundazioaren kudeaketa negargarria salatu dugu, baita langileei ematen dieten tratua ere

Salatu nahi dugu Mejorando cada Día fundazioaren bidez Avanvida SL enpresak Iruñerrian kudeatzen dituen osasun mentaleko laguntzako etxebizitzetako langileak egoera larrian daudela. Gure iritziz egoera jasanezina da.

Gaur egun zazpi langile daude plantillan, eta horietatik bi bakarrik dira finkoak. Aldi baterako langileekin aritzea da enpresa honen araua, betiere %80tik goitiko behin-behinekotasunarekin. Langileek behin-behineko kontratuak lotzen dituzte eta kontratu finkoak egin behar dizkietelarik ez diete kontratua berritzen, eta kalean uzten dituzte, lanpostu horretarako bertze pertsona bat kontratatzeko. Zerbitzuaren beharrak ez dira aldatzen eta, beraz, ez dago justifikaturik jarduteko modu hori. Hartara, lanpostu estrukturalak egonik, zergatik ez dituzte langileak finko egiten? LAB ziur dago jokabide hori iruzurrezkoa dela, ezkutuko kaleratzeak baitira.

Hitzarmenari dagokionez, enpresak ez ditu gauza asko betetzen. Langileek hilabeteak daramatzate lan egutegia eskatzen eta gaur arte ez diete eman. Langileek ez dute lan egutegi egonkorrik, ez dakite noiz joan behar duten lanera, dena bat-batean egiten dute eta etengabe egiten dizkiete aldaketak, enpresaren beharrak betetzeko.

Bertzalde, lanaldi luzapenak etengabeak dira, eta langileek guardiako txandak egin behar dituztelarik, atsedenaldiak ez dira betetzen eta ez dira behar bezala konpentsatzen. Langileek ez dute aparteko deus eskatzen, baizik eta edozein lanpostu motak bete behar dituen oinarriak betetzea.

Egoera larria da. Eta are larriagoa da, gainera, enpresak ez dituelako betetzen langileen legezko ordezkaritzaren eskakizunak: ez dago informaziorik, ez dago erantzunik, ez dago elkarrizketarik, ez dago lanpostuen ebaluaziorik, ez eta laneko osasun psikosozialaren jarraipenik ere, hain garrantzitsua baita pertsonekin lan egiten duten zerbitzuetan.

Bukatzeko, LABek langileek jasotzen duten tratuari buruz duten haserrea adierazi nahi du; izan ere, enpresak behin eta berriz zalantza egin du haien profesionaltasunaz, haien aurkako jazarpen emozional eta psikologikoko formulak erabiliz. Bajak daude arrazoi horregatik.

LABek egoera hau konpontzeko eskatu nahi dio enpresari, bere erantzukizunak bere gain har ditzan eta bere plantilla errespetuz, duintasunez eta tratu onez trata dezan. Hala ez bada, sindikatu honek egoera publikoki salatzen jarraituko du.

Bizkaiko Foru Aldundiak indarkeria matxistaren arloan lan egiten duten psikologoen lanpostuak kendu nahi ditu

Aldundiko langileak Bilbon mobilizatu dira, Foru Jauregiaren aurrean, indarkeria matxistaren arloan lan egiten duten psikologo postuak kendu dituztela salatzeko. “Indarkeria matxistaren aurka ez dago inor soberan”, adierazi dute.

Bizkaiko Foru Aldundiaren Emakumearen eta Familia Esku-hartzearen Zerbitzua, 1987an sortua, Bizkaiko indarkeria matxistaren biktima diren emakumeei* eta haien seme-alabei arreta ematen dien zerbitzu espezializatua da. Sortu zenetik, eta urteetan zehar, indarkeriaren biktimei arreta emateko programa eta zerbitzu berriak sortzen aitzindari eta berritzaile izan den zerbitzua izan da, eta helburu argia izan du, emakume guztiengana* eta haien seme-alabengana iristea.

Emakumearen eta Familia Esku-hartzearen Zerbitzua indarkeria matxistaren biktimen beharretara egokitzen joan da urte hauetan, eta genero-ikuspegia eta gizarte-aldaketak barneratu ditu arazo horren arretan.

Zerbitzu honen egungo taldea honako hauek osatzen dute: 4 gizarte-langile, 4 psikologo, 6 administrari eta Administrazio Orokorreko teknikari bat. Diziplinarteko talde horrek aukera ematen du emakumeen* eta haien seme-alaben beharrei esparru global eta integral batetik erantzuteko. Sortu zenetik, beti hartu da kontuan diziplinarteko lana egiteko beharra.
Indarkeria matxistak eragin sozial eta psikologiko handia du indarkeria jasaten duten pertsonengan. Horregatik, beharrezkoa da ikuspegi integrala eta globala izatea indarkeria matxistaren biktima diren emakumeak artatzeko eta berreskuratzeko prozesu osoan.

Bizkaiko Foru Aldundiko Enplegu, Gizarte Kohesio eta Berdintasun Sailak 15 urtetik gorako esperientzia eta indarkeria matxistan espezializatutako prestakuntza duten 3 psikologo lanpostu amortizatzea proposatu du. Horrek begirada murriztailea eta biktimei ematen zaien arretaren kalitatea asko galtzea dakar.

Bizkaian indarkeria matxista desagerrarazteko lan egitea denez zerbitzu honen eskumena, psikologiaren arloko profesionalak kentzea ulertezina da, are gehiago indarkeria matxistak indarkeria jasaten duen pertsona bakoitzaren osasun psikologiko, afektibo eta emozionalean eragin zuzena duenean: edozein emakume* eta haien seme-alabak.

Osakidetzaren Iurretako plataforma logistikoaren lizitazioaren aurka egin dugu

Biltegi-zerbitzuen pribatizazioa arautzen duten pleguak inpugnatu ditugu, egungo plantillan lanpostuak galtzea eragiten dutelako.

Osakidetzak bere biltegi-sarea desegin nahi du. Oraingoan, elkarrizketa lehiakorraren figura aitzakia gisa erabiliz eta plataforma logistikoaren eraikuntza haren kudeaketarekin lotuz. Argi eta garbi azaltzeko, hasiera batetik ospitale bat eraikitzea langile pribatuekin hornitu behar izatearekin lotzea bezala da.

Sindikatu honentzat, plegua zentzugabekeria bat da, zehaztasunik ez duena, anbiguotasun kalkulatuak dituena eta faltsukeria nabarmenak dituena. Era berean, Sektore Publikoko Kontratuen Legearekin talka egiten duten eta lege hori bertan behera utzi beharko luketen hainbat gai identifikatu ditugu.

Gogoratu behar dugu, halaber, Osakidetzak hautsi egiten duela 106/2008 Aginduaren bidez, 2008ko ekainaren 3an Ibarretxek zerbitzuak ez kanporateko hartutako konpromisoa.

Osakidetzak baliatutako zehaztasun falta eta faltsukerien artean, bi mantra errepikatzen dira:

Plantillaren gaitasuna mespretxatzen da: nahiz eta 24 biltegiek gaur egun ospitaleak, osasun-zentroak, kontsultategiak, osasun mentaleko sareak eta egoitzak hornitzen dituzten, Osakidetzak, beste batzuetan bezala, biltegietan lan egiten duten langileen gaitasuna debaluatzen du, uste baitu ez direla gai biltegi berria kudeatzeko, eta horregatik justifikatzen du haien pribatizazioa. Duela hamarkada batzuetatik hona, gure lankideak normaltasunez ari dira jarduera hori egiten.

Era berean, LABek argitu nahi du, plataforma logistiko berri bat eraikiz gero prestakuntza osagarriren bat beharko balitz, Osakidetzaren ardura dela biltegietako langileak prestatzea, beste kategoria batzuekin etengabe egiten den bezala. Baina langileek jakin behar dute horrelako pribatizazioak sustatzen dituztenean, egungo langileen gaitasunik eza dela justifikazioetako bat. Mingarria da pleguetan horrelako baieztapenak irakurtzea, baina koherentea da zuzendaritzak egunez egun duen jarrerarekin, hau da, erakundeko langileekiko mespretxuarekin.

Nabarmentzekoa da kanporatze-espedienteak egiten dituzten eta biltegietako langileek gaitasunik ez dutela balioesten duten pertsona berberek kontratatzen dituztela kanporatze-espedienteak kudeatzeko aholkulari baten zerbitzuak (2023/00177 esp.), sindikatu honek lizitazio guztiak aztertzeko eta enplegu publikoa suntsitzen dutenak inpugnatzeko duen estrategiari aurre egiteko. Hau da, horrelako pribatizazioak sustatzen dituztenek, administrazioaren barrutik, sindikatu baten estrategiari aurre egiteko prestakuntza-premiak dituztenean, prestakuntza osagarri hori kontratatzen dute, baina zeladoreak, zerbitzuetako langileak, zerbitzu orokorretako gidariak eta abar direnean, zuzenean pribatizatzea erabakitzen dute, eta ziurtzat jotzen dute ez direla gai beren lana egiteko.

Baliabide faltaren mantra: Zuzendaritzak, berriz ere, bitarteko falta erabiltzen du pribatizaziorako ustezko justifikazio gisa. Baina kontratazio-zerrendak izatea da bitartekorik falta ez denaren frogarik sendoena. Zerrenda horietan borondatez izena eman eta betebehar jakin batzuk betetzen ez dituztenak zigortzeko araubidea ere jasotzen da diziplina horretan. Izan ere, zerrenda horietan milaka pertsona daude Osakidetzaren dei baten zain lan egiteko, baina Osakidetza gai da biltegietan lan hori egiteko baliabide propiorik ez dagoela defendatzen jarraitzeko.

LABek ireki du pleguak inpugnatzeko bidea, aldi berean biltegietako lankideek abiaturiko mobilizazioen osagarri dena. Mobilizazio horiek jarraitu egin behar dute plataforma logistikoaren diseinua birplanteatzeko. Modu berean gainerako langile eta herritarrak animatzen ditugu, horrelako kasu nabarmenekin zalantzan jar dadin Osakidetzako egungo zuzendaritzak gauzatzen duen pribatizazio-politika, askotan iruzurrezkoa den eredu bati erantzuten baitio, duela aste batzuk kontratu txikien kudeaketan salatu genuen bezala, 8 milioi euroko zatikatzeekin.

Merkataritza Libreko Europako Itunen aurka eta baserritar zein landa eremuko langileen etorkizun duinaren alde, otsailaren 9ko mobilizazioak babesten ditugu

Europar Batasuneko hainbat herrialdeetan lehen sektoreko langileen protestak areagotu dira, politika noliberalen ondorioz etorkizun duina ukatzen zaiela salatzeko. Elikadura eskubidearekin negozioa egiteko Merkataritza Itunek eta eredu industrialak baserritar eta landa eremuko langileeen lan baldintzak prekarizatu ditu etengabe, baita herritarroi bertakoa, osasuntsua eta kalitatezkoa den elikadura eskubidea urratu.

Nekazaritza politika sakonki eraldatu eta merkatuaren erregulazioan oinarrituriko ereduari bide eman behar zaiola uste du LAB sindikatuak, agroekologian sakondu, landa eremuko soldatapeko lan baldintzak hobetu eta elikadura burujabetzari bide emateko norabidean urratsak emateko. Bizi dugun testuinguru ekologiko eta sozialak, eraldaketa sakona galdegiten du beraz, eta LAB sindikatua borroka horretan bidelagun izango da.

Merkataritza askeko akordioak gelditu, baserritarrentzako prezioek ekoizpen kostuak bermatu, nekazaritza politika eraldatu eta sektoreko langile guztien lan baldintzak duintzearen alde, otsailaren 9an ENHE Bizkaiak eta ENBA Bizkaiak deitutako Traktoreen kontzentrazioa eta azoka gardena babestu eta bertan parte hartzera deitzen du LAB sindikatuak, baita aldarrikapen hauekin antolatzen diren bestelako mobilizazioak ere.

Elkarretaratzea egin dugu Osakidetzako biltegien pribatizazioa salatzeko

Diru publikoko 129 milioi euro bideratuko dira enpresa pribatuen jarduera finantzatzeari, eta lanpostuak suntsituko dira Osakidetzan. Osasuneko Mahai Sektorialaren deialdiarekin bat eginez, LAB, ELA, CCOO, UGT eta ESK sindikatuok elkarretaratzea egin dugu gaur, Osakidetzaren bulego nagusien aurrean, biltegien pribatizazio-proiektua salatzeko.

Sagardui Sailburuak iazko apirilean iragarri zuen plataforma logistiko bat eraikiko zela EITBren egoitza zaharrean, Iurretan. Plataforma horrek gaur egun Osakidetzako biltegietan egiten den jardueraren zati handi bat bereganatuko du; izan ere, titulartasun publikoko biltegiak dira, eta langile publikoek kudeatzen dituzte.

Osasun Sailak erabilitako eufemismoak gorabehera, zerbitzu publiko baten pribatizazio baten aurrean gaude, interes pribatuen mesedetan, eta horrek, diru publikotik milioika euro esku pribatuetara bideratzea ez ezik, Osakidetzan lanpostuak suntsitzea ere ekarriko du. Horrela, urtarrilaren 23an, Osasun Sailaren proiektua ofiziala bilakatu zen lizitazioaren argitalpenarekin. Guztira, 129 milioi euroko lizitazio baten aurrean gaude.

Ildo horretan, gogoratu behar da 2023an Osasun Sailak 269 milioi euro erabili zituela  pribatizatuta dituen zerbitzuak ordaintzeko, hau da, aurreko urtean baino %9 gehiago. Orain planteatzen den pribatizazioak beste urrats bat ematen du arlo publikoa pribatizatzeko eta sektore pribatua aberasteko apustu horretan, guztion diruaren kontura. Argi dago, Osakidetzak bizi duen egoera larria ikusita, kopuru horiek zuzenean inbertitzeak funtsezko hobekuntza ekarriko lukeela, bai plantillaren lan-baldintzetan, bai herritarrei ematen zaien zerbitzuaren kalitatean.

Osakdietzako biltegietan 180 pertsonak egiten dute lan. Gaur egun, 180 pertsona horien etorkizuna airean geratzen da, batez ere aldi baterako langileena. Duela hilabete batzuk, Sagardui sailburuak adierazi zuen ez zela lanposturik suntsituko. Baieztapen horren atzean, benetako errealitatea ezkutatu nahi zuen: aldi baterako izendapen asko amaitutzat emango dira, eta langile finkoak beste zerbitzu batzuetan birkokatuko dira, horretarako eskubidea baitute. Plantillaren erdia baino gehiago aldi baterakoa den eremu batean, enplegua galtzeko arriskua agerikoa da.

Sindikatuok Osakidetzari eskatu diogu proiektua geldiarazteko eta zerbitzuaren kudeaketa eta plantilla publikoa izaten jarraitzeko.

Osasunbideko esklusibotasunari dagokionez, Nafarroako Gobernuak konfirmatu du gaizki jokatu dutela eta Ustelkeriaren Aurkako Bulegoak onartu egin du LABek salatutako egoera

Nafarroako Gobernuko Funtzio Publikoaren eta Nafarroako Praktika Egokien eta Ustelkeriaren Aurkako Bulegoaren zenbait ebazpenek berretsi eta onartu egin dituzte LAB sindikatuak Osasunbideko esklusibotasuna gaizki erabiltzeari buruzko 11 salaketak. LAB sindikatuak salaketa horiek duela urtebete egin zituen, eta kasu horiek agerian uzten dituen kontrolik eta utzikeriarik eza azpimarratu nahi du, eta Gobernuari eskatzen dio bere erantzukizunak bere gain har ditzala eta, arduradun zuzena den heinean, konpon dezala “Osasunbideko eskandalua”, horretarako behar diren neurri guztiak hartuz eta lanbide medikoaren duintasuna kaltetzen duten zeinbaitzuen interes korporatibo eta politikoak aintzat hartu gabe.

LAB sindikatuak aurkeztutako salaketa guztietan (11 guztira) konfirmatu da Osasunbidean kontrol falta eta utzikeria egon dela eta jardunbide desegokiak izan direla. Horixe ondorioztatu da Nafarroako Gobernuko Funtzio Publikoko zuzendari nagusiaren zazpi ebazpenetan, non salatutako kasuei buruzko ebazpena ematen baita. Gainerako lau kasuei dagokienez, ez da jarduketarik hasi, fakultatibo horiek une honetan ez daudelako Administrazioan lanean (Osasunbidea eta Ustelkeriaren Aurkako Bulegoa arduratu beharko dira kasu horietaz), baina egiaztatu da haietako bakar bati ere ez zitzaiola baimenik eman eginkizun publikoak jarduera pribatuarekin bateratzeko. Jokabide hori falta oso larritzat tipifikatuta dago, eta Nafarroako Administrazio Publikoen zerbitzuko Langileen Estatutuaren arabera pertsona horiek zerbitzutik bereizi litezke horregatik.

Horrez gainera, espedienteak Nafarroako Praktika Egokien aldeko eta Ustelkeriaren Aurkako Bulegoak ere aztertu ditu eta LABek salatutako egoera berretsi du. Hortaz, epea sei hilabetez luzatzea erabaki ondoren, salatu diren gertakariak eta horien ondorioak sakon ikertuko ditu, Osasunbideari zuzenean eragiten dioten neurrian. Era berean, arlo pribatuan ere lanean aritu direnek bidegabeki jasotako esklusibotasun-osagarria itzultzeko espedienteak ere aztertuko ditu.

LAB sindikatuak uste du Nafarroako Sindikatu Medikoaren (NSM), VOXen, UPNren eta Medikuen Elkargoaren (sindikatuarekin biltzeari uko egin dio) jokaerak eta eskakizunek interes korporatibo eta politiko dituzte, eta horrek kalte egiten diola mediku lanaren duintasunari. Izan ere, praxi txarraren lehen kasua salatu eta konfirmatu zenetik urtebete bete denean, eragile erreakzionario eta eskuin muturreko horiek berriz exijitu dute publikoki esklusibotasuna ken dadila, azken gertakari horiek beren mesederako aprobetxatu nahian. Horixe da, eta ez besterik, LABek zuzendu nahi duen jokabide onartezina. Horregatik, LABek ez du inoiz eraginpeko profesionalen nortasuna eman, eta etorkizunean ere ez du emango.

Interes korporatibo horiek aterabiderik gabeko egoera batera eraman ditu Nafarroako Gobernua, mediku asko eta, bereziki, osasun sistema publikoa. Gauzak horrela, LABek ez du onartuko NSMri inolako pribilegiorik ematea eta, are gutxiago, sindikatu horrek beto-eskubidea erabiltzea. Amaitu da mahai esklusiboen garaia, non langile bakar batzuen interes ekonomikoak asetzea eta negozio pribatuak bultzatzea bilatzen baitzen, osasun sistema publikoa, langile guztien baldintzak eta herritar guztien eskubideak hobetzeaz ahazturik.

Hartara, LABek Nafarroako Gobernuari exijitzen dio bere gain har dezala dagokion erantzukizuna eta behar diren neurriak har ditzala Osasunbidean gertatzen ari den eskandalu horri amaiera emateko, horren erantzule zuzena baita. Horrekin batera, Funtzio Publikoko Zuzendaritzaren ebazpenei men egin diezaiela eskatzen du, eta horren arabera ikuskatu, kontrolatu eta jardun dezala, betiere medikuen lanbidea eta osasun sistema publiko osoa defendatzearren.

Era berean, exijitzen diogu bete dezala Osasunbideko langileekin sinatutakoa eta jar dezala martxan mekanismo bakar bat jarduera pribatuari buruzko bateragarritasun- eta esklusibotasun-arauak betetzen direla monitorizatzeko eta kontrolatzeko. Ez dago aitzakiarik, eta LABek ez du inola ere onartuko mahai paraleko bat eratzea NSMrekin, hori bailitzateke otsoa artaldea zaintzen jartzea.

Azkenik, Gobernuari exijitzen diogu bete ditzala bateraezintasun-erregimenari buruz dagozkion eginkizunak, eremu pribatuan lan egitea eskatzen duen pertsona orok horretarako baldintzak betetzen dituela bermatzen duen lege-sistema baten bidez; eta sistema horretan oinarrituta eskura dezatela, hala badagokie, esklusibotasunaren osagarria.

Oraina borrokatzearen alde egin dugu Ezkerraldea eta Meatzaldearen etorkizuna bermatzeko

Agerraldia egin dugu gaur Sestaon, martxoaren 17an bertan egingo dugun mobilizazioa iragartzeko. “Langileon Ezkerraldea eta Meatzaldea bizirik! Enplegu duinak, bizitza duinak” izango da manifestazioaren lema, eta 12:00etan hasiko da, udalerri honetako plazatik.

Ezkerraldea zein Meatzaldeko egoera izan dituzte hizpide agerraldian. Desindustrializazio politikaren ondorio zuzena industriaren eraispena da. Ordainetan, zerbitzuen sektoreko zentro komertzialak, logistikoak eta biltegiak ekartzen dizkiete. Ehun industriala suntsitu eta ekonomiaren tertziarizazioaren erakusle diren adibide batzuren berri eman dute prentsaurrekoan, bertako langileen eskutik.

Trapagarango Tubos Reunidosen kasuan, urtarrilaren 23an jakinarazi zioten enpresa-batzordeari ekoizpen- eta antolaketa-arrazoiengatik aldi baterako enplegu-erregulazioko espedientea (ABEEE) hasteko asmoa zutela. ABEEE horrek Trapagarango lantegiko 319 langileri eragingo lieke, eta otsailaren 26tik uztailaren 31ra luzatuko litzateke. 100 laneguneko %50eko aplikazioa izango luke.

Ziurgabetasun horri gehitu behar zaio Trapagarango altzairu-fabrikako euren 80 lankide Amurrioko lantegira eraman zituztela abenduan, kaleratu ez zituzten arren, euren fabrikako langile kopurua neurri handi batean murriztuta.

Trapagarango MFS automozio enpresa ere izan dute hizpide gaurkoan, adibide ona baita eskualdea  desindustrializatzen ari dela erakusteko. Automobilgintzako osagaien sektorean aritzen dira, gehienbat motelgailuentzako piezen ekoizpenean. Hartzekodunen konkurtsoan sartu dira, eta oraingoz dakiten gauza bakarra da inbertsio-funts batek higiezinaren erosketan interesa izan dezakeela, industria-jardueraren jarraipenari buruz, ordea, zalantza asko daude. Jarduerarekin jarraituz gero, argi dago enplegua galduko dela. Amazonen parean kokatuta daude, leku estrategiko batean etorkizun hurbil batean, logistikan, merkataritzan edo aisialdian diharduten enpresentzako leku bihur dezaten, industria sektoreko baino lan baldintza eta soldata prekarioagoekin.

Amazonena izan da aurkeztutako hirugarren abibidea, banaketan aritzen diren multinazional handiek ezarri nahi dituzten lan-harreman berrien erakusle garbia. Amazonek zentro logistikoen eredu bat ezarri nahi du, “presioa egiteari uzten badiogu sektoreko gainerako enpresek kopiatu nahiko duten eredu bat”, adierazi dute. Ez da kasualitatea logistika-zentroan lan egiten dutenek dituzten benetako baldintzak jasotzen dituen hitzarmen propioa negoziatzea ukatzea, ezta banaketa-lanak bere gain ez hartzea ere, Amazonentzat ia soilik lan egiten duten enpresekin erabat azpikontratatuta duen zerbitzua.

24 orduko zerbitzua saltzearen truke, presio handiarekin lan egitera behartzen dituztela aipatu dute, gaueko txandetan, kontratu partzial kopuru handiarekin, ordutegi malguekin… “baina ez dugu amore emango. Tinko jarraituko dugu gure lan-baldintzak negoziatzera eseri daitezen”, adierazi du bertako langileak.

Sestaoko Vicinayn, duela hilabete eskas, arrazoi produktiboengatik ABEEE bat aplikatu nahi zietela iragarri zieten. Enpresak horrelako neurri bat ezarri nahi duen hirugarren aldia da lau urtean. Langileek adarjotzea dela uste dute: “Neurri horren aurrean, antolatzea eta modu kolektiboan aurre egitea beste aukerarik ez genuen ikusten”.

Lankideen aktibazio eta batasunari esker, halako presioa egitea lortu zuten, non enpresak atzera egin eta ABEEEa atzera bota beste erremediorik ez baitzuen izan: “Soilik ekintza sindikalaren bitartez, langile klasearen mobilizazioen eskutik baino ezin dugu lortu etekin ekonomikoak handitzea bakarrik helburu duten enpresariei aurre egitea”, adierazi dute.

“Enpresa hauek bizi duten egoerak etorkizun hurbil zalantzagarria uzten digu Ezkerraldeko eta Meatzaldeko langileoi”, adierazi dute, egoera nondik datorren ere aipatuz, “EAJ eta PSOEren desindustrializazio politikaren adierazleak dira. Ez dira gatazka puntualak, baizik eta estrategia politiko zehatz baten emaitza”.

Nahikeria politiko baten mesedetan prekaritate gordinera kondenatu nahi dituztela gaineratu dute: “Gureak bezalako eskualdeetan industriak izan duen pisua eta enplegu emaria gutxitu nahi dute. Enpleguak desagerrarazten dituzte. Merke ateratzen zaizkie kaleratzeak. Enplegu bat galtzen den bakoitzean etorkizuneko lanpostu bat desagertzen da”.

Honetaz gain, ziurgabetasuna euren eguneroko ogia dela gaineratu dute: “are gehiago zerbitzuen sektoreko enpresak ezartzen badizkigute. Zentro komertzialen, logistikoen eta biltegien lur bilakatu nahi dituzte gure bazterrak. Politika honek eskualdea prekaritatera kondenatzen du erabat”.

Era berean, adierazi dute enpleguaren berrantolaketak langileak erdigunean kokatu behar dituela ezinbestean, eta banaketa hirukoitza aldarrikatu dute lan baldintza duinetan lan egiteko, hau da, enpleguaren, zaintza lanen eta ondasunen banaketa. “Bizitzak erdigunean egon daitezen borrokatuko dugu”, gaineratu dute.

Borondate orokortu honi erantzun orokor bat emateko garaia dela adierazi dute: “Anbizioz jokatzea dagokigu, mugimendu soziosindikal indartsu bat egituratzeko premia daukagu. Lan eta bizi baldintza duinen alde beharrezkoak diren ekimen anitzak artikulatu, eta prozesu konpartitu baten aldeko deiadarra zabaldu nahi dugu”.

Horregatik, mobilizaziorako deia egin dute: “enpresetan gertatzen dena kaleetara ateratzeko apustua egiten dugu”, konponbideak nondik etorri beharko lukeen zehaztuz: “kalitatezko enplegu egonkorra sortzeko Ezkerraldea eta Meatzaldeko herritarrentzat neurri ordenatu, adostu eta integralak behar ditugu, erakunde eta instituzioek duten eskumenen baitan ardurak har ditzaten eskatzearekin batera”.

Martxoaren 17an kaleak hartzeko deiarekin amaitu dute prentsaurrekoa: “ozen oihukatuko dugu etorkizun duina behar eta nahi dugula. Aski da gure izerdiarekin enpresariek patrikak betetzen jarraitzea”. Dei egin diote LABen komunitateari, eta jendarteari oro har, egoera honen aurrean erantzuteko eta mobilizatzeko.

Zaintzarekin negoziorik ez egitea eskatu eta arlo honetako langileen izaera publikoa aldarrikatu dugu

Agerraldia egin dugu Gipuzkoako Batzar Nagusietan, zaintzaren arlo desberdinetan dagoen pribatizazioa eta honetan Aldundiak duen papera salatzeko. Arlo honetan ari diren langileen izaera publikoa ere aldarrikatu ditugu, ratioak handitzea eta KPIaren araberako soldata igoerak bermatzeko eskariekin batera. Otsailaren 16an aldarrikapen hauen aldeko mobilizazioak egingo ditugu Donostian: 8:00etan, kotxe karabana, Garberatik hasita eta 11:30ean, elkarretaratzea Aldundiaren egoitzaren aurrean, Gipuzkoa plazan.

Aski ezaguna da Gipuzkoako herritarrentzat zaharren egoitzetan, esku hartze sozialean, etxez etxeko laguntza zerbitzuan eta aniztasun funtzionalean lanean diharduten langileen egoera larria. Horrela, langileek bizi duten egoeraren erantzule zuzena diren Gipuzkoako Foru Aldundiko agintarien jarrera salatu nahi dugu. Urteak dira gure gobernariek, patronalarekin eskutik, zaintza lanekin lotutako lanpostuak pribatizatzeari ekin ziotenetik. Ordutik negozio bilakatu dira zahar egoitzak, etxez etxeko laguntza, aniztasun funtzionalari loturiko zerbitzuak, esku hartze sozialean barnebiltzen direnak… Enpresa pribatuen irabaziak bihurtu dira lehentasuna, kalitatezko zaintza eta gizarte zerbitzuak jasotzeko eskubidearen ordez.

Joera kapitalista horretan, zaintzako langileen merkantilizazio eta prekarizazio prozesuan sakondu da eta benetan funtsezkoak diren zeregin horiei etekin ekonomikoa ateratzeko apustua egin dute urteetan.

Gipuzkoako Zainketa eta Gizarte Politiketako Departamentuaren menpe dauden azpisektore guztiak antzeko egoeran aurkitzen dira, pribatizazioaren eraginez:

– KPIaren bermerik ez dago zaintza eta gizarte zerbitzuetako langileentzat. Soldata igoerak Langileen Legezko Ordezkaritzaren eta patronalaren artean hizarmen bidez adostu behar diren arren, negoziazio kolektiboak erabat baldintzatzen ditu Gipuzkoako Foru Aldundiak (GFA), zerbitzu gehienen titular eta finantziatzaile nagusiak izanik, berak mugatzen duelako enpresa-elkarte gehienen negoziaziorako gaitasun ekonomikoa. Gaur-gaurkoz, aipaturiko sektoreetan ez dago langileei erosahalmena bermatzeko inolako ziurtasunik.

– Gehiegizko lan karga jasanezinak ezartzen ditu GFAk zerbitzu guztietan; kasu askotan, gainera, ratio horiek ere ez dira betetzen. Ratioak hobetzea premiazko kontua da, gehiegizko lan karga langileen osasun fisikoan eta psikosozialean kalte larriak eragiten ari delako. Eta, nola ez, zerbitzuaren kalitatean ere eragin ukaezina izaten ari delako.

LAB sindikatuan argi dugu eredu aldaketa baten beharra agerikoa dela eta zaintza sistema publiko-komunitariorantz bidea egiten jarraitu behar dugula. Une honetan zerbitzu hauek pribatizaturik badaude ere, lan publiko bat egiten ari diren langileak dira. Langile publikoak dira. Ezinbestekoa da pribatizazioarekin amaitzea eta, zaintza lanetan dihardugun langileon lan baldintzak duintzeaz gain, zaintza lanei zor zaien aitortza sozial, politiko eta ekonomikoa emateko urratsak egitea.