LANBIDE: 2015eko hauteskunde sindikalen balorazioa
LANBIDE: 2015eko hauteskunde sindikalen balorazioa
Euskara Euskal Herriko berezko hizkuntza da, euskal herritarrok hizkuntza komunitate bat osatzen dugu. Langileok herritarrak gara eta lan mundura sartzen garenean, lantokiko lau pareten artean egonda ere, ez ditugu dagozkigun hizkuntz eskubideak galtzen.
Zentzu honetan, langileok hizkuntz eskubide propioak ditugu eta bada garaia, gainontzeko lan eskubideekin egiten dugun bezala, hauek ere defendatzeko eta borrokatzeko:
• Langileok euskara ezagutzeko eskubidea dugu: Euskararen ezagutza bermatzeko irakaskuntza oinarrizko eskubidea da (edozein delarik pertsonaren adina). Pertsona batek, langile batek, euskara ez jakiteak ez du euskara ezagutzeko eta erabiltzeko duen eskubidea ezabatzen. Beraz, bestelako prestakuntzaren kasuan bezala, langileok euskara ikasteko eskubidea dugu gure lanaldiaren barnean eta doan.
• Langileok gure lan-jarduera eta lanbidea euskaraz garatzeko eskubidea dugu: Horretarako, baliabide guztiak eskura eduki behar ditugu: kontsultarako dokumentuak eta liburuak, formularioak, baliabide informatikoak, tresnak eta produktuak.
• Langileok gure lan harremanak euskaraz burutzeko eskubidea dugu: Harreman sozioekonomikoak diren neurrian, langile-enpresa, langileon arteko edota bestelako subjektuekiko lan harremana (kontratuak, nominak, oharrak, barne-komunikazioak, negoziaketak, hitzarmenak, bilkurak…) euskaraz burutzeko eskubidea dugu.
Gure bizitzaren parte handi bat lanean ematen dugu eta egun gure lan jarduna euskaraz burutzeko eskubidea ez dugu bermaturik. Euskaraz bizi nahi badugu, euskaraz lan egiteko askatasuna izan behar dugu. Lan mundua euskalduntzea ezinbestekoa da, Euskal Herria euskaldunduko bada.
Langileok, lan munduan subjektu eta eragile garen neurrian, lan munduaren euskalduntzearen aldeko borrokan gure erantzunkizunari heldu eta subjektu aktiboak bilakatu behar dugu! Lantokia ere euskararen normalizazioaren aldeko borroka esparrua da. Normalizazioan eta euskaraz bizitzeko ahaleginean denok dugu gure eginkizuna.
Langileok gara, inor baino hobe, lan munduan euskarak bizi duen egoeraren jakitun, gure lan jarduera euskaraz burutzeko topatzen ditugun zailtasun eta oztopoen lekuko. Hortaz, gure hizkuntza eskubideen urraketak agerian uzteko garaia da. Bestelako eskubide urraketak salatzen ditugun bezala, lan eremuan langileon hizkuntz eskubideak etengabe urratuak direla salatzeko “Euskara zure eskubidea – actívate por el euskara” kanpaina jarri dugu martxan Hizkuntza Eskubideen Behatokiarekin elkarlanean. Gure egunerokoan topatzen ditugun hizkuntza urraketa zein euskaraz lan egiteko oztopoak ikustarazi eta hauek gainditzeko urratsak eman daitezen exigitzea guri dagokigu.
Badakizu, zure lantokian zure hizkuntz eskubideak urratuak izaten ari badira ozen salatu !! Zure kexak helarazteko erabili behatokiaren telefonoa zein buzoia, edo jarri zaitez zure lantokiko LABeko delegatuekin harremanetan.
EUSKARAZ BIZI ETA LAN EGIN NAHI DUGU!!
EUSKARA GURE EUSKUBIDEA!!
KALERATZEAK ETA KONTRATU BUKAERAK:
• Kaleratzea idatziz adierazi behar dizute. Ahoz eginez gero, lekuko bat izan, langileak ez duela lanpostua bere kabuz utzi egiaztatzeko. Kaleratze gutunean ageri den data gutuna ematen zaigun egunekoa izan behar da, eta kaleratzearen edo kontratu bukaeraren arrazoia jaso behar du.
• Finikitoa. Dokumentu hau sinatzean langileak uko egiten dio enpresari erreklamatzeko aukerari eta lansarien edo bestelako gaien gaineko edozer ordaindutzat joko da. Sinatu aurretik egin kontsulta sindikatuan, edo sinatzekotan, EZ NAGO ADOS esapidea gehitu.
• Langabezi-prestazioa tramitatzeko enpresak “Enpresaren Egiaztagiria” eman behar dizu.
ERREKLAMAZIOAK EGITEKO EPEAK:
• Kaleratzeak,kontrato bukaera, zigorrak, lanbaldintzen aldaketa, oporren egutegia, lekualdatzeak, uztartze-eskubideak: jakinarazpenetik 20 egun baliodun (jaiegunak kontatu gabe).
• Langabezia tramitatzea: 15 egun
• Soldatak: urtebete
AHOLKUAK:
• Gorde nomina guztiak; batez ere azken urtekoak, izan ere, azken 12 hilabeteetako kantitateak bakarrik erreklama daitezke.
• Lanaldi murrizketa edo zaintzarako eszendetzia kasuetarako diru-laguntzak daude. Informa zaitez!
• Zure hitzarmena ezagutu. Bertan urtean lan egin beharreko orduak jasotzen dira, opor egunak, jai egunak, soldata, lan osasunaren inguruko eskubideak…
EAEko anbulantzien sektoreko sindikatuok ostiralean Gasteizko Legebiltzarreko Osasun eta Kontsumo Batzordean parte hartu genuen, sektorearen egoera zein den eta nolako lan balditzetan lan egiten dugun azalerazteko. LABentzat sektore hau oinarrizkoa da gizartearentzat, eta publikoa eta administrazioko pertsonalarekin eskainia izan beharko litzateke, baina hau horrela ez den bitartean, sektoreko langileen lan baldintza duinak eta zerbitzuaren beraren kalitatea bera bermatu beharko litzateke.
Duela urtebete Osasun eta Kontsumo Batzordeak, osasun garraioa arautzeko erdibideko zuzenketa onartu zuen. Bertan, Osasun Sailari eskatzen zitzaion eslepeinetako baldintza pleguetan jasotako irizpide eta baldintza guztien jarraipen zorrotza egin zezan, eta horiek betetzen ez diren kasuetan berehalako neurriak hartzea. Honetaz aparte, sektoreko hitzarmen autonomikao sustatzen laguntzea eskatzen zitzaion. Halaber, aipaturiko hitzarmena indarrean sartzen ez den bitartean, lan baldintza duinak eta zerbitzuaren eraginkortasuna bermatzeko bitartekoak ezar zitzala, lehen urrats gisa, lan erreforma eta derrigorrezko arbitrajea ez aplikatzeko eta enpresei ultraaktibitatea indarrean mantetzeko exijituz.
Zoritxarrez Admnistrazioak gizarte osoarentzat kalitateko zerbitzua eta lan baldintza duinak bermatu ordez, etekin ekonomikoa gailentzen du interes tekniko eta laboralen gainetik (puntuen %53 atal ekonomikoei ematen dizkio), edo uzten du prezioa % 18aren behetik botatzea esleitutako prezioetan lehiatu diren enpreseei, lehia – ausartegiaren mugan. Beherakada hau zerbitzuaren kalitate eta lan baldintzetara eramanez.
Egoera hau aldatzeko eta kalitateko zerbitzua zein lan baldintzak bermatzeko LABek zerbitzu hau emateko diru publikoa esku pribatuetan jartzen duen Administrazioari, patronalaren papera betez eskatzen dio inplida dadila sektore honi irtenbide bat emateko, beste sektoreetan egiten duen legez (jantokietan, kudeaketa zuzenean, Osakidetzako garbiketan…), enpreseei exijituz ez dezatela lan erreforma aldebakarrez inposatu, eta eslepeinetan agertzen dena bete dezatela exijituz. Era berean, enpresei lan hitzarmen autonomikoa lortzeko bidean pausu eraginkorrak ematen lagun diezaien, enpresa guztietan lan baldintzat orokortzeko eta erregulatzeko EAEn lan egin ahal izateko. Aldiz, egoera hau ematen ez den bitartean, datozen baldintza-agirietan klausula sozialak sar ditzatela, honakoak bermatuz: enplegua, subrogazioa, gaur egun diren lan hitzarmenak, aldebakarreko deskuelgea ez onartzea, ordezkapenak, lan baldintza duinak eta zerbitzuaren kalitatea bermatzea.
LABek hezkuntza burujabetzaren bidean herri gisa elkarlanean adostasunak eraiki eta horren araberako marko normatiboa osatzeko determinazioa du. Egungo markoa gainditu eta inposaketa orori aurre egiteko gure hezkuntza sistema urratsez- urrats eraikitzeko bidegurutzean gaude.Gure bide propioa egiteko aukera ezin hobea dugu eta bide hau prest dagoen ororekin konpartitzeko prestutasuna dugu gainera. Ez dezagun aukera hau galdu.
Une erabakigarrian gaude urteetako inposizioei stop esan eta hezkuntzaren gaineko erabakiak gure herrian hartzeko, bertan erabakitzeko.Izan ere, adostasunak bilatzeko tenorean gaude. Ezezkotik baiezkora saltoa eman behar dugu eta horretarako denon artean Euskal Herriak behar duen hezkuntza ereduaren gainean eztabaida egin eta adostasunak bildu behar ditugu. Gure hezkuntza sistemak azken hamarkadetan hainbat gabezi garatu ditu eta horiei buelta eman behar zaie epe motzean.
Gauzak horrela, burujabetzaren bidea hartu behar dugula uste osoa dugu, gure bide propioa. Bide honetan, LABek historikoki aldarrikatu duen bezala, gure herriak marko normatibo propioa behar duela argi dugu. Horregatik, lehentasunez, Euskal Herriak behar duen hezkuntza sistema propioaren bidean eztabaida ireki, adostasunak eraiki eta horren araberako hezkuntza lege berriak osatzea premiazkoa da.
Eta gure ustez adostasun horiek eta horren araberako legeek, gutxienez, hiru oinarri hauek barnebildu beharko lituzkete:
1. Curriculum eta ebaluazio sistema propioa. Euskal Herritik eta Euskal Herrirako egindako marko pedagogikoa. Euskal kulturaren transmisioa eta eraberritzea bermatuko duena. Era berean eta aurrekoarekin loturik, gure herriaren errealitatera eta beharretara egokitutako ebaluazio sistema propioa.
2. Euskaldun eleanitzak sortzeko planteamendua. Euskaraz eta gazteleraz, ahoz nahiz idatziz modu zuzen eta egokian adierazteko gaitasuna bermatuko duena. Eta hirugarrengo hizkuntza batean oinarrizko ezagutzak garatzen lagunduko duen hizkuntzen planteamendu integrala.
3. Euskal publikotasunaren definizio berria. Titularitateaz gaindi,diru publikoz hornituko den ikastetxe oro, euskal herritar gisa ditugun hezkuntza eskubideak bermatuko ditu. Beti ere, berdintasun, gardentasuna eta parte hartze irizpideek gidatuta. Guztiontzat irekia, denon ongizateari begiratzen diona eta guztiontzat aukera berdintasuna bermatzen duena.
ZER egitearekin batera NOLA egiten dugun ere garrantzi berezia du. Horrela, LABen ustez,honako ezaugarriak bete beharko lituzke eztabaida eta legea osatzeko prozesuak: • Prozesua hezkuntza eragile eta alderdi guztien parte hartzearekin gauzatu behar da.
• Elkarlanean denon adostasunak bilatu beharko ditu.
• Legearen osaketak, ezinbestean, orain arte egindako lana kontutan hartu beharko du.
LABek hezkuntza burujabetzaren bidean herri gisa elkarlanean adostasunak eraiki eta horren araberako marko normatiboa osatzeko determinazioa du. Egungo markoa gainditu eta inposaketa orori aurre egiteko gure hezkuntza sistema urratsez- urrats eraikitzeko bidegurutzean gaude.Gure bide propioa egiteko aukera ezin hobea dugu eta bide hau prest dagoen ororekin konpartitzeko prestutasuna dugu gainera. Ez dezagun aukera hau galdu.
Datorren ekainaren 21ean hitzordu garrantzitsua dugu. LABetik gure militantziari eta euskal langile guztiei dei egin nahi dizuegu Gure Esku Dagoren deiari erantzunez aktiboki parte har dezazuen Euskal Herriko hiriburuetan deituak dauden ekimenetan. Erabakitzeko eskubidearen aldeko bidean aurrera egitea gure esku dago.
Orain pauso berri bat emateko ordua dugu. Jarrai dezagun aurrera bidean, ehuntze fasea borobilduz, adoste fasea eraikiz eta erabakitze fasea egikarituz.
Gaur, ekainak 19, LAB sindikatuko Heldu eta Pentsiodunen arloko kideek asanblada nazionala egingo dute Bilboko Montaño Zentroan. Bertan hurrengo hilabeteetan arloak izango dituen lan ildoak aurkeztearekin batera (nola bermatu pentsio duinak Euskal Herrian, berrordainketa, helduen kontrako tratu txarrak,…), "Adinekoen eta pentsiodunen gizarte-baliabideen gida" aurkeztu da.