KYBSEko langileek —aurreko AP Amortiguadores—, Nazioarteko Lan Osasunaren eguneko testuinguruan, erreferemduma egin dute izan ditzaketen baja arrunt edo profesionalak mutuek kudeatzen jarrai zezaten edo etorkizunean kudeaketa hori Osasunbidearen bidez egin dadin erabakitzeko. Erreferendumaren emaitzen arabera, Nafarroako Industriako bigarren enpresa haundienaren langileen %94k Osasunbidearen aldeko apustua egin dute eta Mutuak uztearen alde agertu dira.
Emaitza hauek oso arrakastatsuak izan direla deritzogu eta gure sindikatuak duen pertzepzio nagusia berresten da: langilegoaren gehiengo batek nahiago du bere gaixotasun edo istripuak sistema publikotik kudeatzea mutuetatik egitea baino. Kybseko langileek argi eta garbi erakutsi dute Mutuekiko beraien adostasun eza osasuna lehenetsi beharrean beraien interes ekonomikoak lehenesten baitituzte.
LABek Kybseko plantilla osoa zoriontzen du eta, lehen Bonduellen bezala eta orain Kybsen egin bezala, langileria bide horretatik pausuak ematen jarraitzen lagundu eta animatzen du.
Igor Arroyo LABeko Nafarroako bozeramalearen interbentzioa Maiatzaren Lehenean
Gaur, Maiatzaren Lehena, gure nortasun ikurrak aldarrikatzeko egun aproposa da.
Eta aldarrikatzen dugu, guk, LAB sindikatuan gaudenok, independentistak garela.
Eta ez gara independentistak muga berriak nahi ditugulako, ez. Alderantziz da: independentistak gara, Kapitalak ezartzen dituen mugak ezabatu nahi ditugulako. Independentistak gara, Siriako gerratik ihesi datozen herritarrei harrera egin nahi diegulako. Independentistak gara, mundu berri bat nahi dugulako, herri bakoitzak beretik emanez osatuko dugun mundu berria.
Gure Esku Dagoren kantak esaten duen bezala:
Hormak eta harresiak ez ditugu maite, elkarrekin bizi nahi dugu, soilik. Ez dugu beste inor mendean hartu nahi, etorkizuna hautatu, ez besterik.
GORA MUNDUKO HERRIAK!
Eta sozialistak ere bagara. Buruz eta bihotzez. Burua duen edonork badaki Kapitalismoak galbidera garamatzala, Kapitalismoarekin hondamendi kultural, sozial, ekologikora goazela. Eta bihotza daukan edonork ezin du onartu Kapitalismoaren logika. 62 lagunek pilatzen dute planetaren erdiak bezainbeste aberastasun. 62 lagunek 3.600 miloi pertsonek bezainbeste ondasun pilatu dute.
Hirugarrenik, feministak ere bagara. Ezin dagoelako Herri librerik, emakumeak libre ez diren bitartean, pertsona guztiak libre eta parekide ez diren bitartean.
GORA BORROKA FEMINISTA!
El Primero de Mayo es un buen momento para reivindicar nuestras señas de identidad.
Somos independentistas, porque queremos derribar las fronteras del Capital, porque queremos a nuestro pueblo y a los demás pueblos del mundo libres y en hermandad, porque queremos acoger en nuestra tierra a las personas que huyen de las guerras.
Somos socialistas, de cabeza y de corazón, porque sabemos que el Capitalismo nos lleva al desastre social, cultural, ecológico. Y porque no toleramos la injusticia ni aquí ni en ninguna parte, porque no aceptamos que 62 personas posean tanta riqueza como 3.600 millones de personas.
Y somos feministas porque no hay pueblo libre sin mujeres libres, sin personas libres y con derechos.
Pero el Primero de Mayo, además de reivindicar nuestras señas de identidad, queremos reivindicar y relanzar también nuestra práctica sindical. Porque es importante el dicho y el hecho. Y porque LAB no sólo dice sino que también está haciendo.
El jueves, 28 de abril, jornada internacional de la salud en el trabajo, tuvimos una buena muestra de ello. Ese día, activistas del sindicato entraron a la sede de la Patronal y desplegaron una gran pancarta desde el balcón, denunciando la responsabilidad de la Patronal en los accidentes laborales. Porque accidentes los puede haber en el trabajo y fuera del trabajo, pero sabemos que en la medida que se incrementa la precariedad y la explotación, aumentan los accidentes laborales, aumentan las enfermedades profesionales y aumentan las muertes. Por eso decimos que la precariedad mata y que la avaricia patronal es responsable del sufrimiento de nuestra gente. Y lo vamos a seguir denunciando, pese a quien pese.
La patronal se rasgó las vestiduras. Dice que asaltamos su sede. Eso no fue un asalto, fue una acción intachable. La que asalta casas es la Patronal. La Patronal asalta casas a golpe de burofax, ahora mismo lo está haciendo con 123 familias de TRW.
A la patronal no le gusta que le digan las verdades. Y nos exige una disculpa, dice que si no nos disculpamos no va a participar en los órganos de relaciones laborales donde participe LAB.
Este hecho muestra claramente cómo entiende la Patronal aquello del diálogo social. Lo que la patronal pretende es un monólogo donde los sindicatos sean los palmeros.
Pues que tenga claro que LAB no va a hacer dejación de sus funciones como sindicato. Con una mano vamos a seguir empuñando el megáfono mientras que tendemos la otra a todo aquel que quiera configurar un modelo de relaciones laborales propio y democrático en Navarra; un modelo de relaciones laborales donde, desde luego, se deberá preservar la salud de los trabajadores y trabajadoras. Está visto que la Patronal navarra no tiene ningún interés en ello, puesto que prefiere aplicar sus políticas de manera unilateral utilizando la reforma laboral.
Así que si se trata de pedir disculpas, tendrá que empezar la Patronal. Nuestra acción fue una molestia para ellos. Las acciones de la Patronal, en cambio, son crímenes. Si la patronal tuviera conciencia, debería disculparse por ellos.
Debería disculparse ante aquellos vecinos y vecinas de nuestra Ciudad que en su infancia jugaban con los venenosos hilos de amianto que llevaban sus familias a casa para embobinar.
Debería disculparse por haber empujado al paro y la precariedad a miles de familias, por basar sus beneficios empresariales en la pérdida de la salud e incluso de la vida de la población trabajadora.
Pero el 28 de abril también sucedió otra cosa. Sucedió en Ororbia, en KYBSE, la antigua AP amortiguadores. A iniciativa de LAB y del Comité, los trabajadores y trabajadoras acudieron a las urnas para responder la siguiente cuestión:
¿Quieres que la salud laboral la atienda Osasunbidea en vez de la mutua patronal?
Votó el 70% del censo. Y los resultados fueron los siguientes: 520 votos a favor, 25 en contra, cuatro en blanco y dos votos nulo.
De esta forma, KYBSE se suma a la senda iniciada por los trabajadores y trabajadoras del Ayuntamiento de Iruñea y otras empresas.
De esta forma da ejemplo la gente trabajadora. No queremos un sistema a dos velocidades, por una parte mutuas con medios modernos para que los trabajadores y trabajadoras vuelvan cuanto antes a trabajar y por otra parte un sistema público con cada vez menos medios. En LAB no sólo defendemos lo público, también lo construimos día a día.
Beraz, esandakoa, buruarekin eta bihotzarekin jokatu dezagun.
Prekarietatea salatuz bai eta eredu berri bat eraikiz ere bai.
Mundu berri bat dugu irabazteko, etorkizun bat dugu irabazteko, guretzat eta gure seme-alabentzat.
Ainhoa Etxaide, LABeko Idazkari Nagusiaren interbentzioa Maiatzaren Lehenean
Ezertan sartu aurretik, Rafa Askatu! Azken urtea izan dadila Rafak ez duela Maiatzaren Lehena Euskal Herriko kaleetan ospatzen!
Egunon guztioi! Maiatzaren Lehena langile borroka aldarrikatzeko eguna da. Baita konpromiso sindikalak gaurkotzeko eguna ere. Gure lehenengoa, euskal preso eta iheslari politikoekin. Ziur gaude langile gehienek preso eta iheslarien etxeratzea babesten dutela, guztiok aurrera urrats bat emanez gero, egun hori askoz ere lehenago iritsiko da. Egin behar dugu: Garaia delako, gure artean nahi ditugulako, ETA MEREZI DUTELAKO, Euskal Presoak Etxera!
Pasa den urtean esan ziguten krisia amaitu zela eta hazkunde garaiarekin batera berreskuratuko genituela azken urteetan galdutakoak. Esan genuen ezetz, ez genuela diskurtso hori erosiko. Eta gure bidea hartu genuen:
Fase honetan gure aldarrikapenak izango direnak finkatu ditugu; langileriaren egoerari begiratuz eta egoera goitik behera aldatzeko helburuarekin.
Urrutirako betaurrekoak erabiliz ari gara gure bidea berregiten. Soldatapekoei begiratzera mugatu gabe: lan mundutik kanporatu dituztenak, lan merkatura sekulan sartu ez direnak, sartu-atera iraunkorrean daudenak, langileak direnik ere ukatzen zaien emakumeak.
Gure borroketan aurrera egiteko bide berriak arakatzeko konpromisoa hartu dugu. Sindikalismoa beti izan da beharrezkoa gure eskubideak modu antolatu batean borrokatzeko, eta gaur, inoiz baino gehiago. Baina gaur arte erabilitako bideak eta moldeek eman dute eman beharrekoa. Agortuak daude. Balio dutenak indartu, zaharkitu direnak berritu eta emaitzarik ematen ez dutenak aldatu egin behar ditugu.
Sindikalismoa ezinbestekoa da, baina birpentsatu beharra daukagu. Gogoeta oso oinarrizkoa da: berdina egiten jarraitzen badugu emaitza berdina izango da, eta guk askoz ere emankorragoak izan nahi dugu.
2016an, berriro ere arrazoi izan dugu esaten genuen horretan. Hazkundearekin egoera soziala okertu egin da. Eta ez bakarrik hori, gure eskubideen kontrako erasoak eta murrizketak ez dira eten. Estatu frantsesean, Estatu espainolak egindako lan erreforma berdina; Estatu espainolean, Troika gobernu berriaren zain murrizketa berriak inposatzeko; eta hemen, patronala bere pribilegioak indartzeko eskatzen.
Orain bi aste Confebaskek berriro ere egin zigun deia: Konfrontazioa albo batera uzteko, guztiak traineru berdinean goazelako. Noiz eta klase gatazka inoiz baino gordinagoa denean.
Ez da egia Larrañaga Jauna, ez gaude traineru berdinean. Hemen bi proiektu daude. Patronalaren proiektuak langabezia, prekarietatea eta bazterketa soziala sortzen du. Ez da iritzi bat, datuak dira, bizi dugun errealitatea da. Guk proposatzen duguna proiektu guztiz desberdina da: arazoak konpontzeko balio du, sozialki justoa, ekonomiko bideragarria eta politikoki zuzena da.
Konfrontaziorik gabeko egoera eskatzen duzue. Guk gaur borroka alde batera uztea ekarriko lukeen konponbide bat proposatzen dizuegu: erabaki dezala Herriak, modu libre eta demokratikoan, zein den proiekturik hoberena Euskal Herriarentzat. Erabaki dezala Herriak lan erreformaren ala gure proposamenen artean. Eta Herriaren erabakia eskutan, hurrengo egunean eseriko gara zuek eta gu, patronala eta sindikatuak, Gobernuarekin batera, herriak askatasun osoz aukeratutako proiektu hori elkarren artean eraikitzera.
Traineru berdinean joateko aukera? Bai, noski, badago. Zuek ere arraun egiten baduzue, patroia Herria bada eta sariak guztien artean banatzen baditugu. Eta badugu traineruaren izena: demokrazia eta justizia soziala. Igotzeko prest? Ez ezta? Orduan, konfrontazioa. Gure eskutan dagoen guztia egingo dugu konfrontazioa indartzeko. Gora Langile Borroka! Hor dago egoerari buelta emateko bide bakarra.
Claro que hay alternativas a un sistema que cuanta más riqueza produce, más pobreza genera. ¿Se puede ser más demencial? Nuevos modelos de vida, de consumo. Nuevas formas para producir, abastecerse y organizarse. Hay alternativas, siempre y cuando las busquemos y las construyamos fuera de la lógica del capital.
Ahí está el recorrido del sindicalismo en este nuevo ciclo: ser un instrumento real para sacar a los trabajadores y a las trabajadoras de la lógica del capital. Un instrumento de la clase trabajadora para construir alternativas, para tejer alianzas con el feminismo, con el ecologismo, con el cooperativismo. Ser parte de un espacio alternativo que dispute poder al capital. En nuestro caso, ser parte de ese espacio alternativo capaz de hacer avanzar a este país hacia su soberanía política y social para construir una Euskal Herria libre y socialista.
Ese es el sindicalismo que necesitamos y en Euskal Herria, además, es una posibilidad real. Mientras en el Estado español el Ministerio de Trabajo premia a los ex-secretarios generales de CCOO y UGT, aquí la patronal pide la ilegalización de ELA y LAB.
Hacer sindicalismo para el pacto social con la patronal. O hacer sindicalismo desde la Carta Social de Euskal Herria, con el movimiento social y popular. Esa es la diferencia. No podíamos fallar en esa cuestión. No lo hemos hecho; LAB no lo ha hecho. Y así se ha entendido en muchos centros de trabajo. Por primera vez, somos segundo sindicato en Araba, Bizkaia y Gipuzkoa. Y no solo eso, estamos siendo determinantes para que CCOO y UGT pierdan la mayoría absoluta en Nafarroa. Hemos multiplicado nuestra representación en Ipar Euskal Herria. El proceso soberanista necesita un mapa sindical soberano, ahí está. Zorionak!
Este Primero de Mayo nos centramos en la lucha contra la precariedad. Esa precariedad que tiene mil caras y que puestas a resumirla de alguna forma, yo diría que es el miedo a perder o a no encontrar un empleo que sabes que apenas te va a dar para vivir. Miedo a perder o a no tener nunca una prestación o una pensión digna. El miedo a que eso esté en manos de unos gobiernos a los que ves todos los días de parte del que más tiene, mientras humillan al que más necesita, haciendo un seguimiento exhaustivo de en qué te gastas la RGI o negando el derecho a una pensión de 1.080 euros. ¿Se puede ser más sinvergüenza?
Nos centramos en ello por dos cuestiones. No se puede construir la alternativa, por muy alternativos que seamos, si no le damos la vuelta a la realidad social y laboral de este País. Euskal Herria no va a ser más libre y soberana mientras sigan aumentando el paro, la pobreza y la exclusión.
En segundo lugar, porque esto no es un problema laboral. Que en un país rico como Euskal Herria, con recursos suficientes y riqueza de sobra, se viva cada vez peor y haya gente que malvive es un problema político. No vamos a ser la alternativa si no somos capaces de ser la alternativa para todas esas personas.
Prekarietatea arazo politikoa da eta konponbidea politikoa izango da. Eremu politikoari begiratzen diogu, irtenbideak eraikitzeko behar beharrezkoa delako politikak aldatzea.
Baina guk ere baditugu etxerako lanaketa ez dira txikiak. LABek tresna eraginkorra izan behar du prekarietatearen kontrako borrokan. Muga bat izan behar du patronala inposatzen ari den eredu ankerraren aurrean. Eta bide horretan asmatu behar dugu:
Ez dugu lortuko euren gidoian kateatuak jarraituz gero, euren tamainan egindako jokalekuetan neurria hartua digute. Gure bidea egin behar dugu, langileekin eskuz esku, aldarrikapenak azken bazterreraino eramanez, sindikalismotik urrunen daudenengana iristeko zubiak eraikiz. Aliantzak eraikitzen jarraituz mugimendu feministan, ikasleekin, gazte mugimenduarekin.
Eta baita euskal sindikatuen artean ere. Burujabeak izan behar gara lan mundua gure modura antolatzeko. Ez dute bide hori gelditzerik izango burujabetzaren alde egiten dugun sindikatuak bide horretan bat egiten badugu. Borrokatzeko bideak adostuz gero gure indarrak biderkatu egingo ditugu. Erronka hor ere badago!
“Egunero da Maiatzaren Lehena” esaten da gaurko egunarekin. Hala bada, jarraitu dezagun borrokatzen eta mobilizatzen. Maiatzaren 28an Bilbon, botere ekonomikoaren erdigunera eraman nahi ditugu langileen bizitza aldatu dezaketen neurriak eta aldarrikapenak.
Gure aldarrikapenak entzuten badituzte langileek oihukatzen dituztelako izango da. Borrokatzen ditugun aldaketak negoziatzeko deitzen bagaituzte, langileen borroka euren bulegoetara iristen delako izango da. Aktibatu jendea eta indarrak batu. Dena dugu irabazteko.
Gora munduko langileria! Gora Euskal Herria libre eta sozialista!
MAIATZAREN LEHENA Langileok martxan eskubideak aktibatuz!
Maiatzaren Lehen honetan langileok martxan garela erakutsi dugu. Milaka langile kalera irten gara inposatu zaigun prekarietatearen aurka. Argi dugu egoera honek baduela alternatiba. Elite ekonomiko eta politikoek ezarritako proiektua alboratu eta langileok gure bidea egin behar dugu, baina horretarako indarra behar da eta gaurkoan, berriro ere, antolatzeko eta borrokatzeko gaitasuna duen herria garela erakutsi dugu.
Elite ekonomiko eta politikoek, beren aberastasuna bermatzeko, gehiengo soziala miseriara kondenatzen dute. Aspaldi esan genuen bezala, ez dugu hazkunde fase hau egonkortzen lagunduko ongi bait dakigu hazkunde ekonomiko honek ez dituela gure arazoak konponduko. Egoera hori gainditzeko eskubide sozialen eta lan eskubideen likidazioaren kontra borrokatuko gara.
Pairatzen dugun krisi sozial larriari aurre egitea da LABen lehetasuna eta gure borrokaren ardatza. Egoera irauli nahi dugu. Lan baldintzak eta eskubideen prekarizazioan oinarritzen den lan mundua, herritarrak babesik gabe uzten dituen eredu soziala eta herriari erabakitzeko eskubidea ukatzen dioen eredu politikoa errotik aldatu behar ditugu. Euskal Herri berri baterako bidea hartu eta herri hau eskulotzen duten kateak apurtu behar ditugu.
Martxan gara, eta ez bakarrik salaketa eta erantzun dinamiketan, alternatiba zehatzen defentsan ere bai. Aberastasuna badago, baina ez da langileengana iristen, hori aldatzeko aberastasuna eta lanaren banaketa dira gakoa: 1.200 euroko gutxieneko soldata eta 35 orduko lanastea, neurri hauek emakumeengana iristeko politika zehatzak, lan osasuna ziurtatzeko neurriak eta euskaraz lan egiteko eskubidea bermatzea.
Baditugu aldaketa prozesua indartzeko, sendotzeko eta azkartzeko baldintzak. Badugu aldaketa soziala eta laboralak behartzeko sindikalismo borrokalari bat. Hala erakutsi dugu Maiatzaren lehen honetan eta hala egingo dugu ere hemendik aurrera izango ditugun hitzorduetan.
Maiatzaren Lehen honetan LAB sindikatua Euskal Herriko eskualde guztietan kalera irtetzeaz gain, nazioarte mailan ere borrokan izango da munduko beste sindikatuekin. Alde batetik, LABek berea egiten du MSFak mundu mailan egin duen deialdia klase ikuspuntu batetik MAIATZAK 1ª borroka eguna izan dadin eta elkartasun guztia adieraziz borroka inperialisten ondorioz sufritzen ari diren herri eta langileekin.
Beste aldetik, LABek ordezkariak bidaliko ditu Euskal Herriatik kanpo. Horrela LABeko ordezkariak izango dira Apirilak 29tik maiatzak 3rarte Kubako CTC sindikatuak La Habana hirian antolatzen dituen saioetan. LABek ere ordezkariak bidaliko ditu Kataluniar Herrietara, Bartzelona, Maresme eta Gironako Maiatzak 1eko inguruko ekitaldietan parte hartu dezaten.
LABek antolatuta jardunaldia egin da Donostian, langileon ikuspegitik Euskal Herriko esne sektorearen egoera aztertzeko eta etorkizunaz hausnartzeko. Sektorearen egoera eta lan baldintzak bere osotasunean aztertu nahi izan dira, langile ikuspegi ahalik eta zabalena jasotzeko nahiarekin. Horregatik, eremu ezberdinetako ordezkariek hartu dute parte: esnea ontziratzen duten langileak, baserritarrak eta esnea garraiatzen duten garraiolariak, besteak beste.
Esne sektorean lanean dabiltzan arlo ezberdinetako langileak elkarri bizkarra emanda ari dira, bakoitza berean. Ekimen honekin elkarren berri izatea bilatu du LABek, elkar ulertzea eta harremanetan sakontzea alegia, guztion lan baldintzak era berean hobetu eta sektorearen etorkizuna bermatzeko.
Jardunaldia aukera bikaina izan da gogoeta eta ikuspegi ezberdinak mahai beraren bueltan partekatzeko. LABetik ondorio nagusi bat atera dugu: ez da egia langile batzuren lan baldintzetan hobera egiteko beste batzuk kaltetu behar direnik. Baieztapen maltzur hori uxatzearekin batera, arduraz jokatuz, langileon elkartasunean sakontzea eta sektorearen etorkizuna bermatzea biak bateragarriak direla argi geratu da gaurkoan. Bateragarriak ez ezik, beharrezkoak ere bai.
Lan osasunaren nazioarteko egunean N 121-A errepideak gure osasun eta segurtasunerako dituen arriskuak salatu eta hurrengo egunean, berriro ere langile bat hil egin da gaur goizaldean errepide berdinean. Atzokoarekin, 18 langile hil dira aurten lan-istripuz Euskal Herrian, hauetako 5 Nafarroan.
Lan istripua goizeko 03:10ean gertatu da N 121-A (Iruñea-Behobia) errepideko 23. Kilometroan, Lantz parean eta Iruñako norabidean. Hilik suertatu den langileak 47 urte zituen eta Pedrola (Zaragozako) bizilaguna zen. Kamioia eskuineko norabidetik errepidetik atera da Iruñeako norabidean eta irauli egin da.
LAB sindikatutik lehenik eta behin gaur Beran lanean ari zela izandako istripuaren ondorioz hildako langilearen familiari gure dolumina helarazi nahi diogu hildakoaren senitarteko eta lagunei.
N-121-A errepidea Nafarroan egunero trafiko handienetakoa duen errepidea da, zenbait autobidek baino gehiago. Egunero 10.000 ibilgailu ibiltzen dira errepide honetan eta horietatik heren bat kamioiak dira. Izugarrizko trafiko bolumena jasaten duen errepidea da, nazioarteko garraioaren ia osotasun guzia hemendik pasatzen delarik. Argi diogu, errepide hau ez dago inolaz ere prestaturik egunero pairatzen duen trafiko bolumena jasateko.
Zoritxarrez, ez da lehenengo aldia langile bat errepide honetan hiltzen dena, 2014ko urtarrilean 2 anaiek errepide honetan bertan bizitza galdu zutelako eta aurten, martxoaren 4an, lanean ari zen garraiolari bat ere hilik suertatu baitzen errepide honetan. Aurten, jadanik 6 istripu larri suertatu dira errepide honetan, eta horietako bitan langile batek bere bizitza galdu du lanean ari zen bitartean. Zoritxarrez, ez da azken urteotan bere bizitza hemen utzi duen bakarra. Denoi datozkigu istripuak burura. Zoritxarrez, zerrenda luzeegia da.
Loteria makabro bat da gaur langile honen bizitza moztu duena, baino edozein momentutan errepide hau erabiltzen ahal duten milaka eta milaka pertsonei tokatu ahal zaiena. Errepide nazional batez ari gara solasean, inondik ere ez duena trafikoaren pisua jasateko gaitasuna, batez ere Leitzarandik joateak kamioientzat kostu ekonomiko handiagoa suposatzen duenez, N-121-A errepidetik pasatzen joaten direlako.
Aurreko Nafarroako Gobernuek inoiz ez dute errepide honen egokitzapena beraien lehentasunen artean izan, eta egin duten gauza bakarra egoerari partxeak jartzea izan da, arazoaren erroetara joateko borondaterik ez zegoelako. Baino atzo Beran egindako kontzentrazioan salatu zen bezala, ez da partxeak jartzeko garaia, irtenbideak bilatzekoa baizik. Errepide honen erabiltzaileak nazkatuta daude, atzo salatu zuten bezala horrela ezin baita bizi.
Aipatutako guztiarengatik, LAB sindikatutik behingoz egoera honi soluzioak bilatzen inplikatu dadila eskatzen diogu Nafarroako Gobernuari, berrz ere horrelako oharrik idatzi behar ez izateko. Gaiaren inguruan eztabaida ireki eta parte hartzailea zabaltzeko momentua da, jendartearen eskutik eta eragile sozial eta politikoen iritziak kontutan hartuta.
Bilboko Udaleko Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzuko langileek agerraldia egin zuten pasa den astean Udaleko Iradokizun eta Erreklamazioen Batzordean. Bertan, mozioa aurkeztu zuten hirugarren adineko egoitzetarako hitzarmen duina eskatuz, zerbitzua ematen duten langileen %50aren babesa zuena. EAJ eta PSEko udal taldeek Batzordean blokeatu zuten mozioa, hortaz, ez da gaurko Bilboko Udalaren plenoan eztabaidatu. Plenoarekin batera, kalean defendatu dituzte langileek euren aldarrikapenak.
Langileek sinadurak jasoz agertu eta abalatu den mozio proposamena honakoa da:
Udala Bilbon etxez etxeko laguntza zerbitzua eskaintzen den prestazioaren titularra da. Udalak zerbitzuaren prestazioa azpikontratatzen du, merkataritza lehiaketen bidez. Honen prestazio zuzena merkataritza-enpresentzat lan egiten dugun etxez etxeko laguntzaileok bete ohi dugu. 2009. urteaz geroztik, udalak xedatu dituen ordu kopurua etengabe gutxitu da, zerbitzu orduen %30a baino gutxiago izanik. Horrek egoera kaltegarriak ekarri ditu berarekin, laguntza zein lan arloan.
Alor sozio-asistentzialari dagokionez:
• honen ondorioz gero eta talde handiago bati murriztu zaio babes maila; era berean, zerbitzu orduak gero eta urriagoak dira eta zerbitzuaren kalitatea kaskartu da. Horrela, lanorduak urritzeaz gain, lan egindako ordu bakoitzeko gero eta betekizun gehiago egiten dira.
Lan arloari dagokienez, hamarkada luze askotan funtsezko zerbitzu hau bete izan dugunok, ia denok emakumeak, enpleguaren eta lan eskubideen galera jasan izan dugu urtez urte.
• Hamaika behin behineko langile egotzi dituzte multzoka, gehienetan lege iruzurrean gainera. Behin-behineko kontratazioa da enpresek gehien maite duten kontratatze-politika. Xede horretan, malgutasunari egokitutako baliabide batez doitzen dira, nahieran lanaldi partzialean diharduten langileak kontratatzen dituzte, nahiz eta batzuetan benetako arrazoirik ez izan eta lege iruzurrean egin. Ezarri beharreko hitzarmen kolektiboan agindu gutxiengoak ere ez dituzte betetzen. Gaur egun, enpresak ukatu egiten dira lege iruzurrean lotutako kontratu mota hauek arautzera nahiz langileen legezko ordezkaritzarekin, aipatu behargin horiei bermatzen dien lan poltsak adostera ere.
• Ez dira bermatzen kontratuaren arabera bete behar ditugun orduak ere, gure baldintzak aldatzen dituzte, Hitzarmen Kolektibotik deslotuz, soldata eta kotizazioa galduz. Langileen portzentaje handi batek lanaldi partzialean dihardu.
• Azken hiru urteotan, gure lan baldintzak kaskartzeaz gain, eros ahalmenaren ia %3a galdu dugu, 2013 eta 2015 urteetako soldata izoztearen ondorioz. Horren salbuespena 2014a izan zen, hilero 8 € eguneratu ziren lanaldi osoan.
• Enpresek langileei eta Langileen Legezko Ordezkaritzari egozten diete kontingentzia arruntek eta profesionalek eragindako absentismo maila handia. Hala ere, ez diegu gogorik nabaritzen haien eginkizunak betetzeko, ez eta langileei bermatzeko prebentzio neurri egokiak kalterik jasan ez dezaten lan egite hutsagatik.
Enpresa hauetan lan egiten duten gehienak emakumeak dira, hamaika urtez lan egindakoak gainera. Horrek kalte egiten dio hauen osasunari. Gaitzen artean, gihar eta hezurduretako ondoezak, jatorrian, askotan, lana nahita uzteko, eskubideak galduz, eta erretiro aurreratua eskatzearen arrazoiak dira. Nolatan jazo daiteke egoera hau, gero eta jende gehiagok honen premia dutenean jasaten duten menpekotasun mailei aurre egiteko? Nolatan saltzen dira zerbitzu honen erabiltzaileak, gizarte-zerbitzu publiko batez ari garenean, merkatal-enpresa hauen oinpean?
Era berean, Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzua murrizten ari da eta Bizkaiko Foru Aldundiaren txosten baten arabera: Bizkaian menpekotasun graduren bat adierazten duten pertsonen %46ak ez du ezelango kanpo zerbitzurik jasotzen.
Bien bitartean, Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzua hondatzen ari da, eta harekin batera gure lan baldintzak. Bizkaiko Aldundiak, urtero, familia ingurua zaintzeko partida hedagarri handiagoa bideratzen du. Prestazio ekonomiko horrek ohiz kanpoko izaera du, Menpekotasun Legearen arabera.
Udalak eta Aldundia honen arduradunak izan arren, zerbitzu honen titularrak direlako, kanpoko enpresetara esleituz enpresa pribatuen esku uzten dute, zeintzuk zerbitzuaren kalitatea eta eskaintzen diren baldintzak baino, irabaziak lehenesten dituzten. Enpresek merkaturatzen dute zerbitzua.
Etxez etxeko Laguntza Zerbitzuak nahiz beste zerbitzu batzuk, horren beharrezkoa den enplegua sortzeko aukera eskaintzen dute. Horrek erakusten digu sektore publikoak ekonomiaren pizgarri izan behar duela. Horrez gain, bermatzen digu horren premia dutenei kalitateko zerbitzua eskainiko zaizkiela, eta horretarako, pertsonak behar besteko estalduraz hornituko direla.
Honengatik guztiarengatik, Udalbatzak bere gain hartzen ditu honako AKORDIOAK:
• Berma dadila ezarri beharreko hitzarmen kolektiboa beteko dela pleguetan.
• Langile laguntzaile eta teknikari oro subrogatuko dela eta kontratuetan aitortzen zaizkion orduak bermatuko direla.
• Zerbitzua lehengoratzeko prozesuari ekingo zaiola, udalek beraiek kudea dezaten eta gizarte-kaudimen urriko enpresa talde baten esku utzi izanak eragin duen egungo zerbitzuaren merkaturatzea zuzendu dadin. Horrela, zerbitzuaren kalitatea eta laguntzaileen lan baldintzak hobetuko dira.
• Aldi batez bermatuko dira laguntzaileen kontratuetan adierazten diren zerbitzu ordu guztiak. Zerbitzuan ematen diren orduen intentsitatea handituko da eta erabiltzaile kopurua areagotuko da, gaur egun ez bezala, zerbitzuaren intentsitatea orduko handitzen baita.
• Sektorearen Negoziazio Kolektiboan bitartekaritza lanak egingo dira, lan baldintzetan funtsezko hobekuntzak eman daitezen.
• Behin-behineko kontratazioa arautuko da, behar den bakoitzean, Langileen Legezko Ordezkaritzarekin adostutako lan poltsen bidez. Horrela, enpresen aldebakartasuna kontratatzean gaindituko da eta behin behineko langileen egonkortasuna handituko da.
• Langileen osasunari kalterik eragingo ez dion zerbitzua bermatuko da. Enpresek, egokiak gerta daitezkeen prebentzio neurriak bideratuko ditu helburu horretan.
• Zerbitzua gauzatzeko ezarri diren estandarrak bete daitezen, kontrol publikoa bermatuko da, bitarteko zorrotzen bidez.
• Zerbitzuaren prestazioa ebaluatuko da aldiro, alderdi guztien partaidetzaz eta horri egokitutako baliabideez.
Iritziak eta kezkak partekatzeko helburuarekin sindikatuak bilera batera deitu gaituzte gaur arratsaldeko 17:00etan San Telmo Museoko Liburutegian, Donostian. Deialdia Europar Batzordeko Espainiar Estatuko ordezkariek egin dute. TTIP eta Europar Batasuna eta Estatu Batuen arteko beste merkataritza libreko itunak izango ditugu aztergai.
ELA eta LABen iritziz, itun hauen sozializazio eta partekatze bezala saldu nahiko dute hauen aldekoek. Berandu dabiltza, dagoeneko itxita dutenean datoz kaltetuenak izango garenongana. Ez dugu horrelako parte hartze faltsurik onartzen. Gure parte hartzea bilera honetan guztiz kontra gaudela adierazi eta salaketa egiteko erabiliko dugu.
Europar Batasunak presa dauka momentu honetan, izkutuan burutu dituzten negoziazioak bere azkenera heltzen ari dira. Merkel eta Obamaren argazkiak, Estatu Batuetako hauteskundeak izan aurretik dena lotuta nahi dutela adierazten du. Gure herrian ez dugu argazki horren parte izan nahi.
Merkatuen mesedetan, gure oinarrizko eskubideak oraindik gehiago kaltetuko dituzte, gure osasun eta ingurumenaren kaltetan, gure lan baldintzen kaltetan eta gure burujabetzaren kaltetan. Itunok sinatzen dituztenetik aurrera, langileon, eta orohar herritarron bizi baldintzek okerrera egingo dute.
Behin bilera bukatuta, arratsaldeko 19:00etan, jardunaldia izango da. Horretan ere presente egongo gara itunen aurrean aurka zergatik gauden azaltzeko. Era berean, kalean ere egongo gara eta Gipuzkoako TTIParen aurkako kanpainak deitu duen elkarretaratzean parte hartuko dugu.
Europar Batzordeko kideekin izango dugun bileran, Euskal Herriko Eskubideen Karta Sozialaren asanbladak antolaturiko Alternatiben herrian onarturiko “TTIP eta TISAren mehatxuari aurre egiteko, herrien elkartasuna, bestelako mundu bat posible da” manifestua helaraziko diegu. Manifestu hori ohar honekin atxikita duzue.
![Langileok martxan gara! [Ainhoa Etxaide]](https://www.lab.eus/wp-content/uploads/2016/05/materiala_argazkiak_ekintzaSindikala_maiatzarenLehena_2016_16_05_01MaiatzarenLehena_etxaide-768x509.jpg "Langileok martxan gara! [Ainhoa Etxaide]")
