2026-10-02
HomeEkintza PolitikoaLangabezia ezin da modu isolatuan aztertu: bi langiletik bat egoera prekarioan bizi...

Langabezia ezin da modu isolatuan aztertu: bi langiletik bat egoera prekarioan bizi da

Hego Euskal Herriko langabezia datuak aztertzen baditugu, langabezia %0,1 igo da aurreko hilabetearekiko, aldiz, %5 jaitsi da pasa den urtearekiko. Jaitsiera Araba Eta Gipuzkoan izan duen bitartean, Nafarroa eta Bizkaian zertxobait igo da.

Nafarroari dagokionean, gazteen langabeziaren gorakadan jarri behar dugu arreta; izan ere, pasa den hilabetearekiko %4,8 igo baita 25 urtetik beherakoen langabezia.

Sexuen arabera, urte arteko datuei erreparatuz, gizonezkoen langabezia %7,3 jaitsi da, emakumezkoen artean %3,3a besterik jaitsi ez den bitartean. Pasa den hilabetearekin alderatuz, ordea, gizonezkoen langabezia igo egin da, emakumeena jaitsi den bitartean. Ez gaude joera baten aurrean, baizik eta lan-merkatu ezegonkor baten aurrean, non gazteak edo emakumeak eskulan merkea diren kapitalarentzat, sektore prekario edota aldi baterako enpleguak betetzen.

Enplegua modu nabarmenean ez da suntsitzen ari. Hala ere, enpleguaren kalitatean eta egungo krisi ekosoziala insituzioetatik abordatzen ari diren modu ez-nahikoan jarri behar dugu arreta.

Batetik, enpleguaren kalitatea lehen mailako kezka iturri da sindikatu honentzat. Eskuartean ditugun datuekin lan eta bizi baldintzen prekarizazioa eredu honen konstante bat dela berresten dugu: emakumeon soldata arrakala egiturazkoa dela, jornada partzialak handitzen ari direla, kontratu mugagabeek ez-nahikoak izaten jarraitzen dutela edota gazteek etorkizuneko bizi proiektu bat eraikitzeko baldintza materialak eskuratzeko ezintasuna dutela. Lan erreformak langileon lan baldintzak hobetuko zituela saldu zen Madriletik, baina argi dago erreformak ez dituela helburuak bete eta patronalaren aurrean mobilizatzera behartuak gaudela.

Era berean, egungo testuinguru sozioekonomiko ezegonkorrean langabezia datua ezin da modu isolatuan aztertu ezta interpretatu ere. Izan ere, egoera prekarioan bizi diren langileak gero eta gehiago dira. LABek datozen egunetan aurkeztuko duen azterketaren arabera, inaktiboak diren langileak, langabezian daudenak edota 1.400 euro baino gutxiagoko diru sarrerak jasotzen dituztenak kontutan hartuz.

Bestetik, kronifikatzen ari den prekaritate eta pobrezia egoerari aterabide justua emateko, ezinbestekoa da instituzioetatik ere egoera abordatzea. Politika publiko ausartak behar ditugu erabaki politikoen ondorioz sortu den krisi ekosozialari aurre egiteko. Eremu politikoan ere gehiengo berriak eraiki behar dira egoera eraldatuko bada.

Emergentzia sozialeko egoera honetan, langileok ezin gara zain egon eta mobilizazio sindikal zein soziala ezinbestekoak dira. Zentzu horretan, LAB sindikatua borroka ziklo berria artikulatzen ari da, langile guztiekin eta langile guztientzat.

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.