LAB egon da gaur Eusko Legebiltzarrean, hain zuzen ere, Osasun Batzordean, Lehen Arretari buruz Osakidetzak abian ipini nahi duen estrategia berriarekiko gure desadostasuna adierazteko. Uda baino lehen eskatu genuen gaurko agerraldia. Edurne Agirrek eta Latxe Urangak, biak Lehen Arretako langileak eta LABeko delegatuak, Osakidetzaren estrategia berria puntuz puntu aztertu dute, bertan planteatzen denak Lehen Arretako egoera tamalgarriari ez diola heltzen argi utziz.
Lehenengo eta behin, argi utzi nahi izan dugu “2018ko apirilean Osakidetzak publiko egin zuen estrategia berria ez dela negoziatua izan, ez adostua, eta ez zela eztabaidarako inolako agendarik planteatu eta ez zirela tresnarik eskaini langile eta sindikatuok eztabaidan ekarpenik egin ahal izateko.”
Estrategiaren puntu nagusiei erreparatuz, azpimarratu dugu “gure ustez, estrategiak helburu argia duela: Osasun Sailak modu kontziente edo inkontzientean fakultatibo mediko eta pediatriako langileen bir-jartzeko duen aurreikuspen falta konpontzea, hain zuzen ere. Eta kontsulta medikoak deskargatzeko, erizaintza eta administrazioko langileek rol berriak onartu beharko dituztela.” Hau da, estrategiak ikuspegi guztiz partziala du eta ez dauka autokritikarik. Guztiz epe laburrekoa da kronikotasunera eta menpekotasunera mugatzea egungo osasunaren erronkak. Gure ustez, oso urruti dago biztanleriak bere osasunerako behar duen Lehen Mailako Arretatik. Pertsonen osasun integralaren aldeko apustua ezin daiteke diseinatu osasunaren determinanteak zeintzuk diren argi uzten ez duen osasunaren diagnostikorik gabe.
Mahai gainean beste puntu batzuk ipini ditugu gaurko agerraldian:
• Zaila da Lehen Arreta indartzea, osasun politikak guztiz ospitalzentristak direnean, teknologien erabilera masiboa gainbaloratzen diren bitartean, interbentzionismoa eta populazioaren medikalizazioan oinarriturik.
• Osakidetzak iragarritako 215 mediku eta pediatra plaza horiek guztiz ez-nahikoak dira gaur egun daukagun pertsonal falta konpontzeko. Osakidetza osoan egoera momentuz egonkortzeko, kategoria guztietako 7.000 plaza beharko genituzke.
• Medikuen falta ezin da konpondu beste kategoriei ez dagozkien funtzio berriak ezarriz, erizain eta administrazio laguntzaile zein zelariak, kasu.
• Kategoria guztiak garrantzitsuak eta beharrezkoak dira, talde lana sustatu ahal izateko.
• Estrategia berriak ez ditu kontuan hartzen EAGak (Etengabeko Arreta Guneak).
• Lehen Arretak aurrekontua handiagoa behar duela.
Amaitzeko, argi utzi nahi izan dugu Osakidetzaren negoziatzeko borondaterik eza. Jarrera horrek hiru greba egitera eraman gaitu, baina gaur egun negoziazio errealik gabe jarraitzen dugu, gure ustez bide bakarra dena Lehen Arretak behar duen etorkizuna denon artean adosteko.
Inposaturiko behin-behineko neurriekin ez goaz inora. Eta are gutxiago neurri horiek euskal jendarte osoaren osasun eskubideak murrizten dituenean. Honen adibide garbia da opor garaietan osasun zentroen ordutegia murrizteko Osakidetzak hartu duen erabakia. Gure aburuz, halako murrizketarik ezin da onartu eta konponbideak beste norabide batean aurkitu behar dira.