Biztanleria Aktiboaren Inkestak eskaini dizkigun datuen arabera, 2021eko bigarren hiruhilekoan baino 25.700 enplegudun gehiago daude Hego Euskal Herrian. Hala eta guztiz, epe berean baino 3.000 langabe gehiago ere baditugu, enplegua bilatzen modu aktiboan ari diren langileen igoerak eraginda, Nafarroa Garaian %10,70eko langabezia tasa metatuz eta Euskal Autonomia Erkidegoan %9,91koa.
Datuak adinaren arabera aztertzen baditugu, 35 urte baino gehiago dituzten langileen okupazioak behera egin duela ikusten dugu, gazteagoak direnen mesedetan, eta fenomeno bera agertzen zaigu langabeziaren datuetan ere, 25 urte azpikoen artean langabetu gutxiago aurreko hiruhilekoarekin alderatuz, baita epe bereko iazko datuekin alderatuz. Edonola ere, 25 urte azpiko langabezia tasak batez bestekoarenak baino nabarmen altuagoa izaten jarraitzen du, Nafarroa Garaian %16,30ekoa eta EAE-n %27,72koa.
Datu hauek honako bi gogoeta egitera garamatza. Batetik, adinean gora egin ahala enplegua bat aurkitzeko gero eta zailtasun handiagoak daudela. Gainera, epe luzeko langabezia azken urtean izugarri hazi da eta gaurko datuen arabera langabetuen %45 baino gehiago daude egoera horretan.
Bestetik, sortzen ari den enpleguaren kalitatearen inguruko hausnarketa egin beharrean gaude, eta gogora ekarri, adinaren araberako soldata arrakala handitzen ari dela azken urteetan, eta azken datuen arabera, 35 urte azpikoen soldatak batezbestekoaren %20 baxuagoak direla.
Zantzu guztien arabera sortzen ari den enplegua prekarioa da, eta horrek, pobreziaren hedapena dakar. Izan ere, pobrezia beti ez dago langabezia edota enpleguaren eremutik kanpo geratzearekin loturik. Enplegua izateak pobrezian ez egotea laguntzen du, izan ere, heldu guztiak langabezian dauden bizi unitateen %43 benetako pobrezia egoeran dago. Baina era berean, enplegua duten eta pobrezia egoeran dauden pertsonek osaturiko bizi unitateen zenbatekoa ere oso esanguratsua da, enplegua izan arren, oinarrizko premiak asetzeko soldata duinik jasotzen ez dutenena alegia.
Zehazki, enplegu jarduerarekin duten loturaren arabera, honela banatzen dira benetako pobrezia-egoera jasaten duten bizi unitateak:
ā¢ Pobrezia jasaten duten bizi unitateen %28,3an enplegua duen pertsonaren bat dago, baina ez dute okupazio egonkorrik bizikidetza-unitateko kide guztiek.
ā¢ Pobrezia egoeran dauden bizi unitateen %14an pertsona heldu guztiek enplegu-jarduera bat garatzen dute eta, gainera, okupazio egonkorra dute.
Azken batean, benetako pobreziaren dauden bizi unitateen hamarretik lautan enplegua duen pertsona heldu bat behintzat badago. Enpleguaren prekarizazioak eta lan-baldintzen okertzeak, enpleguaren izaera integratzailea ahuldu dute, zenbaitetan bazterkeria-faktore bihurtzeraino.
Era berean, enplegua sortzea ez da nahikoa pobrezia desagerrarazteko edo nabarmen murrizteko. Egun, enplegua sortzeko enplegu-politikek edozein enplegu mota hartzen dute aintzat, lan-baldintzak kontuan hartu gabe. Eta horrek,
azken hamarkadan gertatu den legez, pobrezia eta bazterketa sozial handiagoetara eraman gaitzake, ez baditugu egiturazko aldaketak behartzen. Horretarako, ezinbestekoa da lan erreforma indargabetzea, baina ez nahikoa. Euskal Herriko langileriaren lan eta bizi baldintzak duindu nahi baditugu beharrezkoa da Lan Harreman eta Babes Sozialerako Euskal Esparruaren eraikuntzan urratsak ematea, eztabaida piztuz, proposamenak eginez eta mobilizazioak bultzatuz. Lan horretan ari da LAB.