2026-10-02
HomeEmakumeakMartxoak 8EGIN KONTU! Aurrekontu feministen garaia da

EGIN KONTU! Aurrekontu feministen garaia da


Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) aurrekontuen eztabaida pil-pilean delarik heldu zaigu aurtengo martxoaren 8a. Martxoaren 8ko egunean, urtero, emakumeok gure bizitzaren esparru ezberdinetan oraindik ere pairatzen ditugun diskriminazio eta biolentzia egoerak salatzen ditugu eta dei egiten diegu instituzio zein agintari politikoei, egoera iraultzea ekarriko duten lege, politika eta neurri ausart eta feministak praktikan jar ditzaten.

Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) aurrekontuen eztabaida pil-pilean delarik heldu zaigu aurtengo martxoaren 8a. Martxoaren 8ko egunean, urtero, emakumeok gure bizitzaren esparru ezberdinetan oraindik ere pairatzen ditugun diskriminazio eta biolentzia egoerak salatzen ditugu eta dei egiten diegu instituzio zein agintari politikoei, egoera iraultzea ekarriko duten lege, politika eta neurri ausart eta feministak praktikan jar ditzaten.

Aurten, aukera ezin hobea dute, borondate politikoarekin, emakumeok pairatzen dugun egiturazko diskriminazioari aurre egiteko neurri praktiko eta gauzagarriak martxan jartzeko, orain aurkeztu behar baititu Eusko Jaurlaritzak EAErako aurrekontuak. Aurrekontu publikoak, izatez, herritarrengandik erabat urrun geratzen den diru sarrera eta gastuen txosten tekniko huts bat baino zerbait gehiago dira. Aurrekontuak erabaki politikoak dira, diru publikoa zertan eta nola gastatuko den zehazten dute, hau da, eraiki nahi den jendarte ereduaren de nizio argia dira. Era berean, aurrekontuak dira herri batek bere aberastasunaren banaketarako duen bitarteko edo tresnarik garrantzitsuena. Eta esan beharrik ez dago, soilik aberastasunaren banaketa justu, orekatu eta etiko batek bermatu ditzakeela herritar guztientzako bizi baldintza duinak.

Aurrekontu feministak nahi ditugu. Bizitzaren sostengarritasuna erdigunean jarri, pertsonen behar zein interesak babestu eta bermatu, eta bizitzaren prekarizazioari aurre egitea ahalbideratuko duten aurrekontuak behar eta nahi ditugu.

• ABERASTASUNA BANATU

 
– Politika fiskal berria eskatzen dugu, gehiago dutenek gehiago ordain dezaten.

– Prekarietate eta pobreziaren kontrako babes plan integrala: emakumeon egoera irauli ahal izateko neurri eta estrategia zehatzak barnebilduz, pobreziak emakume aurpegia izateari utz diezaion.

– 1.200 euroko gutxieneko soldata.

– RGI eta gainerako laguntzetan emandako murrizketak baliogabetu, eta gizarte babesa handitzeko neurriak. Are gehiago, enplegu bat izan arren, prestazio sozialak jaso behar dituztenen kopurua etengabe igotzen ari den honetan.

– Etxebizitza publikoen gizarte sarea: Etxebizitzaren legeak bermatzen duen etxebizitzarako eskubide subjektiboa salbuespenik gabe bete dadin.
 

• LANA BANATU

– 35 orduko lan astea: oro har lanaldia murrizteak guztioi gure zaintza lan eta ardurei modu korresponsablean erantzutea ahalbideratuko digulako; bestalde, emakume askoren kasuan 35 orduko lan astea bermatzea ere bada lanaldi partzial inposatuekin bukatzeko neurri bat.

– Lanaren ikuspegi integralari erreparatuko dion erantzunkidetasun eta kontziliazio legea:
 

– Zaintza lanen banaketa orekatu eta erantzunkidea bermatuko dituzten neurriak, erantzunkidetasun laborala eta familiarra modu paritarioan sustatzea ahalbideratzeko neurriak.

– Bizitzaren zaintza zikloei modu egokian erantzungo dion zerbitzu soziokomunitarioetako sare bat eraikitzea.
 

• BIOLENTZIA MATXISTAREKIN AMAITU

– Biolentzia matxistaren aurkako lege integrala: integrala, eragin eremu edo esparruak anitzak direlako (babesa, bitartekoak, hezkuntza, komunikabideak…) zein administrazio ezberdinen arteko jarduera koordinatua beharrezkoa duelako.

– Ikastetxe eta institutu guztietan ezarri beharreko hezkidetza plana, baliabide tekniko zein ekonomikoak aurreikusiko dituena.
 

Aurtengo martxoaren 8an, beraz, Eusko Jaurlaritzak, eta bide batez, agintari politikoek, aukera dute urteroko diskurtso instituzional formal eta hutsaletatik benetako praktika eta neurri ausart feministetara urratsa emateko. Erabaki egin behar dute emakumeen bidelagun izan nahi duten ala emakumeoi iruzur berri bat egiteko prest dauden. Guk, emakumeok, ez dugu iruzur berririk onartuko.
  

EGIN KONTU! Aurrekontu feministen garaia da [PDF]
Bilbo: Arriaga, 19:30 
Iruñea: Gaztelu plaza, 20:00
Donostia: Bulebard, 19:00
Gasteiz: San Anton Plaza, 20:00
Baiona: Herriko Etxea, 18:30

 

 

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Salatzen dugu Bilboko Portuko amarratzaileen aurka kaleratzeak, zigorrak eta presioa darabiltzala enpresak

Enpresak berriz ere marra gorri bat zeharkatu du: beste ordezkari sindikal bat kaleratu du bere eginkizun sindikala betetzeagatik eta langileen eskubideak eta lan-baldintzak defendatzeagatik. Enpresak mobilizatzen direnei eta lantaldearen alde aurpegia ematen dutenei ezarritako zigorren beste adibide bat da azken kaleratze hau.

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.