Gaur bildu den Kontseilu Ekonomiko eta Sozialean 2018ko aurrekontu egitasmoa jorratu da. Berriro ere, iaz egondako metodologia bera errepikatu da: sei egun (hiru lan-egun) lehenago bidali digute egitasmoa eta hortaz ez da egon azterketa sakonik egiteko denborarik. Eta berriro ere, Kontseilu Ekonomiko eta Soziala tramite hutsa izan da, egitasmoa Parlamentura bideratzeko. Eremu batzuetan norabaiteko parte hartze soziala izan duten planetako ekintzak jasotzen diren arren, oro har ez da egon aurrekontu parte hartzaileak egiteko inolako prozedurarik.

Mamiari dagokionez, eta azterketa sakonago baten faltan, hiru egiturazko mugapenek bere horretan jarraitzen dutela  dakusagu: batetik, Madrilek ezarritako mugapenak; bigarrenik, UPNko Gobernuek eragindako zorra; eta hirugarrenik, lan  errentetan oinarritutako fiskalitate ez nahikoa. Egia da egungo Gobernuari oinordetzan datozkiola hiru mugapen hauek,  baina LABen iritziz, Gobernua ez da behar bezalako erabakiak hartzen ari horiei aurre egiteko, neurri handi batean Geroa Bairen jarrera kontserbadorearen ondorioz. Aldaketa politiko-instituzionaletik sakoneko aldaketa sozialera igarotzeko, ezinbestekoa da instituzioak eta jendartea oro har aktibatzea Nafarroaren burujabetzaren alde; zorraren auditoria bururaino eramatea; eta Kapitalaren errentek nahiz enpresek gehiago ordain dezaten erreforma fiskal sakona egitea.

Kopuru orokorrei dagokionez, aurrekontua %2,4 hazi da aurreko urtearekin alderatuta, %4,1 finantzieroa ez den gastuari  erreparatuta, baina hazkunde hori Barne Produktu Gordin nominalaren hazkundea baino txikiagoa da (%4,4). Alegia,  aurrekontuak ekonomia baino gutxiago hazten dira eta, gainera, langileriak ordaindutako zergetan oinarritzen dira, soldatek Barne Produktu Gordinean duten pisua jaisten den bitartean. Beste hitz batzuekin esateko: Patronala oso eroso dago, etekin margen handi batekin, nafar langileriak jasotzen dituen prestazio eta zerbitzu publikoak gure maila ekonomikoak ahalbidetzen duena baino kaskarragoak diren bitartean. Izan ere, gogoan hartu beharra dago ongizate sozialean, osasungintzan eta hezkuntzan inbertitutako Barne Produktu Gordinaren portzentaiari dagokionez, Nafarroa Europako azken postuetan dagoela. Datu baikorrena, iaz jada nabarmen hazi zen Eskubide Sozialen Arloaren hazkundea berria da, baina aldiz, hezkuntzan eta osasungintzan egindako inbertsioa jaitsi egin da Barne Produktu Gordinarekin  alderatuta.