Aurreko urteko maiatzean baino 1.600 langabetu gutxiago daude Hego Euskal Herrian, guztira 132.018 langabetu daudelarik. Hala ere, honek ez du egoeraren onura adierazten. Izan ere, jaitsiera hori txikia izateaz gain, egiturazko arazoak areagotzen jarraitzen dute eta prekarizazioan sistemaren muina bihurtu da.
Euskal gizartearen ekonomia eta lan ereduak egiturazko arazoetaz oinarritzen da. Hauek konpondu ordez, okerrera egiten dute. Maiatzeko datuek ez dute baikortasunerako tarterik ematen, arrakalak handitzen doazen heinean;
Langabetuen %58,80 emakumeak dira. Horrez gain, emakumeen artean %56 jardunaldi osoa duten bitartean, gizonen arteko kontratuetan %77,6 dira. Berdina gertatzen da jardunaldi partzialak kontuan hartzen baditugu. Emakumezkoen %25,1 jardunaldi partziala dute; lautik bat. Gizonezkoek aldiz, %11,8; ia 10etik bat. Lan merkatuak emakumeak zokoratzeko saiakeraren seinale argia da hau.
Ezin ditugu pertsona migratuak ahaztu. Langabeziak gora egin du egoera zaurgarria dagoen kolektibo honetan. Izan ere, datuek adierazten dute ia sektore guztietan jaitsiera eman dela –langabeziari dagokionez–, baina migratuen artean langabeziak gora egin du. Horrez gain, egoera prekariotik ezin irten, eta, horietatik %50,87 zerbitzu sektorean daude lan bila (baldintza kaskarrenak eskaintzen dituen sektorea, hain zuzen ere). Aurreko enplegurik gabekoen artean, gehienak migratuak dira.
Adina, egun, egoera zaurgarrian dagoen beste kolektibotzat dugu. Langabeziak gogor kolpatzen dituen taldea delako. Oraingo honetan, mutil gazteen langabezia igo da azken hilabetetik hona, udako kontratazioa heldu baino lehen.
Afiliazioak gora egin du Hego Euskal Herrian aurreko hilabetearekin alderatuta, kopuru historikoan kokatzen gara. 1.105.429 pertsona zeuden afiliatuta erregimen orokorrean maiatzeko azken egunean, 13.777 afiliatu gehiago.
Hala eta guztiz ere, langabezia sektoreka aztertzen badugu, aurreko hilabeteetan azpimarratzen ari garena soilik baieztatzen dugu. Hau da, langabeziak behera egiten duen arren, industriaren langabezia egoera esponentzialean doa. Industriak 39 langabetu gehiago daude. Industriaren egoera larritasun handiko iruditzen zaigu, afiliazioak gora egiten jarraitzen duen arren.
Bestalde, kontratu motei erreparatzen badiegu, aurreko urtean baino 4.013 kontratu gehiago sinatu dira maiatzean zehar, guztira 89.706 direlarik. Larria dena honetan zera da, horietatik %76,06 behin-behineko kontratuak izan direla, eta zerbitzuetan bakarrik eman da kontratu igoera. Hau guztia ez da kasualitatea. Industriaren enplegu suntsiketa eta zerbitzuen eraberritzeak ekartzen du bizitzaren prekarizazioa. Izan ere, baldintza onak dituzten enpleguekin bukatu eta baldintza kaskarrenak dituzten enpleguak sortzen ari dira.
Bereziki kezkagarria iruditzen zaigu egoeraren egonkortze hau. Urte erdi daramagu egiturazko arrakalak salatzen, eta honen egonkortzea soilik ikusi dugu. Patronalak ez ditu bere gain ardurak hartzen eta sistema kapitalistaren indartzearen konplize nagusia bihurtzen da. Ez da kasualitatea egoera zaurgarrienean dauden kolektiboak izatea prekarizazio maila altuena bizi dutenak.
Ez da lehenengo aldia ohartarazten dugula langabezia datuek, modu isolatuan, lan merkatuaren argazki osoa islatzen ez dutela. Enplegu prekarioa gizartearen kezka nagusia da. Izan ere, enplegua eduki arren ez dugu haina diru-sarrera bizitza duina bermatzeko. Horri aurre egiteko dugu borroka sindikala. Langile klasea erdigunean jarriko duen sistema eraldatuko dugu.