2026-09-30
HomeEkintza PolitikoaEmakumezkoen langabeziak egiturazkoa izaten jarraitzen du, datu orokorrek behera egin arren...

Emakumezkoen langabeziak egiturazkoa izaten jarraitzen du, datu orokorrek behera egin arren Hego Euskal Herrian

Hego Euskal Herrian 144.660 langabe daude, pasa den urtean baino 4.848 gutxiago. Herrialdeen artean, ordea, egoera ez da berdina aurreko hilabetearekin alderatuz; izan ere, Nafarroan urtarrilean baino 366 langabe gehiago daude, gainerako herrialdeetan langabezia jaitsi den bitartean.

Datuok sexu-generoaren arabera aztertzerakoan, langabetuen gehiengoak, %58,29ak, emakumezkoa izaten jarraitzen du. 2022ko otsailean baino gizon eta emakume gutxiago langabezian egon arren, proportzio handiagoan jaitsi da gizonezkoen langabezia (%5,40 egin du behera), emakumezkoena baino (%1,63ko jaitsiera). Langabeziaren azken urteetako bilakaera aztertzerakoan, emakumezkoen langabezia pandemia aurreko balioetara bueltatu dela esan genezake (2020ko otsailean baino %2,08 emakume langabe gutxiago daude), gizonezkoena modu nabarmenean jaitsi den bitartean (gizonezkoen artean, 2020ko otsailean baino %7,31 langabe gutxiago daude gaur egun). Beraz, emakumeen langabezia egiturazkoa dela ondorioztatzen dugu, langabezian dauden emakumeen kopuruak gorabeherak izan arren, egiturazko egoera iraunarazten duelako.

Zentzu horretan, borondate politikoa ezinbestekoa da, politika publikoen bidez emakumezkoen egiturazko langabezia zein prekarietate egoerarekin behin betiko amaitzeko. Langileok ez dugu nahi langabezia egoera ahalik eta hoberenean biziraun; langile guztion lan eta bizi baldintza duinak bermatuko dituen errealitate berria behar dugu, soldatatan, lan baldintzatan, pentsioetan… areagotzen ari diren sexu-genero arrakalak gaindituko dituena.

Langabezia datuak sektoreka erreparatuz gero, zerbitzuak sektorean langabeziak izan duen gorakada azpimarratu behar dugu, pasa den urtean baino 664 langabetu gehiago baitaude. Era berean, adierazgarria da sektore honetan langile migratuen artean egon den langabeziaren gorakada (710 langabetu gehiago), zerbitzu sektorean egon den langabeziaren bilakaeraren parekoa izanik.

Bizitza kaltetzen eta erasotzen duen sistema batean bizi gara, zeinetan instituzio publikoek kapitalismoaren logikan gobernatzen duten, ahalik eta etekin handienak lortzea helburu izanik. Modu honetan langile emakumeak, migratzaileak edota gazteak prekarietate, ezegonkortasun edota lan baldintza kaxkarretara kondenatzen ditu, kapitalak kolektibo hauek sortzen duten aberastasuna desjabetu eta euren poltsikoetan pilatuz.

Sistema kapitalista, heteropatriarkal eta ekozida honen aurrean, zaintzak erdigunean izango dituen eredu berri bat aldarrikatzeko eguna izango da martxoaren 8a.

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Langileen aldarrikapenei erantzungo dieten proposamen zehatzak eskatu dizkiogu Osakidetzari

Osakidetzako Zuzendaritzak aurkeztu egin du Mahai Sektorialeko sindikatuei bidalitako proposamena. Lan Baldintzak Arautzen dituen Akordioaren lehen zirriborro bat da eta dokumentuak ez du barneratzen sakoneko gaiei buruzko proposamenik, hala nola ordainsariak, lanaldi murrizketa edo lan kargak.Gai horiek sindikatuon aldarrikapenen artean daude.

Ez dugu onartzen patronalek akordioak ez betetzeagatik langileak kaleratuak izatea

2024ko otsailean Greba Amaierako Akordioa (GAA) sinatu genuen. Hurrengo egunean langileok gure lanpostuetara bueltatu ginen. Baina patronalek ez zuten akordioa bete, fede txarrez negoziatu eta sinatu baitzuten, hau da, sinatutako akordioa beteko ez zutela jakinda. Lehenik eta behin, ez zituzten soldatak eguneratu nahi, gero ez zituzten sortutako atzerapenak ordaindu nahi, eta, ondoren, uko egin zioten ordu bateko eskola ordua murrizteari eta lan pertsonalerako ordu bateko igoera aplikatzeari. Horrenbestez, epaitegietara jotzera behartu gintuzten, sinatutakoa bete zezaten. Hiru aldiz jo behar izan dugu Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusira (EAEAN), eta hiruretan epaileek arrazoia eman digute, argi eta garbi utziz KEk (Kristau Eskolak), AICE-IZEAk eta ikastetxeek bete behar zuten akordioa urratzen zutela. Epaiek patronalek erabili dituzten argudioak desmuntatzen dituzte, honako baieztapen hauek jasotzen baitituzte: 1. Akordioak hitzarmen maila duela, sinatzaileek nahitaez bete behar dutela eta 2024ko otsailaren 5etik, hau da, sinatu zen egunetik aurrera, indarrean zegoela. 2. Itundutako soldata eta lan-baldintzak ez daude finantzaketa publikoari lotuta eta ez daude finantzaketa publikoaren menpe. Zehazki, eskola-orduak ordubetez murrizteko neurriak, adostua eta sinatua dagoenak, bi helburu zituen: 1. Langileen lan-karga izugarria murriztea. 2. Matrikulazioen jaitsieragatik ikasgelak galtzearen ondorioz hurrengo ikasturteetarako aurreikusitako inpaktua eta langileen kaleratzeak murriztea. Izan ere, horrela ahalbidetuko litzateke ikasgelaren bat ixten den ikastetxeetan kaleratzeak saihestea. Nola? Bada, eskola-ordu murrizketa aplikatzearen ondorioz egin beharko liratekeen kontratazio berriekin konpentsatuz. Gainera, ikasgelarik ixten ez den ikastetxeetan kontratazio berriak egongo lirateke, eta Birkokapen Akordioaren bidez, beste ikastetxe batzuetatik kaleratutako langileek lehentasuna izango lukete. Horrela egin behar zen, baina KEk eta AICE-IZEAk uko egin diote. Publikoki esaten dute kezkatuta daudela ikasgelak ixteagatik, baina ez da horrela, beren ez-betetzeekin eta fede txarrarekin 160 kaleratze baino gehiago eragin baitituzte. Joan den ikasturtean 100 langile inguru kaleratu zituzten, eta ikasturte honetan 160 baino gehiago. Ikasgela galtzearen ondoriozko kaleratze “objektiboak” salatuko ditugu, bidegabeko kaleratzeak direla argudiatuz; izan ere, kaleratzea ez da ikasgela galtzeagatik gertatu, baizik eta ikasgela galtzeagatik eta sinatutako irakastordu murrizketa ez aplikatzeagatik. Hau da, patronalek Greba Amaierako Akordioa bete ez izanaren ondorio zuzena da 160 langile baino gehiago kaleratzea, baita horiek birkokatzea oso zaila izatea ere. Gaur, irailak 30, arratsaldez, ikasturte berria ospatuko du KEk Gasteizko San Viator Ikastetxean. STEILASek, CCOOk, LABek eta UGTk garbi dugu ez-betetzeekin eta kaleratzeekin ez dugula ezer ospatzeko, eta bai asko aldarrikatzeko. Hori dela eta, arratsaldean ospakizunaren atarian esango diegu, argi eta ozen, sinatutako akordioa bete behar dutela eta negoziazio mahaira hitzarmen proposamen bat eraman behar dutela, atzerapausorik gabekoa eta GAAn sinatutako eskubide guzti-guztiak jasoko dituena. Eskola-orduen murrizketa eta lan pertsonalerako bost orduak jaso beharko ditu. Horrek, neurri handi batean, gelak ixteagatiko kaleratzeak murriztuko lituzke. 2026ko maiatzean, berriro ere, patronalek seriotasun faltaz eta fede txarrez jokatu zuten. Negoziazio mahaian hitzarmen-proposamen bat aurkeztu zuten, arreta zuzeneko orduak murriztea eta lan pertsonalerako bosgarren ordua ezartzea jasotzen zituena. Bost egun geroago erretiratu egin zuten, baina zer gertatuko litzateke sindikatuek proposamena sinatu izan balute? Jarrera hori errespetu falta ikaragarria da sektoreko 9000 langileekiko. Patronal serioak behar ditugu, sinatzen dutena betetzen dutenak. Horrenbestez, beste behin ere honakoa exigitzen diegu KEri, AICE-IZEAri eta ikastetxe guztiei, aplikazioaren azken arduradunak baitira: 1. Sinatutako GAA osorik betetzea, eskola-orduen murrizketa barne, dagokion konpentsazioarekin. 2. Atzerapausorik gabeko hitzarmen-proposamena aurkeztea eta GAAn adostutako guztia jasotzea. Bide batez, sektoreko ikastetxeen %20 inguru ari dira aplikatzen eskola-orduen murrizketa, Elizbarrutiko ikastetxe guztiak barne. Egin daiteke, baina ez dago horretarako borondaterik. STEILAS, CCOO, LAB eta UGT sindikatuok patronalen ez-betetzeak salatzen jarraituko dugu, GAAn jasotako eta sinatutako eskubide guztiak bete arte.

Enpresaren kudeaketa negargarriak hartzekodunen konkurtsora kondenatu du Olazabal y Huarte

Gasteizko enpresa historikoak itxierari eta 30 lanpostu suntsitzeari egin behar die aurre. Olazabal y Huarte enpresa txarto kudeatua izan da hainbat urtez. Duela urte batzuk,...