Gaur, urtarrilaren 27an, asteartea, Ministroen Kontseiluak Espainiako Estatuan bizi diren pertsona migratuen aparteko erregularizaziorako Errege Dekretua onartu du.
Baldintza gisa, pertsona migratuek frogatu beharko dute gutxienez 5 hilabetez Estatuan bizi izan direla, 2025eko abenduaren 31 baino lehenagotik, eta aurrekari penal larriak ez izatea.
Dirudienez, izapidetzea premiazkoa izango da. Eskabideak onartze hutsak urtebeteko behin-behineko bizileku-baimena emango du, legez lan egiteko eta oinarrizko beste eskubide batzuk eskuratzeko aukera emango duena, hala nola osasun-arreta. Epe hori amaitzean, ohiko bizileku-baimenak eskatu ahal izango dira. Eskabidea aurkeztearekin batera, eskatzailearen aurka egon litezkeen itzulketa-prozedurak edo kanporatze-aginduak etengo dira, arrazoi administratiboengatik edo baimenik gabe lan egiteagatik ezarriak izan badira.
Espainiako Estatuan, administrazio-egoera irregularrean dauden gutxi gorabehera milioi erdi pertsona neurri honen onuradun izango dira. Espainiako Gobernu zentralak egin duen bederatzigarren erregularizazio masiboa da hau; azkena duela 20 urte baino gehiago egin zen, 2005ean.
LAB sindikatutik, erregularizazio honen lehen balorazio gisa, honakoak azpimarratu nahi ditugu: gaur emandako urratsa Regularización YA! plataformaren garaipen sozial eta herrikoia da. Mugimendu migratu antolatuaren borrokaren eta presio iraunkorraren emaitza da, Estatu mailan 700.000 sinadura baino gehiago biltzea lortu duen lan erraldoiari esker. Euskal Herrian, Regularizazioa Orain! ekimenak —ehunka eragile, erakunde eta kolektiborekin batera, tartean gure sindikatua— bultzada handia eman dio ekimen honi.
Dekretu hau ez da ezerezetik sortutako zerbait. Denbora behar izan du iristeko, eta ez da kasualitatea iritsi den unea: faxismo globalaren gorakada, munduko gobernurik boteretsuenaren aldetik pertsona migratuen aurkako eraso bortitza, eta diskurtso eta praktika arrazista, matxista, xenofobo eta homofoboen hedapena.
Euskal Herrian ez dugu Madrilgo gobernuaren erabaki partzial eta interesatuen menpe bizi nahi. Subiranotasuna nahi dugu, eta guk hartu nahi ditugun erabakiak hartzeko baldintzak, eskaeren kudeaketatik harago doazenak: hemen bizitza egitea erabaki duten auzokide migratu eta/edo arrazializatuek duintasunez, justiziaz eta eskubide guztien aitortzarekin bizi ahal izateko behar diren baliabide, bitarteko eta azpiegituren norabidea erabakitzeko ahalmena.
Erregularizazioa izapidetzeko onartzeak justizia sozialeko urrats bat eta zor historiko baten aitortza dakar. Pertsona hauek ez dira inoren onuradun hutsak: beren eskubideak modu sistematikoan zapalduak izan diren subjektu aktiboak dira, horrela interesatzen zelako.
Erreforma honen alderdi positiboetako bat da orain arte erabakigarria izan den bizileku-baimenen eta lan-kontratuaren edo kaudimen ekonomikoaren arteko lotura historikoa apurtzen duela. Hori garrantzitsua da —kontuan har dezatela Pradalesek eta Chivitek—: pertsona migratuak ez dira erabil eta botatzeko lan-indarra soilik.
Oraindik zehaztu gabe daude funtsezko alderdiak, hala nola egonaldi-denbora egiaztatuko duten erakundeen arteko koordinazioa eta autonomia-mailan, Atzerritarren Bulegoen bidez, ezarriko diren prozedurak. Kezka dago kudeaketa benetan erraza izango ez delako, eta berriz ere oztopo burokratikoak, arrakala digitalak edo praktika baztertzaileak errepikatzeko arriskuagatik.
Neurri hau Euskal Autonomia Erkidegoko eta Nafarroako administrazioen aldetik baliabide egokiez lagundu behar da, pertsona migratu eta/edo arrazializatuen aurkako jazarpena eta estigmatizazioa —profil etniko-arrazialeko kontrolak, polizia-abusuak edo etxebizitza-arrazakeria, besteak beste— geldiarazteko, eta horren ordez erregularizaziorako benetako laguntza instituzionala bermatzeko.
LABetik berresten dugu lan-arrazakeria salatzeko eta Hego Euskal Herriko lan-zentroetan pertsona migratu eta/edo arrazializatuen eskubideak defendatzeko dugun konpromisoa, milaka langileren lan- eta bizi-baldintzak duintzeko lehen urrats gisa.
Lanaren erregularizazioan eta kontrolan hobekuntzak eskatzen ditugu: benetako eta egiaztatutako kontratuak, Gizarte Segurantzan alta zuzenak, lanaldiak eta atsedenak errespetatzea, Lan Ikuskaritzaren jardun eraginkorra, hitzarmen kolektiboen betetzea eta laneko osasunerako eskubidearen aitortza, bereziki etxeko eta zaintzako lanetan bezalako sektore prekarizatuetan.
Erregularizazio honek pertsona guztientzako gutxieneko oinarri komun izan dadila, elkarrekin aurrera egiteko xantaiarik eta mehatxurik gabe, antolakuntza kolektibo eta ekintza sindikal askatzaile baterantz; lan-arrazakeriarik gabe, eskubide eta aukera berdinekin guztiontzat.
Gure konpromisoa argia da: erregularizazio honek eskubide horiek benetan gauzatzeko aukera emango duela bermatuko dugu, beste askoren abiapuntu gisa. Euskal Herria harrera-herria izan dadin, non “dei-efektua” justizia, duintasuna, aitortza, erreparazioa eta aukera-berdintasuna eskaintzen dituen lur batera egindako deia izango den, pertsona guztientzat.
