2026-10-01
HomeEkintza SindikalaZaintza publiko eta komunitarioaren aldeko mezua zabaldu du LABek Emakume Langileen Nazioarteko...

Zaintza publiko eta komunitarioaren aldeko mezua zabaldu du LABek Emakume Langileen Nazioarteko Egunean

Sindikatuak mobilizazio ez-mistoa egin du goizean, zeinetan lanbide feminizatuetako langileak izan baitira protagonista. Zaintzarekin negozioa egiteari uzteko ordua dela azpimarratuta, kapitalismoaren logikaren mesedetan jarduten duten instituzioak izan dituzte jopuntuan Gasteizen (Diputazioan), Bilbon (Udaletxetik Diputaziora), Donostian (Bulebarrean), Baionan (tren geltokian) eta Iruñean (Parlamentuan) izandako hitzorduetan.

Zaintzaren krisiak ondorio asko eta asko uzten ditu oraindik, eta argi geratu da sistemak zer nolako mugak dituen inor esplotatu gabe bizitza sostengatu ahal izateko. Hortaz, zerbitzuaren kalitatea eta erabiltzaileen zein langileon baldintza duinak lehenetsi beharrean, kalteak herritarron bizkar utzi nahi dituzte beste behin ere.

Egoera horren aurrean, baina, asko dira sektorez sektore borrokan ari diren emakumeak, eta beren aldarrikapenak erdigunera ekarri nahi izan ditu LABek. Hala, etxez etxeko arreta zerbitzuko beharginek, erresidentzietakoek, etxeko langileek nahiz esku-hartze sozialekoek hartu dute Bilboko agertokia. Pribatizaziorako joera geldiarazi eta zaintza kapitalista eta patriarkalaren eraldatzeko asmoz egin dute bat martxoaren 8ko mobilizazioarekin.

Garbiñe Aranbururen irakurketa

LABeko koordinatzaile nagusi Garbiñe Aranburuk ere parte hartu du manifestazioaren amaieran Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitzaren ondoan egindako hitzartzean. Hark ere zaintza lanen egoeraren gain jarri du arreta: “Emakumeok, nazkatu gara. Ez dugu aitortu eta ordaindu gabeko etxeko lan eta zaintza lanei kateaturik bizi nahi. Ez dugu lanaren banaketa sexistak sortzen duen prekarietaterik onartzen”. Horren aurrean, dagoeneko “iraungita eta agortuta” dagoen egungo zaintza eredua goitik behera aldatu beharra nabarmendu du, baita aliantza feministak bultzatu eta zaintza lanetan diharduten emakumeek modu prekarioan jardutea galaraztearena ere.

Ildo beretik, gizonei dagokien erantzukizuna beren gain hartzeko ere exijitu nahi izan die Aranburuk: “Sistemak arrakalak sorrarazten ditu plusbalioa ateratzeko eta gizon eta emakumeen arteko edota langile migratu eta autoktonoen arteko dominazio forma gisa. Sistema bera da langile klasearen artean maila ezberdinak egotea eragiten duena, eta hori begibistakoa da zaintzen esparruan”.

Bada, sindikalgintza feminista indartzen ari dela gogorarazi du Garbiñe Aranburuk, eta LABek horren aldeko apustua egin zuen aspaldi. “Zaintza eremuan, sektore feminizatuetan, milaka zarete borroka sindikala zabalik duzuenak, komunikabide nagusien titularrik ez da izango zuentzat, baina sekulako garrantzia du egiten ari zareten borrokak, historiara pasako zarete”, adierazi die sindikatuko koordinatzaile orokorrak emakume langileei.

LABen aldarrikapenak

Emakumeok kalitatezko lan eta zerbitzu publikoak defendatzeko egiten ari garen borrokaren bidez, borroka sindikal feminista indartzen ari da. Borrokatzen jarraituko dugu, orain arte bezala, negoziazio kolektiboan, interpelazio politiko instituzionala egiten eta Mugimendu Feministarekin aliantzak eraikitzen.

LABek eskatzen du:

> Debekatu dadila zaintza zerbitzuak pribatizatzea; lehentasunez, adineko pertsonen egoitzak eta etxez etxeko laguntza zerbitzuak.

> Adineko pertsonen egoitzen eta etxez etxeko zerbitzuen kudeaketa zuzena izan dadila, instituzioek euren gain hartuta, eta etxeko lanak erregulatu daitezela lan baldintzak ziurtatuko dituen hitzarmen kolektiboaren bidez.

> Zerbitzu hauek kudeatzen dituzten enpresak kontrolatu daitezela eta derrigorrezkoa izan dadila hitzarmenak negoziatzea eta zuzenean kudeatzen diren zerbitzuetan dauden lan baldintzak parekatzen direla ziurtatzea, publifikaziorako bidea egin bitartean.

> Zor patriarkala aitortzea eta ordaintzea zaintza lanetan aritu diren emakume guztiei, haiek egindako lana ordaindua edo ordaindu gabekoa izan.

> Egoera ez erregularrean dauden etxeko langile guztiak erregulatu daitezela.

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.