2026-10-02
HomeBidalketak2012PPren gobernuak inposatuko dituen murrizketak mendekotasunaren legearen eta mendeko pertsonek arretararako duten...

PPren gobernuak inposatuko dituen murrizketak mendekotasunaren legearen eta mendeko pertsonek arretararako duten eskubidearen desagerpena ekarriko ditu

Menpekotasun alorrean, PP-ren Gobernuak egin dituen murrizpenek, berez, ekarriko dute Legea bertan behera geratzea. Mendeko pertsonek zaintzarako duten eskubidea bertan behera geratzea eta Aldundiek eta Nafarroako gobernuak biztanleria zigortzeko bideari ekitea. Hauen helburua aski argia da: gero eta pertsona gutxiagori, zerbitzu gutxiago eta baldintza kaskarragoan eskaintzea.
Pertsona gutxiago: mendeko arinei, 2015. urtera arte, sisteman sartzea eragozten zaie, diru-laguntzak jaso ahal izateko epea bi urtera arte luzatzen da, eta baremoa manipulatzen dute onuradunen kopurua, egoki gertatzen den eran, kontrolatzeko eta murrizteko. Zerbitzu gutxiago: etxez etxeko laguntza Zerbitzuaren intentsitatea murrizten delako eta zerbitzuen bateragarritasuna eragozten delako. Eta baldintza kaskarragoetan: kopagoa handituz eta prestazioen diru-kopuruak urrituz doazelako.
Horretan datza PP-k zigortu nahi digun alternatiba: ordain dezakeena zahar-egoitza pribatura joaten da edo bestela, nor bere etxera itzultzen da; emakumeak are gehiago behartzen dira menpeko pertsonen zaintzan jardun daitezen. Pribatizazioa edo familia-sorospena.

Egoera honetan, Euskal Herriko erakundeek ezin dute ezikusiarena egin, are gutxiago, ez daitezke jardun estatuko Legean oinarrituz, bertan bizi garenon premien aurka. Ezin dute ezikusiarena egin, datuak begien aurrean ditugunean:

a) 2011ko urtarrilaz geroztik, onartutako menpeko-pertsonen kopurua urritu eta urritu da, batez ere, menpeko-handiei dagokienez (Nafarroan 1.500 gutxiago eta EAEn 4500 gutxiago). Ez da berritze-tasa betetzen ari.
b) Beherako joera dago zerbitzuen prestazioan. Honela, Etxez etxeko Laguntza Zerbitzuak, azken urtean, artatu duen pertsona-kopurua %20 txikiagoa izan da (batik bat, Bizkaian eta Araban). Era berean, Eguneko Zentroetako eta Egoitzetako sarrerak beherako joera du.
c) Prestazio ekonomikoei dagokienez, Nafarroan, zerbitzu eza dela eta, hauek gora egiten duten bitartean, EAEn, behera egiten ari da.
 
Lege honen garapenak, Euskal Herrian, agerian utzi ditu bere ahuleriak: menpeko pertsonei eta hauen senideei dagozkien eskubideen arteko nahasmendua, menpekotasunaren merkantilizazioa, finantziazio ahula, eredu oso baten gabezia. Ahuleria hauek partekatzen ari dira:
 
a) Nafarroako gobernua, egin diren eta egingo diren murrizpen guztien betetzaile zintzoa dugu.
b) Gasteizeko Jaurlaritzak, inork inon ikusi ez duen bere Euskadi ereduarekin, kea saltzen du. Hala ere, badugu inbertsio egitasmoei eta zerbitzuen azpiegiturak eta enplegu publikoa sortzeko egitasmoei laguntzeko azaltzen duen ezintasunaren berri edo Menpeko langileen gaitasuna eta onarpena sustatzeko egitasmoak sustatzeko ezintasunaren berri.
c) Kudeaketan:
 
• egoitzak, eguneko zentroak, tele-laguntza eta etxez etxeko laguntza zerbitzuak pribatizatu izanak eragin kaltearen ondorioak zalantzan jarri ez dituzten alderdiak ditugu. Publikoaren eta pribatuaren arteko lankidetza zerbitzu publikoen sare-indartsuaren sorrera geldiarazteko baliabide bihurtu dute, aitzakitzat hartzen dute diru publikoa enpresarien irabazien onuran erabiltzeko, zerbitzuaren kalitatearen eta langileen lan baldintzen kontura.
• Ez dute agertzen berrordainketa gainditzen ari den finantziazio eredurik, zerga-formulak zuzenagoak, solidarioagoak eta birbanatzaileagoak erabiliz.
Egun, menpeko-pertsonei zaintza jasotzeko dagozkien eskubideentzako arrisku handiko unean gaude. Estatuko Menpekotasun Legeak ez du eskubiderik finkatzen, ez du prestaziorik bermatzen, etengabeko segurtasun eza sortzen du, eredu patriarkala indartzen du, zaintza gauzatzeko orduan, eta antolatzeko daukagun gaitasuna ukatzen du. Baina, era berean, Nafarroako eta Euskal Autonomia Erkidegoko Gizarte-Zerbitzuen Legeak ikaragarri ahulak dira: ez dituzte bermatzen beren zerbitzuen karterak, pribatiza daitezke, kopago ez zuzena darabilte eta ez dute finantziazio finkaturik.
 

Honengatik guztiarengatik, LABek, premiaz, honako deia luzatzen du:

a) Gizartea deitzen du menpekotasunaren zaintzarako dagokigun gizarte-eskubidearen alde egin dezan eta Euskal Babes-Sistema Publikoa osatzearen alde mobiliza dadin.
b) Hego Euskal Herriko erakundeek, Gasteizeko eta Nafarroako gobernuek eta Foru Aldundiek Madrileko arauak ez betetzera deitzen ditu, eta gure herriari menpekotasunaren zaintzarako dagokion eskubidea zehazteko behar besteko erabaki politikoak eta ekonomikoak har ditzaten. Menpekotasun Legeaz eta egungo Gizarte-zerbitzuen Legeez gain, erakundeek…
 
I. inor baztertu gabe, menpekotasun egoeran dagoen pertsona oroz arduratu behar dute, arina, larria edo menpeko-handia bada ere.
II. Izaera publikoko zentroen eta zerbitzuen indartzean eta handitzean oinarritu behar dute, hauek enplegua sortzen dutelako eta genero eta aukera berdintasuna sustatzen dutelako. Eguneko zentroen sarea, Etxez etxeko Laguntza Zerbitzuen intentsitatea areagotu behar da, batez ere, zentroen eta zerbitzuen titulartasunari nahiz kudeaketari dagokionez.
III. Menpeko-pertsonak zaintzeko sistemak dituen bermeak zalantzan jarriko ez dituen aurrekontuko partida finkatuak onartu behar ditu, berrordainketa ez zuzena gainditzen utziko duen zerga-politiketan oinarrituz.
IV. Era deszentralizatu batez jardun behar dute, non koordinatuz, sailen eta erakundeen artean, lekuan lekutik eta eskualdetik erantzunik handiena eman dadin.
V. Behar besteko langileez jardun daitezen, laneko eta soldata baldintza duinetan, zerbitzuak intentsitatez eta kalitatez eman ditzaten.

 

Euskal Herria, 2012ko uztailak 23

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.