BilbaoBizi Bilboko Udalaren bizikleta alokairu zerbitzuko langileak lan baldintza prekarioetan ari dira lanean. Egoera honen aurrean, Bilboko Udala beste alde batera begiratzen ari da, zerbitzua merke azpikontratatuta, langileak ondorioak pairatzen ari direnean. Hau guztia salatzeko, elkarretaratze bat egin dute udaletxearen aurrean, eta bertan hitz egin duten euren egoera eta eskakizunei buruz.
Hainbat eragilek osatutako "G7 EZ! Euskal Herritik beste mundu bat sortzen" plataformako ordezkariek, LABekoek barne, agerraldia egin dute abuztuaren 21, 22 eta 23an Irun eta Hendaian egingo den kontragailurraren xehetasunak emateko. Egun horietan, 40 hitzaldi osorik itzuliko dira euskaraz, frantsesez, gazteleraz eta ingelesez; ia 200 hizlariren presentzia izango da; eta 50 tailer inguru egingo dira, horietatik 7 gai orokorren inguruan.
G7ko mandatariak Biarritzera etorriko dira abuztuaren 24, 25 eta 26, goi gailurra egiteko. Hitzordu horren atarian antolatuko du plataformak kontragailurra, baita asteburu horretarako iragarritako hainbat mobilizazio ere.
G7 EZ! plataformako ordezkariek esan dute Emmanuel Macronen gobernuak manifestazioen kontra egin ahal duen kudeaketa bortitza kezkatzen dituela. Hortaz, polizia indarrak plataformaren mobilizazioak gauzatuko diren inguruetatik aldentzea exijitu dute: "Lasaitasunez eta erabakitasunez ariko gara, eraikuntza eta erresistentzia jarrerarekin. Ez dugu deus suntsituko eta indarkeriarik gabeko metodoak erabiliko ditugu".
Plataformako lagunek kritikatu dute goi gailurrak ekarriko dituen ondorioak egunerokotasunean: "Plazak eta herriak pribatizatuak eta bunkerizatuak agertuko dira, G7ko ordezkariek lasaitasunez haien jarduerak egin ditzaten".
Gaur aurkeztutako erreklamazioak garrantzi berezia du. Langileen aurkako esplotazio eta tratu txar eredu berriei aurre egiteko, zein herriari egiten zaion iruzurrarekin bukatzen hasteko ibilbide baten lehenengo urratsa delako, baina baita ere bukaezina izan daitekeen lan eskubideen sarraskiari harresi bat jartzeko lehenengo adreilua delako.
LAB sindikatuak GLOVO enpresaren kontra salaketa jarri du, langile batentzat “besteren konturako kontratazioa” eskatuz, autonomo faltsua dela ulertuz.
Guk dakigula, Nafarroan GLOVO enpresaren aurka jarri den lehen erreklamazioa da. Enpresa hau Iruñean joan zen udazkenean lanean hasi zen, eta egun langile bati soldatapeko harremana aitortzea eskatzen diogu.
GLOVO enpresa ezaguna bihurtzen ari da eta oso polemikoa da bere bueltan gertatzen ari den guztia, izan ere, bertan lan egiten duten pertsonen prekarizazioan oinarritutako eredu bat bultzatzen duelako, langileak autonomoak izaten behartzen dituzte, kasu askotan, autonomo izateko baldintzak betetzen ez direnean. Ez da prekarietate basatiaren eredua bultzatzen duen enpresa bakarra, dagoeneko izena duena: laneko uberizazioa. GLOVO ez ezik, Iruñean ere etorri berria da DELIVEROO enpresa, aurrekoaren antzeko formulak aplikatzen dituena. Autonomo faltsu hauen erabilera dagoeneko salatu eta zigortu egin da Estatuko hainbat tokitan, eta, kasu gehienetan, langileek enpresarekiko duten harremana mendetasun handikoa dela aitortu da eta langileak besteren kontura kontratatuak izan beharko liratekeela epaituz.
GLOVO fenomenoaren aurkezpen batean parte hartu ondoren, GLOVOko langileekin harremanetan jarri gara. Harreman horien ondorioz, 2019ko urtarriletik enpresan lan egiten duen langile bat bere lan harremana ilegala dela erreklamatzera ausartu da. Erreklamazioan enpresarekiko duen harremanetan ez direla autonomo baten baldintzak ematen aitor dadila egiten duen eskaera da.
Salaketa, alde batetik, lan harremanaren hasieran emandako baldintzetan oinarritzen da, langileak kontratua sinatzen duenean inolako negoziaziorik gabe. Bestetik, riderren aplikazioa, lan egiteko ezinbestekoa den tresna, soilik enpresak kontrolatzen du, eta horren bidez lan harremana ere kontrolatzen du bere osotasunean. Tresna horrek, langile autonomoaren askatasun teoriarekin (lanaldia eta lan-ordu kopurua aukeratzeko) talka egiten du, izan ere, aplikazioak erabiltzen duen puntuatzeko formulan langilearen mendekotasun egoera eta kontrol falta nabaria da.
Auzibidearen aurretik Lan Sailean aurkeztutako salaketarekin, LABek ezinbestekotzat jotzen duen ibilbidea hasi nahi du, horrelako enpresek ezartzen duten prekarietate basatienaren sorrera eta hedapena gelditu nahian Nafarroan. Langile autonomoen eredua iruzurrez erabiltzen dutenean, langileon lan eskubide guztiak kolokan jartzen dira eta langileen arteko lehiakortasun eredua bultzatzen da; “ni hobe bizitzeko ondokoak okerrago bizu behar du” oinarriak zabaltzen. Bidaia probestuz, behar bezala araututako lan jarduera batean ematen diren baldintzetatik at lan egitera behartzen dituzte langile hauek; soldata baxuak ezartzeaz gain, ez dute oporrik edota ordaindutako baimenik, laneko bajarik, ordutegirik, lanaldirik edo beste inolako eskubiderik.
Langileon eskubideak erasotzeaz gain, enpresa horiek gizarte segurantzari egiten dioten iruzurra azpimarratu nahi dugu ere, kontratazio formula honekin ehunka langileen ekarpena saihesten baitute, eta zerbitzu publikoek gizarte osoari bermatzen dizkion prestazioetan eragiten du. Ezin digute saldu pentsioetarako edota kalitatezko osasun sistema publikorako dirurik ez dagoenik, dagozkien kotizazioak ordaintzeari enpresek uko egiten dioten bitartean.
Joan den uztailaren 29an, GSS enpresak 5 langile kaleratu zituen bapatean, modu bidegabe batean. Enpresan, lehenbiziz, hauteskunde sindikalak ospatu eta hilabete bat ere ez zen igaro. Kaleratutako guztiak zerrenda sindikaletan (gureak zein beste sindikatuenak) aurkeztutako edo hauteskunde prozesuan aktiboki parte hartutako langileak dira. Bada, kaleratze hauek salatzeko, eta langileen berronartzea exijitzeko, elkarretaratzea egin dugu gaur Bilbon, GSS enpresaren bulegoen aurrean.
Pasa den uztailaren 29an, telemarketing sektoreko enpresa den GSSk, Iberdrola edo Euskaltel bezalako bezeroei euskarria ematen diona, 5 langile kaleratu ditu erabateko modu bidegabe batean.
Enpresaren barnean, lehenbiziz, hauteskunde sindikalak ospatu eta hilabete bat ere ez zen igaro, kaleratze hauek jakinarazi dituenean. Hauteskundeak langileen iniziatiba propioaz ospatu ziren, horrenbeste desegonkortasunaz nazkatuta zeudelako.
Kaleratze hauen inguruko azalpenak eskatu direnean, GSSk arrazoi objektiboekin hartutako erabaki bat dela argudiatu du, baina jarraian kaleratze bidegabe baten kalteordainak ordaintzeko prestutasuna agerraraziz.
Hala ere, LAB sindikatutik, ez dugu uste kaleratze hauek bidegabeak baino ez direnik, gure aburuz nuloak eta baliogabeak dira. Jakin badakigulako, bost izen horiek ez direla kasualitatezkoak. Izan ere, zerrenda sindikaletan aurkeztutako edo hauteskunde prozesuan aktiboki parte hartutako langileei dagozkien izen abizenak dira. Langile hauek informazio sindikala banatu edo asanbladetan parte hartu dutelako kaleratu ditu enpresak.
Honako hau izan da GSSk antolatu eta euren eskubideak defendatu nahi izan dituzten langileen aurrean eman nahi izan duen erantzuna. Eta LAB sindikatutik ez dugu inondik inora onartuko. Eraso bakoitzari erantzungo diogu. Lan eskubideak langile klase antolatu baten lorpenak dira eta defendatu egingo ditugu, kalean eta lan-zentroetan.
Azkeneko lau urteotan Osasuneko Mahai Sektorialean negoziatu diren gaietatik garrantzitsuenetako bat 347/1993 Foru Dekretuaren aldaketa izan da, Osasunbidean sartu eta bertako lanpostuak betetzeko prozedura arautzen duena.
1- Burutza medikoak lehiaketa bidez beteko dira, eta ez oposizio-lehiaketa bidez. Horrela, hutsik gelditzen diren plazak berreskuratzen dira medikuntzako lan eskaintza publikoaren deialdietan sartzeko. Gainera, bermatzen da Osasunbideko medikuek bete ahal izatea burutza horiek.
2- Erizaintza unitateetako burutzei izena aldatzen zaie, hemendik aurrera laguntza unitateko burutzak izanen baitira. Horrenbestez, D, C eta B mailetan dauden osasun arloko beste kategoria batzuetako langileak (zeladoreak, EZLTak, LTEak, ETEak, ETTEak, APTEak, DTEak, ODTak, terapeuta okupazionalak, osasun-hezitzaileak…) sartzen ahalko dira unitate horietako burutzetan.
3- Neke handiz abian jarri den koordinatzailearen figura arautzen da. Horri esker, arinagoa izanen da hainbat kategoriatan ezartzea, harik eta unitateko edo ataleko buruaren figurak ordeztu arte.
4- Aldi baterako barne igoeraren sistema aldatzen da (sistema horren garapena 2016an negoziatu eta adostutako foru agindu batean zegoen aurreikusia), justuagoa eta gardenagoa egiteko. Berrikuntzak ekarriko ditu, besteak beste, arlo hauetan: berariazko proben deialdiak egitea, zerrenda publikoak egitea, gora egiteko esparruak libreki hautatu ahal izatea, edo 8 urteko muga ezartzea parte hartzen den prozesu bakoitzean (epe hori luzagarria bada ere).
Nor ari da blokeatzen duela urtebete negoziatu eta adostutako foru dekretu horren argitalpena? Zergatik?
Nor dago interesatua plantillaren kudeaketan segurtasun juridikorik izan ez dadin?
Seguruenik, hauxe da arrazoia: langile gehienen lan baldintzak hobetzea eta burutzak betetzeko prozesua demokratizatzea korporatibismoan eta elitismoan kokatuta dagoen gutxiengo baten interesen kontra doa, aldaketa honekin arazoak izanen dituztelako, bai aginte-postuetan ugaltzeko, bai osasun publikoaren egiturak beren interes partikularren mesederako erabiltzeko.
Horregatik, LABek exijitzen du egoera desblokeatu dadila eta behar diren presako neurriak har daitezela dekretua lehenbailehen onets dadin.
Jerusalemgo tranbia-linea berria eraikitzeko lizitazio-prozesua irabazi du CAF-ek. Hala, CAF-ek entzungor egin dio enpresa batzordeak urte hasieran aho batez egindako eskaerari, hots, nazioarteko legezkotasunaren aurka doazen lanetan ez parte hartzeko deiari. Datozen asteetan, enpresa batzordea bilduko da lizitazio-prozesuaren inguruko erabakiari erantzun bateratu bat emateko.
LAB sindikatuaren arabera, salatzekoa da CAF-ek hartutako bidea, bere langileei entzungor egiteaz gain, proiektuak berak ez dituelako nazioarteko legezkotasuna eta giza eskubideak errespetatzen. Hain zuzen ere, Jerusalemgo tranbia-linea egiteko Palestinako lurrak desjabetuko dituzte, lurraldeak legez kontrako kolonietara jarraipena izan dezan. Sindikatuak iritzi du Jerusalemen egindako edozein tranbia-proiektuk Palestinako herriko legezko ordezkarien babesa jaso beharko lukeela, eta Palestinako herriak erabat baztertu du egitasmoa.
Joan den uztailaren 29an, GSS enpresak 5 langile kaleratu zituen bapatean, modu bidegabe batean. Enpresan, lehenbiziz, hauteskunde sindikalak ospatu eta hilabete bat ere ez zen igaro. Kaleratutako guztiak zerrenda sindikaletan (gureak zein beste sindikatuenak) aurkeztutako edo hauteskunde prozesuan aktiboki parte hartutako langileak dira. Langile hauek informazio sindikala banatu edo asanbladetan parte hartu dutelako kaleratu ditu enpresak. Antolatu eta euren eskubideak defendatu nahi dituzten langileen aurrean, hauxe da enpresak eman duen erantzuna. Hau guztia salatzeko, elkarretaratzera deitu du LABek biharko, Bilbon, 12:00etan, enpresaren bulegoen aurrean (Aragoi kalea, 5, San Inazio auzoa).
Elkartasun mezuak etengabe jasotzen ari dira 11/13 makroepaiketako auzipetuak. Duela egun gutxi Munduko Sindikatuen Federazioak babesa erakutsi zien auzipetutako 47 herritarrei. Bada, beste bi sindikatuk salatu dute egunotan epaiketa eta Fiskalak eskatutako 601 urtetako kartzela zigor bidegabea; Uruguayko konfederazio sindikal bakar eta unitario PIT CNT eta Venezuelako Central Bolivariana Socialista de Trabajadores (CBST) sindikatuek, hain zuzen ere.
11/13 makroepaiketan auzipetutako 47 herritarrek atxikimendu ugari jaso dituzte nazioarteko sindikatuen aldetik: Intersindical CSC de Catalunya, Coordinadora Obrera Sindical Països Catalans, Intersindical Alternativa de Catalunya, Intersindical Valenciana, SAT Andalucia, CUT Galiza, Confederación Intersindical Galega CIG, CUT Aragón, CSI Asturies, Frantziako Estatuko Solidaires, USB Italia, PIT CNT Uruguay, CTB Brasil, CTA Autónoma Argentina, Federación Uruguaya de la Salud FUS, UIS de Pensionistas de Colombia, FSM-a, Nehawu Hego Afrika, Central Bolivariana Socialista de Trabajadores de Venezuela (CBST) eta CBST-JBE Nikaragua, besteak beste.
Hauxe da Uruguayko PIT CNT sindikatuak igorritako oharra:
Zangozako Papeleran gertatutako lan istripu larria salatzeko, eta prebentzio gehiago eta hobeagoa eskatzeko, bertako enpresa batzordeak elkarretaratzea egin du, lantegiaren aurrean. LAB sindikatutik, enpresa honetan gertatutako istripu larria eragin zuten gertakariak argitzeko exijitzen dugu, eta horrelako egoerek gora egiten jarraitzen dutela salatu nahi dugu, azken urteotako atzeraldiaren ostean Nafarroako lan-jarduera handiagoa eta prekarioagoa den heinean.
