2026-09-09
Blog Page 6

LABek, SATSEk, ELAk, CCOOk eta UGTk greba eta mobilizazioei ekingo diegu, Osakidetzak kolektibo guztien lan-baldintzak hobetu ditzan eskatzeko

Gehiengo sindikaletik ohartarazi dugu medikuen kolektiborako sinatutako akordioak ez dituela jorratzen fakultatiboen eta euskal osasun publikoaren egiturazko arazoak, eta lan-baldintza onik gabe kalitatezko zerbitzu publikorik ez dagoela defendatu dugu. Mobilizazio horiek profesionalen taldearen aldeko apustua egiten dute, eta aldarrikatzen dute hobekuntzak kategoria guztietarako lortu behar direla, negoziazio kolektiboko organo legitimoak errespetatuz.

LABek, SATSEk, ELAk, CCOOk eta UGTk greba eta mobilizazio dinamika bat jarriko dugu abian, datorren udazkenean Osakidetzako negoziazio kolektiboa defendatuko duena eta profesionalei zein herritarrei eragiten dieten arazo nagusiei benetako konponbideak eskatuko dizkiena. Uda ostean jakinaraziko dugu mobilizazioen egutegia.

Sindikatuon ustez, Osakidetzak eta Medikuen Sindikatuak lortutako akordioak ez die kolektiboaren aldarrikapenei erantzuten, eta ez die aurre egiten euskal osasun-sistema publikoaren egiturazko erronkei. Gainera, funtsezko gaiak jorratu gabe uzten ditu, hala nola, profesionalik eza, plazak betetzeko zailtasunak, belaunaldi-erreleboa, asistentzia-gainkarga edo lan-baldintzen hobekuntza, lan-gainkargan eta autokontzertazio-sistema batean oinarritutako eredu bat sendotuz, zeina, 25 urte baino gehiagoko indarraldiaren ondoren, egungo egoeraren erantzuleetako bat baita.

Gainera, sindikatuok kezkatuta gaude akordio hori negoziazio kolektiborako ohiko bideetatik kanpo bultzatzen ari delako, Mahai Sektorialaren zeregina ahulduz. Mahai Sektoriala SMErekin adostuta dago, eta ezin da hartu medikuen kolektiboaren baliozko solaskide bakartzat, Mahai Sektorialeko beste sindikatu batzuk ere ordezkatuta baitaude.

Osakidetzaren etorkizuna ezin da erantzun partzialen bidez eraiki, ezta plantillaren zati bati soilik eragiten dioten akordioen bidez ere. Osasun-sistemaren edozein erreforma modu globalean egin behar da, kolektibo profesional guztien ordezkaritzarekin eta laguntza-taldeen kohesioa bermatuz.

Aparteko orduetan oinarritutako eredu bat ez da iraunkorra, eta aparteko jarduera, aparteko orduak eta autokontzertazioa ezin dira osasun publikoaren egiturazko arazoen ohiko erantzun bihurtu. Egoera jakin batzuk garaiz arindu ditzake, baina ez ditu profesional faltaren funtsezko arrazoiak konpontzen, ezta sistemaren etorkizuneko iraunkortasuna bermatzen ere. Hori dela eta, mobilizazio horien helburua ere bada langileen politikei behin betiko buelta ematea.

Datozen hilabeteetan egingo diren mobilizazioek helburu hauek izango dituzte:

  • Akordio arautzailea osorik eguneratzea, kontziliaziorako, erantzukidetasunerako, ordainsarien hobekuntzarako, lanaldiaren hobekuntzarako, enpleguaren kalitaterako eta langileen eskubide guztietarako neurri eraginkorrak txertatuz.
  • Euskal osasun-sistema publikoa hobetzea, plantillaren premiei buruzko azterlan bat eginez. Azterlan horrek aukera emango du egiturazko defizitak identifikatzeko, profesionalen eskasia-egoerei aurrea hartzeko, lan-karga handiak ebaluatzeko eta arintzeko, ordezkapenak ziurtatzeko, belaunaldien arteko erreleboa ziurtatzeko, langileen lan-osasuna bermatzeko eta herritarrei kalitatezko arreta emateko, haien eskubideak bermatuz.
  • Ordezkaritza eta negoziazio kolektiboa errespetatzea, langileen eta euskal osasun-sistema publikoaren baldintzak hobetzeko oinarrizko eskubide gisa, pribatizazioen eta kanporatzeen aurka borrokatuz.


Kohesioaren eta herritarren aldeko deia


“NEGOZIAZIOA DEFENDATU. ORAIN DA GARAIA! Kalitatezko osasun publikorako baldintza duinak” lelopean, LABek, SATSEk, ELAk, CCOOk eta UGTk dei egiten diegu langile guztiei eta herritarrei Osakidetzaren beste eredu bat defendatzeko, publikoa, indartsua, eskuragarria eta elkarrizketaren, negoziazio kolektiboaren eta kolektibo guztien arteko tratu-berdintasunaren bidez eraikia. Lan-baldintza onik gabe ez dago kalitatezko zerbitzu publikorik.

Mobilizazio horiek ez dira ezein kolektibo profesionalen aurkakoak, baizik eta Osakidetzako taldeen kohesioaren aldekoak. Osasun publikoaren erronkei aurre egiteko beharrezkoak diren hobekuntzak negoziazio kolektiborako bidezko organoak errespetatuz lortu behar dira. Egoera horren erantzule bakarra Osasun Saila da, eta haren estrategia elikatuko ez ditugun kolektibo eta kategoriei aurre egitea da.

Deialdia egin dugun erakundeek laster iragarriko dugu udazkenerako aurreikusitako mobilizazioen egutegia, eta Osakidetzari eskatzen diogu negoziazio-prozesu bat ireki dezan, langile guztientzako benetako konponbideak lortzeko eta euskal herritarren osasun-arreta hobetzeko.

Langabezia jaitsi arren, arrakalak sakonak dira

Lan harremanetan egiturazko ezberdintasunak mantentzen dira.

Langabezia tasa %7,3an mantendu da Hego Euskal Herrian; izan ere, 1.300 langabetu gehiago dauden arren, 10.000 pertsona gehiago ari dira lanean. 2026ko bigarren hiruhilekoan Hego Euskal Herrian 1.322.800 langile daude lanean eta 104.900 lan bila; hau da, orotara 1.427.600 dira lan harremanetan aktibo dauden euskal herritarrak.

Biztanleria Aktiboaren Inkestak lan harremanetan gertatzen diren egiturazko arrakalak oso argi mahaigaineratzen ditu, eta modu isolatuan emanez gero baikorrak diruditen datuak, oro har, ez dira horren positiboak. Joan den urtetik 1.600 emakume gehiago daude langabezian eta 7.600 emakume gutxiago lanean, gizonen artean 400 langabetu gutxiago direnean eta 17.500 gehiago lanean daudenak. Eta datu hauen hobekuntza uda sasoian egiten diren lan kontratu prekarioen ondorio da; izan ere, azken hiruhilekoan 18.000 emakume gutxiago daude langabezian eta 11.900 gehiago lanean. Horrek begibistan uzten du an egonkorrarena beste arrakala bat dela emakumeentzako.

Kontratu motei erreparatuta, 1.156.400 kontratu ingururen artean, emakumeen kasuan %21,5 behin-behinekoa da, eta gizonen artean %13,8. Behin-behinekotasuna jaitsi da, baina emakumeen artean 1.400 gutxiago dira behin-behineko kontratuak, eta gizonen artean, aldiz, 8.800.

Epe luzez lan bila dauden langileen datuak aztertzerakoan, orokorrean jaitsi egin da kopurua, eta lan bila ari direnen %31,6 dira epe luzekoak, orain urtebete %44,1 zirenean. Dena den, epe luzez lan bila ari diren emakumeak 2.900 emakume gutxiago badira ere, zifra hori 9.400ekoa da gizonen kasuan, eta emakume langabetuen %38,6k epe luzez darama egoera horretan. Jaitsi den arren, lan harremanetan gertatzen diren desparekotasunek lana aurkitzeko zailtasunak handitzen dituzte.

Hori gutxi balitz, partzialitatea ere jaitsi da, eta jardunaldi osoan diharduten langile okupatuen zenbatekoak gora egin du. Bereziki nabarmena izan da partzialitatearen jaitsiera emakumeen artean, 35.100 gutxiago direlarik. Ordea, jardunaldi osoa ez da hainbeste hazi, eta 7.600 emakume gutxiago dira okupatuak. Gizonen artean, 8.000 gutxiago ari dira jardunaldi partzialean, baina 17.500 okupatu gehiago daude.

Datu hauekin, emakumeen aktibitate tasa %51,97koa da; hau da, ia erdia lan harremanetatik kanpo dago.

Gazteen artean langabezia tasa %22,9ra jaitsi da azken hiruhilekoan, uda sasoiaren eraginez. Eta azken urtean aktibitate tasa %28,87tik %35,9ra pasa da; horregatik, 16,400 gazte gehiago dira okupatuta daudenak, eta aldi berean 5.000 langabetu gehiago daude.

Bukatzeko, langabezia datuek sektoreka uzten diguten argazkia honakoa da: lehen sektorean eta industrian jaitsi egin da langabezia, eraikuntzan mantendu egiten da eta zerbitzutan egiten du gora (azken hiruhilekoan udako epeagatik nabarmen behera egin duen arren).

Langabezia jaitsi arren, lan harremanen egiturazko egoera kezkatzekoa da, enplegu galera gertatzen ari baita. LAB sindikatuak lan harreman eta babes sozialerako sistema propioa edukitzea ezinbestekotzat jotzen du, esparru propio baten baitan erabaki burujabeak hartu ahal izateko eta bertako ekonomia zein langileen beharrak bermatzeko. Lan merkatuak dituen egiturazko gabeziei eredu berri baten aldeko borrokarekin erantzungo die sindikatuak lan esparru guztietan.

“Barraskilo operazioa”: Nafarroako Gobernuak errepresioaren eta grebalarien zigorraren alde egin du, lantokietan grebarako eskubidea urratu izanaren aurrean beste alde batera begiratzen duen bitartean

Barraskilo Operazioan parte hartu genuenok, isunak eta errepresioa salatzen ditugu, martxoaren 17an Euskal Herrirako 1.500 euroko LGSren aldeko greba orokorraren testuinguruan egindako ekintza baketsu batengatik.

Joan den martxoaren 17an, Euskal Herrian 1500 €-ko gutxieneko soldata aldarrikatzeko deitutako greba orokorraren testuinguruan, “Barraskilo Operazioa” izeneko mobilizazioa egin zen. Ekintza, Sakanako Autobiatik 60 km/h-ko abiaduran zirkulatzea izan zen, trafikoa moteldu eta aldarrikapen hori ikusarazteko helburuarekin. Hasiera hasieratik hartu ziren beharrezko segurtasun neurri guztiak, eta mobilizazioa modu baketsuan egin zen, gorabeherarik gabe eta bidearen erabiltzaileak arriskuan jarri gabe.

Protestak oihartzun handia izan zuen eta greba orokorraren jarraipena indartzen lagundu zuen, lan harremanetarako esparru propio baten eta Nafarroarako eta Euskal Herri osorako gutxieneko 1.500 euroko soldataren aldarrikapenari hauspoa eman zion.

Hala ere, Nafarroako Gobernuaren eta Foruzaingoaren erantzuna errepresioa izan da, zigor espediente ugari ireki baitira. Gaur egun, isunak 5.000 eurotik gorakoak dira, eta gidabaimeneko puntuak kentzea 50 puntutik gorakoa da salatutako pertsonen artean. Oraindik ez dakigu zein izango den isunen eta ondorio administratiboen azken balantzea.

Gure ustez, erantzun hori guztiz neurrigabea da, eta gizartearen mobilizazio legitimoa zigortzeko eta kriminalizatzeko ahalegin bat besterik ez da. Aldarrikapenei buruzko eztabaida ireki eta Nafarroarentzako gutxieneko soldata propioa lortzeko neurriak hartu beharrean, errepresioaren bidetik jo du Chiviteren gobernuak. Gure ustez, Nafarroako Gobernuak ez du berdin jokatzen langileok zigortzerako orduan edo enpresariak zigortzerakoan. Esate baterako, greba testuinguruan egon diren greba eskubidearen aurkako mehatxuek eta langileen ordezkapenek ez dute ondorio berdinak izan enpresarientzat.

Egoera horren aurrean, Barraskilo Operazioarengatik zigortuak izan garenok elkartasun-dinamika bati ekingo diogu, zigor horien ondorio ekonomiko eta administratiboei kolektiboki aurre egiteko.

Lan eta giza eskubideak defendatzea ezin da zigortzeko arrazoi bihurtu. Isunei eta errepresioari erantzuna, Antolakuntza eta elkartasuna izango dira. Gure eskubide zibilen aldeko ekimena, greba eskubidearen aldekoa.


SAKANAKO GREBA BATZORDEAK

Babestutako Etxebizitzak esleitzeko kupo berriekin, Denis Itxasok sozialki injustua den eredua ezarri nahi du

Etxebideren araudia aldatzeko prozesuan da Itsasoren gidaritzapeko saila, eta sustapen bakoitzeko etxeen %30 gorde nahi du 20.000 eta 46.000 euro arteko diru-sarrerak dituzten eskatzaileentzat. Etxebiden izena emanda duten 110.000 herritarren %70 diskriminatuko du araudi berriak.

Araubide berria kontsulta fasean dago, eta LAB sindikatutik hainbat alegazio aurkeztu ditugu haren aurka, langile sektore zabalak kaltetuko dituelako, etxebizitzaren negozioak bere horretan jarraitzen duen bitartean. Gero eta langile gehiagok etxebizitza ordaindu ezin duten honetan, lehentasuna izan behar du merkatuan esku hartuz prezioak arautu eta jaistea, baina Eusko Jaurlaritzak nahiago du egoera honetara ekarri gaituzten politikekin jarraitu.

Hori horrela, EAJk eta PSEk etxebizitza neurriekin edota erosketarako abalekin egin bezala, Etxebideren moldaketa berria ere ez doa bizi dugun etxebizitza larrialdiari aterabidea emateko norabidean. Are gehiago, zuzenean kaltetzen ditu etxebizitza sarbiderako zailtasun handienak dituzten herritarrak.

LABentzat erabaki horien atzean bai PSEren eta baita EAJren klasismoa eta elektoralismoa nabari da. Merkatu pribatuan etxebizitza sarbidea ezinezko bilakatzen ari den honetan, baliabide publikoak “klase ertain” izendatu duten herritarrei begira jartzen ari dira, alegia, haien bozkatzaile potentzialei begira. Horretarako, justiziazkoa den aberastasunaren birbanaketa eta, kasu honetan, sarbidea zailagoa duten langile sektoreak —gehienetan migratutako langileak, familia monomarentalak edota enplegu prekarizatuak dituzten emakumeak*— bazterrean uzteko prest daude.

Araudi aldaketak aurrera eginez gero, beharrizan handiena duten eskatzaileen %70 kaltetua izango da zuzen-zuzenean. LABen ustez neurria erabat injustua da: ikasturte honetan onartutako neurrien artean, eraikuntza sustapen berrietan %65era jaitsi da legez Babes Ofizialeko Etxebizitzen kopurua. Gero eta gutxiago izango dira, eta, gainera, baliabide gehien dituzten herritarrentzat gorde nahi dituzte.

Moldaketak irmoki salatzen ditugu LABetik, eta alegazioen bidez neurriok bertan behera uztea eskatzen diogu Itsasok zuzendutako sailari.

Ez dugu sinatu Gipuzkoako pastelgintzaren eta gozogintzaren hitzarmen kolektiboaren aurreakordioa

2024-2026 iraunaldia izango duen akordioak ez die erantzuten sektoreko langileen benetako beharrei, eta ez ditu behar bezala jasotzen negoziazioan planteatutako aldarrikapenak.

Hitzarmena sinatu eta argitaratzen denerako, amaitzear egongo da aipatutako hitzarmenaren indarraldia; izan ere, 2026ko abenduaren 31n amaituko da. Gainera, LABen uste dugu hitzarmenaren edukiak motz geratzen direla eta ez dakarrela sektoreko lan-baldintzak duintzen dituen benetako aurrerapausorik.


Urteko lanaldia 2026an 5 ordu baino ez da murrizten, eta 1.726 ordutan geldituko da. Kopuru hori oso urrun dago LABek defendatutako aldarrikapenetatik eta kontziliazio hobea eta lan-baldintza duinagoak lortzeko benetako beharretik.


Zaharkituta geratu ziren lanbide-kategoriak ezabatu dira, eta hori urrats positiboa da. Hala ere, salatzen dugu oraindik ere badaudela prekarizatutako kategoriak. Hiru urtetan KPIaren igoera sinatu da. Hala ere, kategoria batzuetan soldatak gure gutxieneko soldataren aldarrikapenetik behera gelditzen dira.


Garraio-plusaren hobekuntza positiboki baloratzen dugu LABen; izan ere, sindikatuaren aldarrikapenetik atera da. Hala ere, ezin dugu onartu hobekuntza honen aplikazioa hitzarmenaren publikazioarekin lotuta egotea; hau da, Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean publikatzen denean hasiko da aplikatzen. Ondo bidean, 2026ko udaren ondoren.

Sinadura hau berandu dator eta ez die sektorearen beharrei erantzuten. LABetik lanean eta borrokan jarraituko dugu lan-baldintzak benetan hobetuko dituen, lanaldia nabarmen murriztuko duen eta Gipuzkoako Pastelgintza eta Gozogintzan oraindik dagoen prekarietatea amaituko duen hitzarmen baten alde.

Enpresak negoziaziorako borondaterik erakusten ez duenez, greba mugagabeak aurrera jarraitzen du Bergarako eta Zarauzko IAT zerbitzuetan

Lan Harremanen Kontseiluan eginiko bileran ITASUAk negoziazioak desblokeatzeko baldintza gisa jarri du greba bertan behera uztea, eta halakorik ez dute onartu langileek.

Langileen ordezkariok gure plataformak aurkeztu ditugun arren, goian aipaturiko baldintza horretaz harago enpresak ez du bestelako edukirik ekarri mahaira; horrenbestez, borrokarekin segitzeko asmoa agertu dugu.

Gasteizko Mercedesen erreta gaude!

Mercedesek tenperatura altuekiko duen jarrera publikoki salatu nahi dugu, langileen osasuna arrisku larrian jartzen baitu.

Mercedes ez da behar beste neurri hartzen ari Gasteizko lantokian, pertsonentzat ingurumen baldintza egokiak ziurtatzeko. Egungo araudiak lantegiko lanpostu guztiak arin bezala hartzen ditu kontuan, horien guztien arteko desberdintasunik gabe, eta, ondorioz, egungo araudia langileen benetako egoeratik oso urrun geratzen da.

Mercedes Vitoriak ez du bero alertako egunetarako jarduera protokolorik bere katalogazioetako edozeinetarako (horia, laranja edo gorria). Batzordeak 2024an enpresarekin protokolo bat negoziatzeko proposamena egin zuen eta enpresak negoziatzeari uko egin zion. Mercedesek, gaur egun, tenperatura altuetarako protokolo bat negoziatzeari uko egiten jarraitzen du.

Egoera honen aurrean, azken asteotan ELA, LAB eta ESK sindikatuek hainbat salaketa aurkeztu dituzte, jarduera
gelditzeko eskaera bat barne. Hala ere, harrigarria bada ere, ikuskaritzak momentuz ez dio enpresari neurriak hartzeko eskatu.

Alerta laranja eta gorria izan diren asteetan, konortegabetzeak egon dira bero-kolpearen ondorioz, eta Osakidetzako anbulantzia bat etorri da kasu baten larritasunagatik, arriskuen prebentzioak estali egiten ditu egoera horiek, eta ez die LAPeko ordezkariei horien berri ematen.

Ez dago protokolo bateraturik lantegi osorako, eta sektore bakoitzak nahi duena aplikatzen du, langileriari bermerik eman gabe.

Gaurko prentsaurrekoan parte hartu dugun hiru sindikatuok (LAB, ELA eta ESK) exijitzen diogu enpresari berehala berrekin diezaiola batzordeak aurkeztutako aurreko protokoloaren negoziazioari.

EAEko anbulantzien zerbitzua publifikatu dadila exijitzen dugu

Asko dira pribatizatutako sektore publikoak, eta hori amaitu egin behar da, ez baita bidezkoa euskal herritarrok ordaindutako zergak enpresa pribatuen poltsikoak handitzera bideratzea. Anbulantzietako ordezkariak nazkatuta daude ikusteaz nola agertzen diren enpresa desberdinak bata bestearen atzetik, beren dirua eramanez eta gero desagertuz.

La Pau joan zenean milaka euroko zorra utzi zuen langile bakoitzarekiko, baina, azkenean argi geratu da behin eta berriz huts egiten duen sistema batek errua gainetik kentzeko erabili zuen aitzakia baino ez zela izan enpresa hori. Gainera, egoeraren errua alderdi sozialari egotzi zioten orduko hartan. Arazoa ez zen izan bakarrik La Pau, Larrialdiak, Ambuibérica eta abarren kudeaketa; arazoa kudeaketa eredua bera da. Helburu bakarra enpresa pribatuarentzako errentagarritasuna da, eta ez ongizatea, ez pazienteena, ez langileena. Eredu hori marroia gainetik kentzean datza, zergadunen poltsikoen kontura.

2024ko abenduan BIZKANB ABEEa iritsi zenean (kide nagusia ALSA taldea den Aldi Baterako Enpresa Elkartea), nola ez, enpresa adjudikaziodunen orain arteko ildoari jarraitu zion, baina oraingoan are eta modu lazgarriagoan: hitzarmenean ezarritakoa baino 30.000 euro gehiagokoak diren urteko soldatak, neurrigabeko antzinatasunak pertsona kontratatu berrientzako, bikoiztutako edo, are, hirukoiztutako lanpostuak….

Eta gutxi batzuen soldatetan ehunka mila euro xahutzen dituzten bitartean, jarraitzen dute benetan garrantzitsua den horretarako, hau da, zerbitzurako, baliabiderik jarri gabe. Osasun ekipamendua eta ibilgailuetarako langileen dotazioa arautzen duen 836/2012 Errege Dekretuak 13 urte daramatza publikaturik, eta beste horrenbeste urte dira betetzen ez dela. Ergonomiaren azterketarekin ere gauza bera gertatzen da: duela hiru urte egin zen arren, oraindik ere ez da osorik bete. Horrek langileen osasuna jartzen du arriskuan, bai, baina baita pazienteena ere. Esaterako, pazienteak mobilizatzeko gutxienez bi pertsona behar izaten dira, argi eta garbi, eta bakarra joateak arriskuan jartzen gaitu guztiok.

LAB sindikatuak dio nahikoa dela halako enpresekin; izan ere, beren interes ekonomikoak baino ez dituzte aintzat hartzen. Egoera onartezinean dauden eta hainbat irregulartasun dituzten anbulantziak ekarri izan dituzte, hainbat urtez Madrilen eta Asturiasen erabiliak. Ez da onargarria han nahi ez dituztenak hona ekartzea. Programatutako garraioaren enpresa batzordeak dotazio horien irregulartasunen berri eman izan dio enpresari, baina azken honek ez du jaramonik egiten.

Eredu honekin amaitu beharra dago, eta LABek gizarte osoarentzako justua eta duina izango den zerbitzua aldarrikatzen du.

Langileek aurrera eramandako ekintza sindikalari esker Elcoro Decoletajek Geroako kuotak ordaintzea #LortuDugu

Langileak zoriontzen ditugu erakutsitako jarreragatik.

Aurreko astean jakin genuenaren arabera, Elcoro Decoletajeko langileok exijitzen genituen GEROA pentsio funtseko ekarpenak jaso ditugu gaur egunera arte. Jarritako salaketez gain, aurrera eramandako ekintza sindikalak fruituak eman ditu eta lortu dugu enpresak gure soldatari dagokion GEROAko zatia ordaintzea.

LAB sindikatuak langileak zoriondu ditu izandako jarreragatik, bai mobilizazioak babesten baita horietan parte hartzen ere, eta kasu honetan CCOOrekin bat eginda, beste behin ere erakutsi dugu ekintza sindikala baliagarria dela. Argi dago langileen eskubideak egikaritzeko modurik eraginkorrena dela.

Bestalde, bide honetan jarraituko dugula adierazi nahi dugu. Ez dugu ahazten GEROAko lehenengo demanda aurkezteagatik diskriminatuak izan diren 5 langileen kasua eta, kasu honetan ere, irmo mantenduko dugu gure jarrera. Gure eskubideak defendatzeagatik diskriminaziorik ez!