2026-04-09
Blog Page 2

[IRITZIA]: Kuba, duintasunez beteriko irla

Hemen duzue Koldo Saenz de Benito Nazioarteko Harremanetarako arduradunaren iritzi artikulua.

Buenos Airesen 2003ko maiatzean emandako hitzaldi ezagun batean, Fidel Castrok adierazi zuen Kubak ez zituela bonbak beste herrien aurka jaurtitzen, ezta milaka hegazkin bidaltzen hiriak bonbardatzera; ez zuela arma nuklearrik, kimikorik ez biologikorik. Bere hitzaldiarekin jarraituz, herrialdeak dituen milaka zientzialari eta medikuak bizitzak salbatzeko ideian heziak izan direla azaldu zuen, eta guztiz kontraesankorra litzatekeela ezagutza hori suntsiketaren zerbitzura jartzea. Fidelek hiru hitzetan laburbildu zuen Kubako Iraultzak gizateriari eman diona: medikuak, ez bonbak.

Gaur egun Kubak azken hamarkadetako une konplexuenetako bat bizi duela ukaezina da. Karibeko uharteak, urte luzez osasun publikoan, hezkuntza unibertsalean edo nazioarteko lankidetzan erreferente izan denak, gaur egun bere biztanleen bizi-baldintzak okertzen dituen faktore multzo bati egin behar dio aurre.

Ameriketako Estatu Batuek ezarritako blokeo ekonomikoak −azken urteotan gogortu egin denak− egoera horren funtsezko elementua izaten jarraitzen du. Bere helburu historikoa argia izan da: Kubako herria itotzen duen presio ekonomiko jarraitu baten bidez iraultzarekiko herri-babesa ahultzea; hori guztia demokraziaren eta giza eskubideen izenean.

Zenbait datuk 1962az geroztik indarrean dagoen blokeoaren eragina neurtzen laguntzen dute. Uharteak izandako galerak 164.000 milioi dolar baino handiagoak izan dira; hau da, egunean 20 milioi baino gehiago. Horri nazioarteko merkataritzaren birkokapenetik eratorritako kostu gehigarriak eta ondasun nahiz zerbitzuen esportazioetan izandako galera handiak gehitu behar zaizkio.

Munduan gerrak ugaritzen ari dira, kapitalak erabaki duelako hori dela bere hegemonia mantentzeko bide bakarra. Gainera, ezegonkortasunak markatutako nazioarteko testuinguru batean bizi gara. Gatazkak ugaritu egiten dira, gerrak luzatu, eta langile klasearen prekarizazioa areagotu egiten da. Testuinguru horretan, ez da zaila logika global bat antzematea: kapital metaketa eta hegemonia geopolitikoa maiz herrien bizitzaren eta ongizatearen gainetik inposatzen dira.

Lokaztutako Ukrainako gerra, Gazako genozidioa, Venezuela bezalako herrialde burujabe baten aurkako operazio militarrak eta Nicolas Maduro presidente legitimoaren nahiz Cilia Floresen bahiketak, eta Ameriketako Estatu Batuen nahiz Israelen Iranen aurkako oldarraldiak ere, logika berari erantzuten diote: kapital metaketa eta Washingtonen aginduei aurrean makurtzen ez den edozein proiektu politiko indarraren bidez ezabatzea.

Ameriketako Estatu Batuek behin eta berriz diote Kuba mehatxu bat dela eta terrorismoa finantzatzen duela, baina Kubako Iraultza zerbaitek definitu badu, bizitza kapitalaren gainetik jartzen duen eta bakea, herrien burujabetza nahiz giza eskubideen errespetua defendatzen dituen eredu politiko eta ekonomiko bat garatu izanak da. Kuba zerrenda batean sartu beharko balitz, elkartasunaren, humanismoaren eta internazionalismoaren zerrendan izango litzateke.

Aipaturiko guztiagatik, Kuba alternatiba bidezkoagoak eraiki nahi dituzten munduko herri askorentzat faro bat izan da eta izaten jarraitzen du. Ondorioz, nazioarteko elkartasuna indartzea eta, ahal den neurrian, uharteak hamarkadetan zehar eskaini duen babesa itzultzea beharrezkoa da.

Kuba fronte guztietan babestea eta bakarrik ez dagoela munduari erakustea beharrezkoa da. Bai elkartasun keinuek bai isiltasunek ere asko esaten dute, batez ere, bere baliabideak munduarekin modu solidarioan partekatu dituen herri batez solasean ari garenean. Artikulu hau idazteko unean petrolioz betetako ontzi errusiar bat Kubako uretan egotea albiste bikaina da, eta, zalantzarik gabe, oxigeno-bonbona bat izango da Kubako herriarentzat. Mexikoren eta beste estatu batzuen babesa, nahiz beste batzuen isiltasuna ere, esanguratsua izaten ari da.

Esparru sindikalean ere ekimen garrantzitsuak izan dira. LAB afiliatuta dagoen Munduko Federazio Sindikalak, Central de Trabajadores de Cuba sindikatuarekin batera, mobilizazio eta elkartasun aste bat bultzatu du; beste erakunde sindikal batzuek, hala nola Nazioarteko Konfederazio Sindikalak, ziurrenik sindikatu estatubatuarren presioagatik, giza eskubideen eta nazioarteko legediaren urraketa honen aurrean isilik jarraitzen duten bitartean.

LABetik eta Euskal Herritik gure ekarpen xumea egiten saiatu gara, hainbat ekimen solidario garatuz, eta, asteetan zehar, Kubarekiko elkartasun elkarteekin batera, “Langileon elkartasunez, blokeoa hautsi!” kanpaina abian izan dugu; horri esker, sei tona baino gehiago osasun-material, 185 kilo botika eta 36.000 eurotik gorako baliabideak bildu ditugu, baita taupada-markagailuak erosteko 12.366,40 euro bildu ere.

Ekintza hauekin, Euskal Herritik munduari hainbeste eman dion prozesu bati modu xumean lagundu nahi diogu. Gatazkek, desberdintasunek eta eskuin muturreko jarreren gorakadak markatutako testuinguru globalean, herrien arteko elkartasun-loturak indartzea inoiz baino beharrezkoagoa da. 

Gaur egun, inoiz baino gehiago, justizia sozialean, lankidetzan eta herrien duintasunean oinarritutako mundu baten alde egiten dutenentzat Kubak erreferente izaten jarraitzen du. 

Intersindikalarekin mobilizatuko da LAB Maiatzaren Lehenean Baionan

Aurten ere, LAB, CGT, FSU eta Solidaires sindikatuak elkarrekin mobilizatuko dira Maiatzaren Lehenean Lapurdiko hiriburuan. Langile klasea antolatua, borrokan batua! lemapean egingo dute manifestazioa, 11:00etan, Santa Ursula plazatik Gaskoinen plazara. Mobilizazioaren ondoren, herrixka militantea (hainbat borrokari buruz informazioa jasotzeko mahaiak) eta jatekoa eta edatekoa ere egongo dira.

Lau sindikatuek Baionan egindako agerraldian aurkeztu dute Maiatzaren Leheneko mobilizazioa. Adierazi dute Lecornuren gobernuak, patronala etea eskuin muturrarekin eskuz esku, Maiatzaren Lehenari “eraso” egin nahi diola, “100 urte baino gehiagoko borroka sozialaren historia zapalduz”. Dei egin dute “langile klasekoak garela harro aldarrikatzera” eta “gure eskubideen alde borroka egitera”. Enplegua dutenei eta ez dutenei, paperak dituztenei eta ez dituztenei, erretretadunei zein ikasleei egin diete egun horretan kalera ateratzeko deia.

Mobilizatzeko hamaika arrazoi daudela gogorarazi dute sindikatuek: lan baldintzen okertzea, ordaindu gabeko aparteko orduak, kanporatze bidegabeak, opor ordainduen lapurreta, lansarien izoztea, prekaritatea eta pobrezia, antolaketa sindikalerako oztopoak, presioak, jazarpena, diskriminazioa, lan istripuak eta laneko gaixotasunak… Patronalak, gobernuaren babesarekin, egiten dituen erasoen aurrean, “erantzun kolektiboa” eman beharra eta sindikatuetan afiliatzearen garrantzia azpimarratu dituzte, “laneko sufrimendua gainditzeko eta eskubidea berriak irabazteko”.

Antifaxismoa ere aldarrikatu dute, lantokietan ere eskuin muturreko diskurtsoak eta ideiak eta normalizatzen ari diren sasoi hauetan. Horrela, gogoratu dute eskuin muturra beti oldartzen dela askatasun sindikalen aurka, ordena sozial kapitalista hobeto babesteko, honen adibide zehatzak aipatuz: “sistematikoki bozkatzen du SMICaren igoeraren aurka, soldatak prezioen igoeraren arabera eguneratzearen aurka” edo “erregaiaren prezioa blokeatzearen aurka”. Langileen batasunerako deia ere egin dute: “ez dezagun utzi arrazakeriaren eta sexismoaren pozoiak langileen batasuna zatitzen”.

Era berean, elkartasunaren beharra ere nabarmendu dute, elkarrekin “eskuin muturraren aurka” altxatzeko deia eginez, “gure lorpen sozialak suntsitzea, aberastasunaren metaketa jarraitzea eta jatorriari edo generoari lotutako diskriminazioak saihesteko”. Honekin lotuta, “beste eredu bat” eskatu dute, “bizitza erdigunean jartzen duena, eta ez etekinak. Banakako defentsatik erantzun kolektibora jauzia egin dezagun, jendarte bidezko eta solidario baten alde”.

Aldarrikapenak

– Maiatzaren 1a besta egun gisa mantentzea.

– Emazteen* eta gizonen arteko lansari berdintasun erreal eta eraginkorra, eta laneko indarkeria sexistaren eta sexualaren aurkako benetako politika.

– SMICaren (gutxieneko soldataren), lansarien eta indize-puntuaren (funtzio publikoan soldatak igotzeko indizearen) balioaren igoera, eta hauek prezioen igoeraren araberakoak izatea.

– Erretreta osoa 60 urterekin, 37,5 kotizazio-urterekin, ikasketa urteak barne.

– Enpresa handi eta oso handientzako kotizazio sozialen salbuespenaren amaiera.

– 2019ko funtzio publikoaren legearen indargabetzea.

– Langileen babeserako urte anitzeko plan bat, lan baldintzen okertzea eta lan istripu larriak ugaritzea saihesteko.

Palestinarekin elkartasuna adierazteko eta esku hartze inperialistak salatzeko mobilizatzeko deia egiten du LABek

LAB sindikatuak Global Sumud Flotillan ordezkari bat izanen duela adierazten du, eta blokeoa hausteko nahiz Palestinarekin elkartasuna adierazteko deituko diren mobilizazioak indartzera deitzen du.

Munduan gerrak ugaritzen ari dira, kapitalak erabaki duelako hori dela bere hegemonia mantentzeko bide bakarra. Gainera, ezegonkortasunak markatutako nazioarteko testuinguru batean bizi gara. Gatazkak ugaritu egiten dira, gerrak luzatu, langile klasearen prekarizazioa areagotu egiten da eta eskuin muturra indartzen ari da. Testuinguru honetan, ez da zaila logika global bat antzematea: kapital metaketa eta hegemonia geopolitikoa maiz herrien bizitzaren eta ongizatearen gainetik inposatzen dira.

Palestinaren okupazioak eta Gazako genozidioak, nahiz eta orain ez dituen komunikabidetako azalak betetzen, bere horretan jarraitzen du. Gazaren kontrako blokeoak indarrean jarraitzen du, aspaldidanik lurralde hau mundu zabaleko kontzentrazio esparru handiena bilakatu duena. Zisjordanian kolonizazio sionistak aurrera darrai eta Palestinarren kontrako biolentzia egunez egun aregotzen ari da. Hori gutxi balitz, atzo Knessetean (Israelgo parlamentua), Palestinarren kontrako heriotza zigorra onartu egin zen, kolonizazioak, okupazioak eta apartheidak bere horretan jarraitzen duela erakutsiz.

LABek Gernika Palestinak apirilaren 25erako Donostian deitu duen mobilizazioa babesten du

Atzo egindako agerraldi batean, Gernika-Palestina ekimen herritarrak apirilaren 25ean (Gernikako bonbardaketaren bezeperan) mobilizazio bat iragarri zuen, Palestinak bizi duen genozidioari konponbide politiko bat ematen ari ez dela salatuz eta Euskal Herria eskuak gurutzatuta gelditu ezin dela adierazteko.

LABek, orain arte egin duen moduan Gernika Palestinaren mobilizazioa babesten du eta fronte guztietan Palestinaren aldeko elkartasuna indartzera deitzen du. Kolonizazioaren, okupazioaren eta apartheidaren aurrera, herrien arteko elkartasun internazionalista indartzea da egin dezakegun ekarpenik hoberena.

Herrien arteko elkartasuna ez da hitz hutsa; konpromisoa eta ekintza da. Ilunagoak diren goizetan ere aurrera jarraitzera bultzatzen gaituen indarra da. Horregatik sortu ginen; besteak beste, gure askatasuna, langile klase eta herri gisa, munduko herri guztien askatasunarekin lotuta dagoela ulertzen dugulako.

INTIAko batzordeak greba deitu du, enpresa publikoak bere azken proposamenari uko egin ostean

INTIAko enpresa-batzordeak (LAB, UGT) greba deialdia iragarri du, enpresa publikoak soldata-desberdintasuneko egoera konpontzeko sindikatuek aurkeztutako azken proposamenari uko egin ostean.

Asteazken honetan, batzordeko kideek eta kaltetutako langileek elkarretaratzea egin dute subrogatutako plantillaren soldata-parekatzea eskatzeko, eta zuzendaritzak soldata-taula aplikatzeari uko egin diola salatu dute.

Batzordeak azaldu du, hainbat hilabetetako elkarrizketa eta negoziazioaren ondoren, enpresak gainerako langileei aplikatzen zaizkien ordainsari-baldintza berak ez aplikatzeko jarrerari eusten diola, eta horrek soldaten %15 eta %20 arteko aldeak dakartzala kategoria eta funtzio bereko lanpostuetarako. “Honek izen bat du: diskriminazioa”, azpimarratu dute.

Egoera horren aurrean, batzordeak mobilizazioak areagotzea erabaki du. Fase berria grebarekin hasiko da, bidezko eta berdintasunezko konponbide bat lortzeko helburuarekin. “Lan bera, kategoria bera, soldata bera”, aldarrikatu dute, eta azpimarratu dute ez dutela tratu desberdina onartuko ezta beren eskubideei uko egingo.

Batzordeak langile guztientzako bidezko tratua bermatu arte mobilizazioei eusteko erabakia adierazi du ozen esanez: “berdintasuna ez da negoziatzen, berdintasuna defendatu egiten da”.

LABek Tubos Reunidosen gatazkan dagoen zinismo instituzionala salatu du eta enplegu-erregulazioko espedientearen inpugnazioa berretsi du

LABek publikoki salatu nahi du Tubos Reunidosen gatazka hartzen ari den norabidea. Izan ere, enpresak enplegua suntsitzeko, altzairutegia ixteko eta logistika kanpora ateratzeko planarekin aurrera jarraitzen duen bitartean, erakundeek ez dute esku hartzen, eta, gainera, zuzendaritzaren kontakizuna indartzen ari dira.

Azken egunotan oso kezkagarriak diren adierazpen eta mugimenduak ikusi ditugu. Alde batetik, Eusko Jaurlaritzak enpresari zor publikoa barkatzeko aukera planteatzen du; bestetik, sindikatuei eskatzen zaigu auzitara jotzeko dugun eskubide legitimoari uko egiteko. LABetik argi diogu: hau onartezina da.

Enpresak enplegu-erregulazioko espedientea aplikatzen duen bitartean, eragin handiko erabaki estrukturalak mantentzen ditu eta kaleratzeekin jarraitzen du —borondatezkotasunik gabeko aldi baterakoak barne—; erakundeek, ordea, “elkarrizketaz” hitz egiten dute. Baina galdetzen dugu: zer elkarrizketa?, enpresak planteatzen duena?, bere plana zalantzan jarri gabe onartzea oinarri duena? Errealitatea bestelakoa da.

Duela bi aste, LABek, beste sindikatu batzuekin batera, bilerak eskatu zizkien Industria Sailari, Enplegu Sailari eta Arabako Foru Aldundiari. Gaur egun, Lan Sailak bakarrik onartu du bilera egitea, eta hainbat egun itxaron ondoren egin du; gainerako erakundeek, berriz, erantzunik eman gabe jarraitzen dute. Hori al da enpleguarekiko eta etorkizun industrialarekiko konpromisoa?

Aldi berean, elkarrizketa falta edo plantillaren parte-hartzea eragoztea leporatzen zaigu. LABetik oso argi utzi nahi dugu: parte-hartzea ezin da gatazka desaktibatzeko tresna bihurtu, sakoneko ezer aldatu ez den bitartean.

Enpresak bere planteamendua bere horretan mantentzen du: ez du neurririk atzera bota, ez du benetako negoziaziorik ireki eta kaleratzeekin aurrera jarraitzen du. Testuinguru horretan, funtsezko gaiak landu gabe beste eztabaida batzuk planteatzeak nahasmena baino ez du sortzen, eta bere plana inposatu nahi duenari mesede egiten dio.

Are larriagoa da langileen proposamen bat egoteari nahita ez ikusiarena egitea. Proposamen horrek elkarrizketa jartzen du erdigunean, baina benetako elkarrizketa: gardentasunez, xantaiarik gabe eta alternatibak mahai gainean jarrita. Hala ere, erakunde bakar batek ere ez du interesik agertu hura aztertzeko edo bultzatzeko. Hori da benetako arazoa.

Horregatik guztiagatik, LABek enplegu-erregulazioko espedientearen aurkako inpugnazio judiziala aurkeztuko duela iragarri nahi du. Uste dugu ez dagoela neurriak justifikatzen dituen arrazoirik, prozesua gardentasun faltak markatu duela eta ezin dela onartu halako erabakiak benetako negoziaziorik gabe inposatzea.

Gainera, plantillaren eskubideak defendatzea ez da ziurgabetasuna sortzea, baizik eta erantzukizunez jokatzea. Ziurgabetasuna sortzen duena da azalpenik ematen ez duen, langileak presionatzen dituen eta enplegua zein etorkizun industriala suntsitzen dituen planarekin aurrera jarraitzen duen zuzendaritza.

Azkenik, LABetik erakundeei eskatzen diegu beste alde batera begiratzeari utz diezaiotela eta, praktikan, enpresaren interesekin lerrokatuta dagoen jarrera alde batera uzteko. Alderdi sozialari eskatzen dioten exijentzia maila bera zuzendu diezaiotela benetan erabakitzeko ahalmena duenari: Tubos Reunidoseko zuzendaritzari.

Jokoan dagoena ez baita soilik EEE bat; jokoan daude enplegua, etorkizun industriala eta plantilla oso baten zein eskualde baten duintasuna. 

LABek hitzaldiak eta erakusketa ibiltaria antolatu ditu Idazkaritza Feministaren 30. urteurrenean

Duela 30 urte sortu zuen LABek Emakume* Idazkaritza, gaur egun Idazkaritza Feminista dena. Arlo horretan ere aitzindaria izan zen sindikatua eta, bide horretan, ez dira gutxi izan lortu dituenak. Urteurrenaren testuingurua orain arte egindako genealogia kolektiboaren aitortza ariketa bat egiteko baliatu nahi du sindikatuak, sindikalismo feminista zer den, zeinen beharrezkoa den eta zer ekarpen egiten duen azpimarratzeko, eta orain arteko ibilbide kolektiboa goraipatzeko. Horrela, sindikatuaren konpromiso eta estrategia feminista berretsiko ditu sindikatuak.

Horrez gain, borroka feministan LABen aliatuak diren hainbat kiderekin sindikalismo feministaren erronken inguruan hitz egiteko parada hartuko du sindikatuak. Horretarako, apirila eta maiatza artean hitzaldiak antolatu ditu LABek Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan, memoria, gogoetak eta aurrera jarraitzeko indar kolektiboa biltzeko asmoarekin. Gainera, Idazkaritza Feministaren 30 urteetako ibilbidea jasotzen duen erakusketa ere ikusgai egongo da.

Jarraian dituzue izango diren hitzaldiak:

-Apirilaren 16an, 18:30ean. Klase sindikalismo feminista. Hizlariak: Ainhoa Etxaide LABeko idazkari nagusi ohia eta Anna Gabriel Herrialde Katalanetako ezker independentistako kidea. Bilbon, Biran.

Maiatzaren 7an, 18:30ean. Bazterretatik, erdigunea disputatzera! Hizlariak: Pastora Filigrana, abokatua eta SAT sindikatuko kidea; Carol Clemente sexu langilea eta LABeko afiliatua eta Maider Avaristo Emagineko kidea. Donostian, Kaxildan.

Maiatzaren 14an, 18:30ean. Nola egin (dugu) sindikatu bat feminista? Hizlariak: Garbiñe Aranburu LABeko koordinatzaile orokorra, Arantxa Vazquez LABeko zeharlerroetako arduraduna eta Txaro Martinez Argote Esmaltaciones San Ignacioko langilea eta LABeko ordezkari ohia. Gasteizen, LABen egoitzan.

Maiatzaren 28an, 18:30ean. Feminismoak (ere) sindikalismoa behar du? Hizlariak: Luci Cavallero Argentinako Ni Una Menos kolektiboko militantea eta aktibista feminista, Ekhiñe Petriati Euskal Herriko Bilgune Feministako kidea eta Irune Costa LABeko dinamizatzaile feminista. Iruñean, Geltokin.

CAF Turnkey & Engineeringeko langileek greba mugagabea hasi dute diskriminazioarekin amaitzeko

LABetik, CAF Turnkey & Engineeringeko Gasteiz, Lebario (Abadiño) eta Sopelako langileei gure animo eta babes osoa helarazi nahi diegu; izan ere, atzo, martxoak 30, astelehena, greba mugagabeari ekin zioten.

Gasteiz, Lebario (Abadiño) eta Sopelako zentroetako langileek atzo hasi zuten greba mugagabea, LABen eta langileen iritziz urte luzez CAF taldeko beste zentro batzuekiko arlo laboral, sozial, antolakuntza eta ekonomikoan jasaten ari diren diskriminazioa salatzeko.

CAF taldeko filial honek Euskotreneko EMUen, Gasteizko tranbiaren eta Metro Bilbaoko hainbat berme zerbitzuren mantentze-lanak egiten ditu. LABetik salatzen dugu, jardueraren garrantzi estrategikoa eta hartzen duten erantzukizun tekniko handia gorabehera, enpresak uko egiten diola berdintasunari, lan baldintzen hobekuntzari eta aitortza profesionalari lotutako oinarrizko aldarrikapenei erantzuteari.

Grebaren arrazoi nagusien artean dago zentroen eta lanaren izaeraren araberako diskriminazio argia. Enpresak mantentze-lanetako zentroei (Gasteiz, Lebario eta Sopela) baldintza okerragoak ezartzen dizkie Zamudio eta Ibarra bezalako egoitza zentralekin alderatuta, justifikazio objektiborik gabe.

Halaber, zentro horietako langileek salatzen dute ez dutela kontziliaziorako neurri eraginkorrik, Zamudio eta Ibarrean ez bezala. Egoera are larriagoa da CAF taldeak beste zentro batzuetan onura sozial horiek publikoki balioesten dituelako, baina mantentze-lanetako langileei ukatzen dizkielako.

Horri gehitu behar zaio enpresak uko egin diola benetako negoziazio bati ekiteari, hobekuntza sozial eta ekonomikoei dagokienez, hala nola antzinatasuna eta barne sustapenak. LABen ustez, onartezina da urte askoren ondoren oraindik ere langileen esperientzia eta ibilbidea behar bezala ez aitortzea.

Enpresak tratu desberdina lan ezberdinen aitzakiarekin justifikatzen du, baina LABetik erabat baztertzen dugu argudio hori, egindako lana enpresaren jarduera tekniko eta produktiboaren funtsezko parte delako.

Greba mugagabe hau, gainera, CAF taldean gero eta handiagoa den lan gatazkaren testuinguruan kokatzen da, Beasaingo eta Irungo zentroetan ere lanuzteak egiten ari diren une berean. Egoera honek agerian uzten du, langileen ustez, CAF taldeak lan harremanak kudeatzeko duen moduan arazo estrukturalak daudela.

Horregatik guztiagatik, Gasteiz, Lebario (Abadiño) eta Sopelako langileek nahikoa dela esan dute eta greba mugagabeari ekin diote, helburu hauekin:

  • Zentroen arteko diskriminazioari amaiera ematea.
  • Eskubide eta onura sozialetan benetako berdintasuna lortzea.
  • Sustapen eta sailkapen profesionalerako sistema bidezkoa ezartzea.
  • Eta lan baldintzak duintzeko benetako negoziazioa irekitzea.

Aberri Eguna 2026. Burujabetza. Gerrarik ez. Eskubideak

Aberri Eguna da Euskal Nazioaren eguna. Euskal Herriari, gure herriak askapen nazional eta sozialean aurrera egiteko dituen aukera eta gaitasunei, begiratzeko eguna. Munduan zehar laino ilunak zabaltzen ari diren bitartean, Euskal Herrian eguzki izpiek dirdira egiten jarraitzen dute; horren lekuko izan da martxoaren 17ko greba orokorraren arrakasta, aberastasuna birbanatzeko, burujabetzan sakontzeko nahiz lanbidearteko gutxieneko soldata propio eta duinaren alde egindakoa.

Inperialismoaren oldarraldiak baldintzaturiko testuinguru konplexuan dator aurtengo Aberri Eguna. Etengabeko hazkundean oinarritua, eta ekologikoki sostengaezina dena kapitalismoan energia iturrien kontrola gatazka-gai bilakatu da. Kapitalismo heteropatriarkal, kolonial eta ekozidari —bideraezina eta sozialki injustua— eusteko nahiak ekarri du krisiak bata bestearekin kateatzea, eta mundua murgildu du fase kapitalista gero eta basatiagoan.

Testuinguru honetan, Venezuelako lehendakaria eta diputatu bat bahitu eta Kubaren aurkako blokeo ankerra areagotzearekin batera, Estatu Batuek eta Israelek Ekialde Hurbilean enegarren eraso inperialista abiatu dute. Gerra, Iran eta Libanoko milaka herritarren heriotza eta hondamendia eragiteaz gain, langileon poltsikoei erasaten ari da dagoeneko. Lehenagotik ari ginen bizitzaren garestitzea pairatzen, eta orain, gasoilaren, argindarraren edo gasaren prezioaren gorakadak beste eskailera maila bat igotzea ekarriko du. Gerra luzatzen bada, desberdintasun sozialak areagotzeko arriskua handia izango da.

Injerentziaren aurrean, nazioarteko orden berri bat defendatzen dugu, zeinak herri guztien burujabetza eta herritarren ongizatea aintzat hartuko duen. Euskal langileok irmoki diogu: Gerrari ez! Eta irmotasun berarekin erantsi: ez gaude ordaintzeko prest gurea ez den gerraren faktura. Ildo berean, NATOren inguruko herri-galdeketa irabazi eta 40 urtera, NATO Euskal Herritik kanporatzearen eta, oro har, desegitearen aldeko jarrera berresten du LABek. Eta errefusatu egiten dugu Europako nahiz hemengo gobernuak egiten ari diren apustua militarismoaren eta armagintzaren alde.

Euskal Herria ez dago arrisku globaletatik salbu. Dena den, ziurgabetasunari aurre egiteko badugu ziurtasun bat: antolakuntza eta borroka kolektiboa da herritar guztientzat bizi baldintza duinak bermatuko dituen eredu ekonomiko eta soziala eraikitzeko bidea. Herri bizia eta borrokalaria da gurea. Euskal Herrian badugu beharra eta aukera jendarte eredu justuago bat eraikitzeko.

Hamarkadetako borrokari esker, Euskal Errepublika, independente, euskaldun, sozialista eta feministaren eraikuntzan aurrera egiteko baldintzak borrokatzen jarraitzen dugu. Honela, Euskal Herriaren nazio aitortzan eta erabaki ahalmenean urratsak emateko aukera irekia dago.

Ipar Euskal Herrian azken hauteskundeetako emaitzek hauspoa emango diete aspirazio soberanistei. Lurralde Elkargoak baino eskumen handiagoak izango lituzkeen egitura administratibo baten aldeko jarrerak indartzen ari dira, eta eztabaida horretan posizio sindikal argia dugu: negoziazio kolektiborako esparru propioa eratzeko proposamen zehatza lantzen ari gara eragile desberdinekin.

Hego Euskal Herrian, berriz, egungo marko juridiko-politikoak gainditzeko baldintzak sortzen ari dira. LABen ikuspegitik hiru dira erronka nagusienak: Euskal Herriaren nazio izaera aitortu eta gure hizkuntza nazionalaren, euskararen, ofizialtasun erreala bermatzea; erabakitzeko eskubidearen formulazioa zehaztea; eta gaur egungo autogobernu maila gainditzea, Lan Harremanetarako eta Babes Sozialerako Euskal Esparrua eratzeko eskuduntza berriak eskuratuz.

Bai bizitzaren prekarizazioari aurre egiteko, bai ultraeskuina eta faxismoaren gorakada indargabetzeko, langile guztien aldeko neurriak borrokatzen ari gara, arrakala matxistei, arrazistei eta belaunaldi arteko arrakalei aurre eginez. Aurrera doa gehiengo sindikaletik abian jarri dugun ekimena lanbidearteko gutxieneko soldata propioa izan eta soldatak hobetzeko: greban bildutako indarrarekin negoziazio kolektiboari bultzada bat emango diogu eta, era berean, zabalik eusten diogu gutxieneko soldata ezartzeko eskumena eskuratzeko bide politikoari.

Horrekin batera, borrokan tinko jarraitzen dugu zerbitzu publikoak garatu daitezen, eta etxebizitza eskubidea ziurtatu dadin; enplegu industrialaren defentsan, eta trantsizio ekosozialerako industria-politika aldarrikatzen.

Aipamen berezia eskatzen du euskararen egoerak. Euskararen ofizialtasuna auzitan jartzen duen oldarraldi judizial eta mediatikoa bizi dugu. Alta, Korrikan parte hartu duen herritar andanak erakutsi du euskara zabaltzeko nahia eta borondatea indartsua dela. Lau haizetara zabaldu da honako aldarri hau: Euskara gara! Nazioa gara! Administrazio publikoan bi hizkuntzek izan behar dute ofizialak. Epaiz epai eragindako kaltea ikusita, euskararen ofizialtasuna errealitate bilakatzeko berme juridikoak behar dira; Euskal Autonomia Erkidegoaren kasuan martxan dira horretarako lege ekimenak. LABetik jarraituko dugu euskararen aldeko aliantzak eraikitzen eta mobilizazio soziala sustatzen.

Amaitzeko, Aberri Egunaren testuinguruan, gure babesa adierazten diegu Euskal Herria Batera ekimenari zein EH Bilduk Iruñean eta Ipar Euskal Herriko mugimendu abertzaleak Baionan deitutako mobilizazioei; deialdi horietan parte hartzera dei egiten diegu euskal langileei.

ETB3 ixteko erabakian atzera egiteko eskatu dio LABek EITBri

ETB3 ez itxi! Haurrentzako euskarazko kate irisgarri bat bermatu! lelopean, agiri bateratua aurkeztu du LABek, beste hainbat eragilerekin batera egin duen agerraldian.

Agirian jasotzen den moduan, bere sorrera legean dagoen euskararen normalizaziorako helburuari lotzeko eskatzen dio LABek ETBri, Euskal Herriko etxe guztietara haurrentzako euskarazko edukiak modu unibertsalean eta ordu oro iritsiko direla bermatuz. 

ETB3 ixteko erabakiak, batetik, haurren hizkuntza eskubideetan zuzeneko eragina du, euskarazko kate unibertsal bat desagertzean euskarazko edukiak jasotzeko eskubidea mugatu baitzaie. Eta bestetik, euskararen normalizazioan azken urteotan egondako geldotzeak, euskararen leiho guztiak zabalik mantentzea eskatzen duelako, ez ditugun bakanak ixtea.

Era berean, LABek salatzen du EITBko zuzendaritzak erabaki hau sindikatuekin, euskalgintzako eta hezkuntzako eragileekin, eta soziolinguistikan aditu direnekin konpartitu eta kontrastatu gabe hartu duela, egun batetik bestera ETB3ren itxiera iragarri eta gauzatuz, euskararen normalizazioan erabaki honek izan dezakeen eraginari buruzko inolako azterketa eta hausnarketa partekaturik burutu gabe. 

Gainera, begibistakoa da EITBren erabakiak kezka eta ezinegon handia sortu duela euskal jendartean. Horren erakusle da Pantailak Euskaraz-ek ETB3 ez itxi lelopean 25.000 sinadura bildu dituela 10 eguneko epean.