2026-11-06
Blog Page 16

Hauteskunde sindikaletan patronalei eta gobernuei erantzun irmoa emateko deia egin die LABek euskal langileei

Gutxieneko soldata, enpleguaren defentsa eta zerbitzu publikoak indartzea, ikasturte honetarako hiru lehentasun nagusiak. Kapitalari mugak jartzea eta birbanaketa politiken alde egitea da faxismoari eta olatu erreakzionarioari ateak ixteko biderik onena, LABen arabera.

Azken urteetan euskal langileek euren eskubideak irmoki defendatzeko hautua egin dute. Hamaika izan dira borroka sindikalak, eta horri esker hainbat hitzarmen berritzea lortu da. Gainera, 1.500 euroko gutxieneko soldata propioaren aldeko Greba Orokor arrakastatsua egin genuen martxoaren 17an. Urrats garrantzitsua izan zen soldaten etengabeko debaluazioari muga jartzeko, aberastasunaren banaketaren auzia agendan kokatzeko eta negoziazio kolektiborako baldintza zailagoak dituzten sektore prekarioak (horietako asko feminizatuak eta arrazializatuak) babesteko.

Bai Confebaskek eta bai CENek uko egin diote negoziazio mahaian esertzeari. Eta, Greba Orokorra egin eta sei hilabete igaro direnean, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak ez dute iniziatibarik hartu, ez patronalak mahaian eser daitezen lortzeko, ez gutxieneko soldataren eskumena eskuratzeko, ezta administrazio publikoak azpikontratatutako eremuetan 1.500 euroak bermatzeko ere.

Edozein kasutan, egindako urratsak ez du atzera bueltarik: Hego Euskal Herrian ezarria dago 1.500 eurotik gorako soldata beharrezkoa dela eguneroko bizitzan aurrera egiteko. Zinez eskertzekoa da martxoaren 17an ehunka mila langilek egindako ekarpena, hauspoa eman baitio sektore prekarioen borrokari eta, oro har, aberastasunaren banaketaren aldarrikapenari. Ordutik hona, LABek sinatutako hitzarmenetan 1.500 euroko gutxieneko soldata bermatu da eta LABek gehiengoa duen esparruetan ia ez dago 1.500 euroz azpiko soldatarik. Horixe da LABek negoziazio kolektiboan hartu duen konpromisoa: 1.500 euroko gutxieneko soldata hitzarmenez hitzarmen errealitate izan dadin ekarpen egitea. Horrekin batera, interpelazio politikoari eutsiko diogu, bai Hego Euskal Herriko bi gobernuei begira eta baita Madrilgo Gobernuari begira ere: goizago ala beranduago, gutxieneko soldata ezartzeko ahalmen legegilea eskuratuko dugu.

Era berean, aipatzekoa da enpleguaren defentsan euskal langileak erakusten ari diren konpromisoa. Maderas de Llodiokoa eta Tubos Reunidosekoa bezalako gatazketan argi ikusi da patronalak etekinak baino ez dituela lehenesten eta langileak direla enpleguari eta ehun industrialari eustearren borrokan ari direnak. Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren jarrera ulertezina eta inkoherentea da: industria lurraldean errotzeaz mintzo dira, baina, horren alde egiten duten langileen bidelagun izan ordez, enpresen zuzendaritzekin lerratzen dira maiz.

Hirugarrenik, zerbitzu publikoen egoerari dagokionez, Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren apustu estrategiko baten falta nabarmena da. Biek ala biek uko egiten diote enpresarien eta errenta altuen pribilegio fiskalekin amaitzeari eta, ondorioz, uko egiten diote zerbitzu publikoen garapena ahalbidetuko lukeen aurrekontu politikari. Era berean, sektore pribatuaren aldeko ildoari eusten diote hezkuntza, zaintza, osasuna edota etxebizitzaren eremuan, Nafarroan zenbait urrats eman badira ere (anbulantzien publifikazioa eta babes ofizialeko etxebizitzen blindajea, kasurako). Salatzekoa da, halaber, euskarak bigarren mailako hizkuntza izaten jarraitzen duela administrazio publikoan. Azkenik, deitoragarria da Eusko Jaularitzak, Nafarroako Gobernuak eta Eudelek (Udalhitz udaletako hitzarmenaren kasuan) negoziazio kolektiboan ezarritako blokeoa, Sindikatu Medikua delakoarekin aldebiko negoziazio (eta EAEren kasuan, akordio) baztertzaileak egiten dituzten bitartean.

Aipatutako hiru horiek dira, hain zuzen ere, ikasturte honetarako LABen lehentasunak: gutxieneko soldataren aldeko borrokari jarraipena ematea, enpleguaren defentsa irmoari eustea, zerbitzu publikoetan negoziazio kolektiboa desblokeatzea, euskara hizkuntza ofiziala izatea eta zerbitzu publikoak indartzea, etxebizitza, hezkuntza, osasuna eta zaintzaren eremuetan. Azken horri dagokionez, zaintzako langileen bizi baldintzak hobetzearekin batera (ekiparazioa, ratioen hobekuntza, hitzarmenen berrikuntza), Euskal Herriko mugimendu feministak zaintza sistema publiko komunitarioaren alde antolatutako dinamika berrian parte hartuko du LABek.

Funtsean, politika publikoetan egiturazko aldaketak egin daitezen aldarrikatuko du LABek eremu guztietan, eta hori da, hain justu, indartzen ari den oldarraldi erreakzionarioari aurre egiteko modua ere. Izan ere, fase kapitalista geroz eta bortitzago honek autoritarismoan eta faxismoan topatzen du bizirauteko bidea, langileak langileen kontra jarriz, migranteen kontrako jazarpena sustatuz; Ceutan, manteroen kontra… LABek aldarrikatzen dituen neurriek politika publikoen norabidea aldatzea eskatzen dute, kapitalari mugak jartzea, aberastasunaren metaketaren ordez birbanaketa politiken aldeko apustua egitea. Hori da faxismoari eta olatu erreakzionarioari ateak ixteko bidea.

Gobernua eta patronala: herri ikuspegirik ez eta langileei bizkarra emanda

Bistan da Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak ez dutela borondaterik edota gaitasunik eskari hauen aldeko neurri esanguratsuak hartzeko. Are eta gehiago: kontrabotere sindikalismoak egiten dituen eskariak gustuko ez dituztenez, nahiago dute CCOO eta UGTrekin elkarrizketa sozialaren antzezpena egitea.

Jarrera hori bereziki larria da Eusko Jaurlaritzaren kasuan. Greba Orokorraren biharamunean, elkarrizketa sozialaren instituzionalizazioan urrats berria emateko asmoa iragarri zuen gobernuak, Confebask eta UGT-CCOOekin batera. Gutxieneko soldataren inguruan negoziatzeari ezezkoa ematen dion patronala zilegiztatu eta ordezkaritza sindikalaren %27,6ren babesa besterik ez daukaten sindikatuak instrumentalizatu zituen horretarako.

Ildo berean, Confebaskek “lehiakortasunerako euskal ituna” proposatu du. Confebaskek ez du herri ikuspegirik, ez du herri itunik bultzatu nahi. Etengabeko hazkundean oinarritzen den ikuspegi produktibista kapitalista dago bere gogoetaren oinarrian, eta planteatzen dituen errezetak betikoak dira: batetik, instituzioak interpelatzea birbanaketa politika oro baztertu eta neurri fiskal erregresiboak har ditzaten; bestetik, sindikalismo borrokalaria indargabetzeko presio egitea.

Nafarroan ere gobernua eta patronala elkarrizketa sozialaren eskemari eusten saiatzen ari dira, gero eta zailtasun handiagoekin. Nafarroako testuinguru politikoa aldatu egin da, sindikalismo abertzalearen eragiteko gaitasuna handitu egin da eta hauteskunde sindikaletan indar harremanak aldatzen ari dira: UGTk eta CCOOk ordezkaritzaren %47,9 baino ez dute, sindikatu abertzaleek %41aren langa gainditu duten bitartean.

Hauteskunde sindikalen garai trinkoa

Testuinguru horretan hasiko da hauteskunde sindikalen garai trinkoa. Aukera ezin hobea izango da langileei bizkar ematen dieten patronala eta gobernuari mezu argia helarazteko. Langileek LAB sindikatuari emandako babesa erabakigarria izan da garaiz garai: LAB zenbat eta indartsuago, orduan eta aukera handiagoa euskal langileon aldeko aldaketak eragiteko. Eragin izango da, hain zuzen ere, hauteskunde sindikal hauetako lelo nagusia. Eta, horrekin batera, Kontraboterea gara, LABek ordezkatzen duen eredu sindikala aldarrikatuz.

LABek inoizko ordezkaritzarik handienarekin eta hazten jarraitzeko anbizioarekin eta aukerarekin ekingo dio garai trinko honi. Azken datu ofizialen arabera (2026-6-30), honako hau da LABen ordezkagarritasuna: Nafarroan, %18,53; EAEn, %20,89; eta Hego Euskal Herrian, %20,25. Epe luzeko ikuspegiarekin aztertuta, LABen hazkundea ikusgarria ari da izaten:

NAFARROA2010eko abenduaren 312026ko ekainaren 30a
LAB%12,59%18,53
ELA%21,03%23,23
CCOO%25,27%23,34
UGT%30,69%24,62
EAE2010eko abenduaren 312026ko ekainaren 30a
LAB%16,24%20,89
ELA%40,50%40,30
CCOO%20,07%17,38
UGT%12,91%10,25
HEGO EH2010eko abenduaren 312026ko ekainaren 30a
LAB%15,33%20,27
ELA%35,54%35,82
CCOO%21,36%18,94
UGT%17,37%14,02

Langileen aldeko politiketan suspentsoa atera duela ohartarazi diogu Pradales lehendakariari

Errondaren ekimenari sinesgarritasuna kendu, eta behingoz bizitzaren prekarizazioan sakontzen duten politikak alboratzeko eskatu diogu, politika neoliberalei eustea faxismoarentzat bazka baita.

2024an, Imanol Pradales lehendakariarekin izandako lehen bileran, langileen aldeko politikak egiteko eskatu genizkion LABetik. Lau eskaera zehatz egin genizkion: soldatak eta lan baldintzak hobetu eta Lanbidearteko Gutxieneko Soldata propioaren alde egitea; zerbitzu publikoak indartzea; trantsizio ekosozialerako industriaren birmoldaketa eta enplegu industrialaren defentsa; eta autogobernuan sakontzea.

Bi urte hauetan Jaurlaritzak bultzatu dituen politiken inguruan LABen ezin du balantze positiborik egin. Langileen aldeko erabakirik hartu ez, eta patronalaren eskakizunen aurrean men egiten jarraitzen du. Horixe da, gaur, lehendakariari helarazi diogun ideia nagusia. Ondoren, azaldu gure kritika eremuz eremu zertan sostengatzen den azaldu dugu.

Birbanaketa politikei uko egin eta aberastasunaren metaketa desorekatua bultzatzen duten politika publikoak egiten ari dira, patronala saritzen eta langileei bizkarra ematen. Faxismoaren gorakada betean, olatu erreakzionarioari bidea egiten uztea eta faxismoari bazka ematea da langileen bizi baldintzen prekarizazioan sakontzen duten politikei eustea, langileen arteko arrakala matxista, arrazista edo belaunaldi arrakalei erantzun egokirik ez ematea.

Aurreko gobernuaren politika neoliberalen bidean sakontzen du Imanol Pradalesen gobernuak eta hori ezin da estali elkarrizketarako deiak eginez, ezta adostasunak eraikitzeko helbururik ez duten markoen sorrerarekin ere.

Osakidetza eraberritzeko eta indartzeko beharraren aurrean, Osasun Mahaia faltsuan itxi zen. Sindikatu bakar bat ere ez zen batu bertan ateratako ondorioetara. Sistema publikoaren higaduraren jatorria inbertsio falta, pribatizazio eta kontzertazio politikak dira. Horrek langileen lan baldintzetan eragin zuzena du. Konponbidea osasungintzaren pribatizazioa dakarten erabakiak alboratzetik hasten da, baina ez dute horretarako borondate politikorik.

Hezkuntzan, segregazioaren gaiari erantzun egokirik eman gabe itxi zen horretarako ireki zen mahaia. Hezkuntza publikoari dagokionez, iazko ikasturtean soldatak hobetu eta egungo erronkei hobeto erantzuteko, baliabide gehigarriak jasotzen zituen akordioak itxi zituen LABek lan kolektibo desberdinetan. Akordio horiek greba eta mobilizazio dinamika indartsu baten ondorio izan ziren, eta Hezkuntza Sailak akordioak bere osotasunean bete gabe jarraitzen du. Bereziki larria da hori, hezkuntza sistemak dituen beharrak, PISA txostenak berriro ere azalerazi dituenak, kontuan hartuta.

Euskararen kontrako oldarraldi betean, ausardia politikoa handiagoa eta PSErekin gai horretan dituen hipoteketatik askatzeko eskatu diogu Pradalesi. Administrazio publikoa euskalduntzeko, ezinbestekoa da euskarak eta gaztelaniak estatus juridiko bera izatea eta hori gaur-gaurkoz ez dago erabat ziurtatua. Oldarraldia hezkuntzara ere zabaltzen ari da, uda honetan unibertsitatera sartzeko probekin ikusi bezala. Horregatik, LABen kezkaz hartu ditugu PISA azterketaren emaitza kaxkarrak euskararekin lotzeko zenbait alderdi politikotako ordezkariek egindako adierazpenak, eta, batez ere, Jaurlaritzak berak ere emaitza txarren arrazoien artean hizkuntza ereduak aipatu izana. Hizkuntza eskubideei dagokionez, atzerapausoei galga jartzeaz gain, euskararen ezagutzaren unibertsalizazioan eta erabileraren zabalpenean aurrera egiteko neurriak eskatu ditugu; esaterako, negoziazio kolektiboa euskaraz gauzatzea bermatzeko neurriak.

Aurreko bileran langile publikoen negoziazio kolektiborako eskubidea gauzatzeko eskatu genion LABetik, eta ezer gutxi aurreratu da horretan. Mahai Orokorreko negoziazio mahaian ez dago negoziaziorik; Osakidetzan, mahaitik kanpo eta SMErekin, gutxiengo sindikalarekin, akordioa egin du Jaurlaritzak; hezkuntzan ez dituzte akordioak betetzen. Adostasunak eraikitzearen garrantziaz hitz egiten duen gobernu batek sinesgarritasuna galtzen du enplegatzaile den kasuetan kontrako jarduteko modua duenean.

Zaintzan, merkantilizazio eta pribatizazioaren aldeko apustuari eusten zaio. Zaintza duina jasotzea eskubidea da, baina egun ez da ziurtatzen. Zaintza lanak emakumeen, nagusiki migratzaileen, esplotazioan eta prekaritatean oinarritzen dira. Zaintzarekin negozioa egiten jarraitzen dute enpresa pribatuek, eta gobernu honek ez du inolako asmorik zaintza eraldatzeko, zaintza sistema publiko komunitarioa eratzen hasteko urratsik emateko.

Industriaren egoera kezkagarria da. Enplegu industrialaren defentsan borrokaldi gogorrak egin ditugu. Ez dago industriak dituen erronkei erantzuteko industria politikarik. Globalizazioaren eraginei eta krisi klimatikoari aurre egingo dien industriaren birmoldaketaz ez dago gogoetarik. Egiten den politika bakarra enpresen esku diru publiko gehiago jartzea da; horixe da patronalak eskatzen duena. Enpresetan dirua txertatzeak berez ez du ezer bermatzen. Diru publikoa jasotzeko baldintza batzuk bete beharko lirateke (enpresen errotzea, kalitatezko enplegua eta kaleratzerik ez egitea, kontratazioetan diskriminaziorik eza….) eta diru horren erabilpenaren gaineko kontrol publiko eta sozialerako bideak zehaztu beharko lirateke.

Eskumenak, Confebasken interesak zaintzeko

Autogobernu maila zabaltzeari dagokionez ere ez da indarrik egin funtzio publikoko langileen soldatak bertan negoziatu ahal izateko. Soldata arrakalarekin amaitzeko neurria den gutxieneko soldata propioari dagokionez, gogora ekarri behar da eskuduntzak eskuratzea aldarrikatzen zuen Herri Ekimen Legegilearen eztabaida oztopatu zutela gobernukideak diren EAJk eta PSEk modu guztiz antidemokratikoan. Zentzu berean, LABetik salatzen dugu orain hilabete batzuk Mikel Torres lehendakariordeari gehiengo sindikalak bilera eskaera egin geniola eta ez dugula erantzunik jaso. Ez dugu modu horretako gutxiespenik onartuko eta bi aste barrurako lehendakariari gai horren inguruan espresuki aritzeko bilera berri bat eskatuko diogu.

Ditugun eskuduntzak eta kontzertu ekonomikoa Confebasken interesak zaintzeko erabiltzen direla salatzen dugu. CEOEk berak eredutzat hartu eta txalotu dituen neurriak dira. Bi alderdi horiek adosturiko neurri fiskalekin, zerga politikan norabide okerrean sakontzen jarraitzen da, pribilegio fiskalak mantendu eta areagotzen dira, herritarren kaltetan, zerbitzu publikoen kaltetan.

Gobernuak egiten dituen politikekin kritikoak izateko arrazoiak soberan ditugu. Patronalarekin erabateko sintonia dute; aldiz, sindikatuei, langileei, etengabe borrokari uko egiteko eskatzen zaie. Zorionez, gurean, sindikalismo borrokalariak badu indarra, eta baita ordezkaritza sindikalaren gehiengo zabala ere. Horregatik, LABen larria iruditzen zaigu elkarrizketa soziala instituzionalizatu eta sindikalismo otzana saritzeko Legebiltzarrera eraman nahi den lege proposamena. Asmo hori bertan behera uzteko eskatu diogu Pradalesi.

Bilera berri honek LABentzat lehentasunezkoak diren gaien inguruan aritzeko aukera eman du, eta, berriro ere, langileen hitza errespetatu dezala eta langileen aldeko neurriak har ditzala eskatu diogu sindikatutik lehendakariari.

2026-2027 ikasturtearen hasieran, EHUren azpifinantzaketa eta unibertsitate publikoaren defentsa berriz ere mahai gainean jarri ditugu

EHUko ikasturte hasiera ekitaldiaren harira, LAB, STEILAS, ELA eta CGT/LKN sindikatuok elkarretaratzea eta prentsaurrekoa egin ditugu Gasteizko Letren fakultatean.

Aurten ere, 2026-27 ikasturtearen hasieran unibertsitate publikoaren arazo nagusiak salatu behar ditugu. Horien artean, EHUren azpifinantzaketa da larriena. Finantzaketa nahikorik gabe, unibertsitate publikoak ezin ditu bere eginkizunak behar bezala bete. Ezin die euskal jendartearen behar eta erronkei erantzun, ezta bere langileen lan-baldintza eta soldata egokiak bermatu ere.

Duela urte bete, EHUren finantzaketak eztabaida publiko handia piztu zuen, EHUko zuzendaritzaren eta Eusko Jaurlaritzaren arteko talkaren eta sindikatuon mobilizazio eta salaketen ondorioz. Urtea pasatu ondoren, egoera berean gaude. Oraindik ez dakigu zein izango den 2027rako Eusko Jaurlaritzak EHUra bideratuko duen aurrekontua. Oso posiblea da aurreko urtearekin alderatuta igoera mugatu bat iragartzea. Egia ordea, bestelakoa da: EHUren benetako beharretatik oso urrun geratuko da berriro ere, baita USLOk berak 2030erako ezarritako helburutik ere: gutxienez BPGren % 1 (egun ez da ehuneko horren erdira heltzen). Argi daukagu unibertsitate publikoa indartzea ez dela Eusko Jaurlaritzaren lehentasuna. EHUren azpifinantzaketa ez da urte bateko arazoa, egiturazko arazoa baizik, eta ez da konponduko milioi gutxi batzuk gehituta.

Jendarteari zerbitzuak era egokian eta euskaraz eman ahal izateko, unibertsitate publikoa ondo hornitu behar da, bai plantillari dagokionez baita azpiegitura eta baliabide materialei dagokienez ere. Aldi berean, egiturazko arazoei aurre egin behar zaie: kolektibo batzuen prekaritatearekin bukatu; langileen promozionatzeko eskubidea bermatu; azken hamarkada eta erdian galdutako erosahalmenari aurre egin eta oinarrizko soldatak igo, exijitutako kualifikazioa kontuan hartuta; sail batzuetan jada dagoen irakasleen erreleborik ezari konponbidea eman; beharrezkoak diren irakasle eta ikertzaile plaza berriak sortzeko blokeoa gainditu; TEKAZEL (Teknikariak eta Kudeaketako eta Administrazio eta Zerbitzuetako Langileak) /IRI (Irakasle Ikertzaileak) ratioa handitu, premia dagoen zerbitzuetan TEKAZEL lanpostu berriak sortuz; TEKAZEL lanpostuak berrikusi eta baloratu dagokien mailan txertatzeko, 13. eta 14. mailak desagerrarazi eta 15.era igo; azpikontratatutako zerbitzuak (garbiketa, IKT…) publifikatu; berdintasunean eta EHUren euskalduntzean ere pauso asko eman behar dira oraindik… Horietarako guztietarako finantzaketa nahikoa bermatu behar da.

Halaber, beharrezkoa denean ikasketa-plaza gehiago eskaintzeko aukera izan behar du unibertsitate publikoak. Horretarako ere finantzaketa behar da. Baliabide ekonomiko horiek ez bideratzeak edota aldaketa horiek ez baimentzeak unibertsitate pribatuen hazkundea sustatzen du. Azkenaldian unibertsitate pribatuak nabarmen ugaritu dira. Euskal Herrian dauden unibertsitate pribatu batzuk EHUk jada eskaintzen dituen ikasketa berak eskaintzen ari dira. Azken adibidea EUNEIZek ikasturte honetan eskaini berri dituen erizaintzako graduko 60 plazak dira. Eskaera eta beharra badago, zergatik ez handitu unibertsitate publikoaren eskaintza?

Bitartean, erakunde publikoek babes instituzional eta ekonomiko handia ematen diete unibertsitate pribatuei: lur publikoen lagapenak, azpiegiturak eta bestelako erraztasunak eskaintzen dizkiete, hala nola Donostian BCCeko Goe eta Gasteizen BCCeko EDA Drinks & Wines zentroak eraikitzeko udal zoruak 75 urtez lagatzea, Gasteizko bus geltokiaren aparkalekua uztea, edota Querejetari Buesa pabiloi publikoa eta Salburua udal-eremu berdearen lursailak saltzea. Horiei gehitu behar zaizkie unibertsitate pribatuek diru publikoa jasotzeko irekita dituzten bideak, kontratu-programen edota ikerketa-deialdien bitartez. EHUri emandako igoera apalak publikoaren aldeko apustu gisa saldu nahi dituzte, unibertsitate pribatuen hedapena sustatzen duten bitartean.

Testuinguru horretan, prestatzen ari diren Euskal Unibertsitate Lege berriak ere kezka handiak sortzen dizkigu. Lege-proposamenak aurkezten ditu unibertsitate publiko eta pribatuak euskal unibertsitate sistema harmoniko baten osagaiak gisa. Gainera, unibertsitate pribatuek diru publikoa jasotzeko aukerak berresten dituen bitartean (adierazitako irabazi asmoko unibertsitateak barne), EHUren ohiko finantzaketa gero eta gehiago lotzen du kanpo-finantzaketa lortzeko gaitasunarekin. Horrez gain, unibertsitate pribatuei ezartzen zaizkien baldintzak (irakasleen kualifikazioari, euskararen presentziari, zerbitzuen eskaintzari edota langileen kudeaketa eta baliabide ekonomikoei buruz kontu emateko mekanismoei dagokienez) unibertsitate publikoari eskatzen zaizkionak baino askoz malguagoak dira edo ez dira ezta ezartzen ere.

Horregatik guztiagatik, ikasturte honen hasieran ere, unibertsitate publikoaren alde mobilizatzeko unea da. Eredu pribatizatzaile eta liberalaren aurrean, EHUk behar duen finantzaketa eta euskal jendartearen beharrei erantzungo dien unibertsitate legea exijitzen ditugu, unibertsitate publikoa benetan indartuko duena eta interes pribatuen menpe egongo ez dena. Publikotasunean, euskaran, euskal kulturan zein unibertsitate sistema burujabean oinarrituko den unibertsitatea, hain zuzen ere.

LAB, STEILAS, ELA eta CGT/LKN-k, Eusko Jaurlaritzari exijitzen diogu behingoz EHUk behar duen finantzaketa bermatzea eta unibertsitate publikoaren aldeko benetako apustua egitea. Baina EHUko zuzendaritzak ere ezin du ikusle hutsaren papera jokatu. Ez da nahikoa finantzaketa falta salatzea; baliabide horiek ziurtatzeko beharrezkoak diren kudeaketa politiko eta instituzionalak sustatzen jarraitu behar du, eta, aldi berean, dituen eskumenen barruan langileen lan-baldintzak hobetzeko eta hartutako konpromisoak betetzeko neurriak hartu behar ditu. Orain arte, ordea, askotan Eusko Jaurlaritzak ezarritako muga estuak aplikatu eta langileen eskaerak bigarren mailan geratu dira. Unibertsitate publikoaren defentsak irmotasuna eta ausardia eskatzen ditu.

Unibertsitate publikoaren defentsan, Eusko Jaurlaritza, bermatu beharrezko finantzaketa!

Unibertsitate pribatuei mesede traturik ez!

Errektoretza taldea, irmo defendatu EHUk behar duen finantziazioa!

Bizkaiko metal merkataritzan greba egingo dugu urriaren 7an

LAB, ELA, CCOO eta UGT sindikatuok agerraldia egin dugu patronalaren egoitzaren aurrean, hitzarmenaren negoziazioaren blokeoa publikoki salatzeko eta, batez ere, greba iragartzeko.

Hitzarmena iraungita dago 2019tik. Sektoreko langileek sei urte baino gehiago daramatzae beren lan eta soldata baldintzak noiz eguneratuko zain. Sei urte hauetan prezioak igo egin dira, erosahalmena galdu dute eta, kasu batzuetan, sektoreko soldatak ez dira urteko 18.000 eurora ere iristen.

Negoziazioa 2019ko erdialdean hasi zen, baina hitzarmenik gabe jarraitzen dute. Argi eta garbi adierazi nahi dugu zein den erantzulea: CECOBI. Baina ez da soilik patronalaren proposamen eta mugimendu eskasengatik; izan ere, negoziazioa baliatu nahi dute jada lortuta genituen eskubideak murrizteko.

Baja medikoen osagarria okertu nahi dute. Hau da, pertsona bat gaixorik egoteaz gain, haren egoera ekonomikoa txarrera joan dadin nahi dute.

Eta antzinatasuna ere murriztu nahi dute, dagoeneko oso mugatuta dagoen osagarria, 2014ko soldataren gainean kalkulatua eta gehienez zortzi laurtekorekin.

Bada, horren guztiaren aurrean, metal merkataritzako langileek zera adierazten dute:

Soldata duinak nahi ditugu, galdutako eros-ahalmena berreskuratzea eta KPIaren araberako eguneratzea bermatzea.

Lanaldia murriztu nahi dugu, Bizkaiko merkataritzako beste hitzarmen batzuetako urteko 1.725 orduetara hurbilduz, gaur egungo 1.758 orduekin alderatuta.

Eta hori egin nahi dugu jada ditugun eskubide bakar bati ere uko egin gabe.

Metal merkataritzako langileak gara sektore hau egunero martxan jartzen dugunok. Enpresek negozioa egiten jarraitzen duten bitartean, gu gara soldata baxuak, lanaldi luzeak eta urteak eguneratu gabe daramatzaten baldintzak jasaten ari garenak.

Horregatik, egindako mobilizazioen ondoren eta negoziazio mahaian aurrerapausorik eman ez dela ikusita, LAB, ELA, CCOO eta UGT sindikatuok aurrera pausu bat ematea eta urriaren 7an greba egun bat deitzea erabaki dugu.

Horregatik, dei egiten diogu Bizkaiko Metal Merkataritzako sektoreari; antolatzeko, mobilizatzeko eta kalera ateratzeko.

Langile guztiak animatzen ditugu mobilizazioetan parte hartzera, lankideekin hitz egitera eta greba hau erantzun kolektibo eta irmo bihurtzera.

Urriaren 7an milaka pertsona atera behar gara kalera. Sektorea mobilizatzen denean, patronalak entzun egin behar gaituelako.

Urriaren 7an erakutsiko dugu Metal Merkataritzako langileok ez gaudela prest eskubideak eta erosteko ahalmena galtzen jarraitzeko.

Azkenik, Metal merkataritzako patronalari mezu bat helarazi nahi izan diote langileek gaurko agerraldian:

Hurrengo negoziazio mahaia irailaren 21ean izango da eta CECOBIk aukera du benetan akordioa lortu nahi duela erakusteko.

Horretarako, mahaitik kendu beharko ditu bere proposamenaren elementu erregresibo guztiak, eta langileen erosteko ahalmena berreskuratzen dela bermatu behar du.

Urriaren 7an, denok grebara!

Bizkaiko metal merkataritza borrokan!

Arabako ardogintzako langileek beren aldarria eraman dute mahats bilketaren festara

Dozenaka lagun elkartu ziren atzo Kripanen egondako jaian.

Horrela, ardo trago bakoitzean dagoen esfortzua eta lana azaleratu nahi izan dute langileek. Izan ere, upategietan eta landan lan egiten duten langile horiek gabe, ez dago ardorik. Pradales lehendakariari berari eskura eman ahal izan dioten eskuorrian ere halaxe azaldu dute.

Urte luzeetan diru publikotan milioiak eta milioiak jaso dituen sektoreko langileen baldintza duinak bermatzea ezinbestekoa da sektorearen biziraupenerako. Hori dela eta, instituzioei ardura eskatzen diegu eta sektorean inbertitzen den diru publikoak Arabar Errioxako ardogintza eredua defendatzeko balio dezala exijitu. Kezkaz ikusten dugu upategi txikiak zokoratzen direla, handienen mesedetan.

Badira hilabeteak Intersindikalak upategiei proposamen bateratua helarazi ziela. Ordutik, ez dugu erantzunik izan. Jarrera hau, tamalez, ez da arraroa sektore honetako negoziazioetan. Horregatik, sindikatuak hautu argi bat egin dugu, eta sektoreko langileek behar eta merezi duten hitzarmena lortu arte mobilizatzen jarraitzeko konpromisoan berresten gara.

Hezkuntza sistema eraldatzeari Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak jarritako oztopoak azaleratu ditu PISA txostenak

LABen kezkaz hartu ditugu Jaurlaritzak PISAren emaitza kaxkarren arrazoien artean hizkuntza ereduak aipatu izana. Aitzitik, euskara gaitasunak indartzeak gainerako konpetentziak hobetzea ekarriko du.

Azken PISA txostenak eztabaida publikora eraman ditu hezkuntza sistemak dituen gabeziak, LABek hainbatetan adierazi izan dituenak. Sindikatuak sarritan salatu ditu gabezia horiek, eta baita hezkuntza sistemak behar dituen sakoneko eraldaketarako proposamenak egin ere, bai bere iniziatiba propioz eta baita beste hainbat eragilerekin batera ere.

EAEko eta Nafarroako gobernuek, ordea, hezkuntza sistemak behar dituen egiturazko aldaketei atea itxi diete, edo bide horretan hartutako konpromisoak bete gabe jarraitzen dute.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, esaterako, segregazioaren gaian sindikatuon erabateko kontrakotasunarekin eta erantzun egokirik eman gabe itxi zen segregazioari erantzuteko ireki zen mahaia. Hezkuntza publikoari dagokionez, sistemaren ardatz bilakatzeko neurririk ez dago eskola planifikazioan, eta ezta berau indartzeko diru nahikorik ere azpiegituretan eta baliabideetan.

Gainera, azken asteetan publiko egindako ebaluazio emaitzek zein etengabeko ebaluazioaren ondoriozkoak diren azterketek argi adierazten digute erronka bat dugula parez pare: oinarrizko konpententzietan zein gainerako konpetentzietan hobetzeko ikasleen euskara gaitasuna indartu behar dela, horretarako beharrezkoak diren baliabide, programa eta neurriak martxan jarriz eta murgiltze eredua orokortuz. LABek horretan jarri du begirada azken urte hauetan: EUSLE zabaltzean, Hizkuntza Indartzeko Irakasleetan, Hizkuntza Normalkuntza bultzatzeko koordinatzaileetan eta abar.

Datuek aspaldiko urteetan adierazten digute euskararen indartzean gehiago zentratu behar dela Lehen Hezkuntza eta Bigarren Hezkuntzan. Euskara gaitasuna indartzeak ekarriko ditu oinarrizko konpententzia zein gainerako konpetentzia guztietan emaitza hobeak. Horregatik, LABek kezkaz hartu ditu PISA azterketaren emaitza kaxkarrak euskararekin lotzeko zenbait alderdi politikotako ordezkariek egindako adierazpenak, eta, batez ere, Jaurlaritzak berak ere emaitza txarren arrazoien artean hizkuntza ereduak aipatu izana, noiz eta euskararen kontrako oldarraldia hezkuntza eremura ere zabaltzen ari den honetan.

Ebaluazio emaitzek parez pare heldu behar diogun beste eztabaida bat ere agerian utzi dute: mugikorren eta teknologien gehiegizko erabilerak ikasleengan duen eraginaren aurrean hartu beharreko erabakiak eta neurriak, langileokin batera hausnartu eta urgentziaz heldu beharrekoak.

Gimenoren adierazpen klasista eta arrazistak

Carlos Gimeno Nafarroako Hezkuntza kontseilariak, bestalde, ikasleen ebaluazioaren eta horretarako tresnen inguruko hausnarketa integral bat egin beharrean, PISAren datuak justifikatzeko atzerritar jatorriko ikasleei erreferentzia egin die, atzerriko ikasle kopurua lotuz emaitzekin. LABek salatu egin nahi ditu adierazpen horiek, eta Nafarroako Gobernuari eskatu nahi dio adierazpen klasistak eta arrazistak alboratu, eta baliabide gehiago jarri ditzala eskubide unibertsala den hezkuntza ikasle guztiei bermatzeko, ekitatea eta inklusioa oinarri izanik, aniztasunari arreta emanez eta euskaraz. Badu nondik hasi, LABek pasa den ikasturtean hainbatetan oroitarazi moduan: baliabide gehiago eta indarrean dauden ratioak jaitsi.

LABetik salatzen dugu bi hilabeteko geldialdiaren ondoren Eudelek ez duela proposamen berririk ekarri eta Udalhitzeko mahaia blokeatzen ari dela

Alderdi politikoen borondate politiko ezaren aurrean eragin eta mahaira edukiak ekarri ditzaten ezinbestekoa da urriaren 8an langileak grebara batzea.

Bi hilabeteko udako geldialdiaren ondoren bildu da berriro ere Udalhitzeko mahaia, uztailaren 6ko mahaiaren blokeoaren aurrean alderdiek proposamen berriak ekarriko zituztela adierazi eta gero. Alta, mahaira ekarritako berritasun bakarra konpromisorik gabeko asmo hipotetikoak eta lege ezberdinek araututa dituzten artikuluak kopiatzea izan da.

LABentzat aurreakordioak jaso beharko lituzkeen hurrengo puntuetan ez dago oraindik orain adostasunik:

  • Indarraldia: 5 urteko indarraldiarekin tematuta jarraitzen dute. LABek asko jota 4 urtekoa izan behar dela adierazi du, langileek lehenago jaso ditzaten lan-baldintzen hobekuntzak.
  • Publifikatuko diren zerbitzuetako langileen subrogazioa jasotzea. EAJ-PSE-Alderdi Independienteak aurkezturiko proposamenean subrogazioa ez da bermatzen, aztertuko dela jaso du soilik. LABetik adierazi diegu pribatizaturiko zerbitzuetan dauden langileen enplegua bermatzeko berme bakarra lan-hitzarmenean jasotzea dela. EHBilduk mahaian aldarrikapen hau jasotzen duen proposamen berria aurkeztu du, hurrengo mahaian lantzeko geratu dena.
  • Euskararen gaian EAJ-PSE-Alderdi Independienteak aurkezturiko proposamenak langileen ordezkaritzaren %83ak babestu gabe jarraitzen du, ez baitute euskaraz lan egin eta bizi ahal izateko tokiko administrazioetan neurri gehigarririk hartu nahi, ez eta sarbidean euskara gaztelaniarekin parekatu nahi ere. LABek behin eta berriz adierazi die euskara gaztelaniaren pare jartzeko garaia dela eta sarbidean euskararen hizkuntza-eskakizuna ere derrigorra izan behar dela, tokiko hizkuntza-plangintzaren arabera lanpostu batzuk salbuetsiz eta hizkuntza eskakizuna eskuratzea kasu horietan geroratuz; horretarako, udalek langileak euskalduntzeko baliabide eta liberazioak eskaini behar dituzte. Hori da, hain zuzen ere, EHBilduren proposamenak jasotzen duena, baina gainerako alderdiek oraindik ontzat eman nahi ez dutena.
  • Lanaldiaren jaitsiera handiagoa adostea, kolektibo espezifikoen errealitatea ere jasoz (euskaltegi, musika eskola, udaltzain zein oinarrizko lanbide heziketan). Antolaketa-plan bati lotuta dagoen esfortzu handiago bat eskatu du LABek, eta txandaka lan egiten duten langile-kategorientzat berariazko neurriak adostea.
  • Enpleguari lotuta: lanaldi partzialek %10 ez gainditzea jaso behar da, lehentasunez sektore feminizatuetakoak %100ean osagarrituz. Horrekin batera, hautaketa prozesu propioak eta mankomunatuak bultzatzea eta hauek ordezkari sindikalekin adostea jaso behar da.
  • Gazteberritze planetan egun administrazio ezberdinetan dauden neurri eta aukera guztiak jasotzea falta da. Hala ere, LABek lortu du Jaurlaritzako langileentzat adostu zuen Belaunaldien Erreleborako plana udalei eredu gisa proposatu dakien.
  • Soldatak berreskuratzeko, zorra onartzeko eta erosahalmena bermatzeko igoerak egiteko tresna ezberdinak nola baliatu adostea falta da eta indarraldiaren bukaeran zein helmugara iritsi nahi den zehaztea.

Negoziazio egutegian finkaturiko hurrengo mahaia irailaren 25ean izango da. Alderdiek gaur erakutsi duten borondate ezak mobilizazioak indartzea beste aukerarik ez dauka LABek, alderdi politikoak mugiarazi eta beharrezko edukiak mahaira ekar ditzaten. Zentzu horretan, sindikatuaren azpimarratu du garrantzitsua dela irailaren 24ko tokiko mobilizazioetan parte hartzea eta urriaren 8an udaletako eta tokiko administrazioetako langileak grebara eta kalera ateratzea.

LAB, SATSE, ELA, CCOO eta UGT-k bost greba egun deitu ditugu Osakidetzako kolektibo guztien lan-baldintzen hobekuntza eskatzeko

Deialdia egin dugun sindikatuok Osasun Sailari ohartarazi diogu ez dugula simulaziorik onartuko. Bilerak hilero deitzeak ez du esan nahi benetako negoziazioa dagoenik, eta benetako edukiak dituzten proposamenak eskatu ditugu. Uztailaren bukaeran SMErekin sinatutako akordioak agerian uzten du lan-baldintzak hobetzea borondate politiko kontua dela.

LAB, SATSE, ELA, CCOO eta UGT sindikatuok bost greba egunera deitu dugu Osakidetzan. Uztaila bukaeran, eta udazkenera begira, greba eta mobilizazio dinamika bat hasteko asmoa iragarri genuen, Osakidetzako kolektibo guztien lan-baldintzak hobetzeko helburuarekin.

Mobilizazio egutegia adostu dugu eta datorren urriaren 30ean greba deituko dugu Osakidetza osoan. Abenduan, beste lau greba egun deituko ditugu:

  • Abenduaren 9an, Arabako plantillari deialdia egingo zaio.
  • Abenduaren 10ean Bizkaiko plantillari.
  • Abenduaren 11an, Gipuzkoako plantillari.
  • Abenduaren 14ean, berriro deituko dute greba Osakidetza osoan.

Egutegiak lantokietako kontzentrazioak ere aurreikusten ditu.

Sindikatuok Osakidetzari eskatzen diogu benetako edukiak jorratu ditzala Mahai Sektorialean, eta proposamen zehatzak eta sakonekoak egin ditzala osasun publikoan lan egiten duten kolektibo guztien lan-baldintzak hobetzeko.

Deialdia egin dugun sindikatuok Osasun Sailari ohartarazi diogu ez dugula simulazio hutsik onartuko, hilero bilerak deitze hutsak ez dakarrelako benetako negoziaziorik, eta benetako edukiak dituzten proposamenak eskatu ditugu.

Osakidetzak kontrako itxura eman nahi izan badu ere, gaur egun ez dago mahai gainean inolako proposamenik lan-baldintzen akordioa eguneratzeko eta langileen ordainsariak hobetzeko.

LABek, SATSEk, ELAk, CCOOk eta UGTk eskatu dugu, edozein bilera egin aurretik, proposamenak idatziz bidaltzeko behar besteko aurrerapenarekin, sindikatu bakoitzak behar bezala aztertu ahal izan izateko, ekarpenak eta negoziazio-gai berriak egin eta proposatzeko aukera edukitzeko.

Uztailaren bukaeran SMErekin (Euskadiko Medikuen Sindikatuarekin) sinatutako akordioak bi gauza uzten ditu agerian: lan-baldintzak hobetzea borondate politiko kontua dela; eta Eusko Jaurlaritzak ez duela kolektibo guztien egoera hobetzeko borondaterik. Horrek mobilizatzera eta gure eskubideak kalean exijitzera bultzatzen gaitu.

Deialdia egin dugun sindikatuok uztailean azpimarratu genuen Osakidetzaren etorkizuna ezin dela eraiki erantzun partzialen bidez, ezta plantillaren zati bati soilik eragiten dioten akordioen bidez ere, kontutan hartuta gainera horiek ez dietela heltzen osasun publikoaren egiturazko arazoei. Gogoratu behar da SMErekin sinatutako akordioak aparteko orduetan oinarritutako eredu batean sakontzen duela; sistema hori, 25 urtez indarrean egon ondoren, agortuta dago, eta, gainera, egungo egoeraren erantzuleetako bat da.

Sindikatuok aldarrikapen-plataforma bat adostu dugu, eta honakoak dira puntu nagusiak:

  • Hitzarmena berehala negoziatzea, 18 urte baino gehiago igaro ondoren osorik eguneratzeko, honako gai hauek barneratuz:
  • Kolektibo guztien ordainsariak eguneratzea, soldata hobetuta, galdutako eros-ahalmena berreskuratzera bideratuta.
  • Lanaldi arrunta murriztea, urteko ordu-kopurua eta/edo asteko 35 orduak hobetzeko unea da.
  • Lizentzia eta baimenetan benetako aurrerapausoak ematea.
  • Profesionalen arteko desberdintasunak ezabatzea eta irizpide bateratuak aplikatzea Osakidetzako ESIetan.
  • Behin-behinean, SMErekin sinatutako akordioan jasotako neurriak langile guztiei zabaltzea beraien egoerarekin bateragarriak badira.
  • Zerbitzuen araberako plantilla-beharren azterketa egitea, egiturazko defizitak identifikatu ahal izateko.
  • Belaunaldi-errelebo eta talentua erakartzeko plana diseinatzea eta martxan jartzea.
  • Autokontzertazioa eta aparteko orduak progresiboki murriztea eta ezabatzea.
  • Sindikatu guztiekin Lehen Arretako eredu berriari ekitea.
  • Adinari lotutako konpentsazio-neurriak barne hartzen dituen lan-ibilbidea ezartzea.
  • Bateraezintasun-sistema kontrolatzeko eta gainbegiratzeko mekanismoak indartzea.
  • Osasun publikoaren pribatizazioaren eta externalizazioaren aurkako neurriak.
  • Lan osasuna: langileen lan-karga handiak eta arrisku psikosozialak ebaluatzeko eta arintzeko neurriak.
  • Euskalduntze-plana, herritarrek eta Osakidetzako langileek euskaraz lan egiteko eta bizitzeko dituzten eskubideak bermatuko dituena.
  • Gizonen eta emakumeen arteko berdintasunerako neurri eraginkorrak eta aurrekontuan aurreikusitakoak.

Azpimarratu nahi dugu ez dagoela kalitatezko zerbitzu publikorik lan-baldintza onik gabe. Horregatik, eta NEGOZIAZIOA DEFENDATU ORAIN! Lan baldintzen hobekuntza = osasungintza publiko hobea lelopean, mobilizatzeko deia egiten diegu langileei, behingoz kolektibo guztien lan-baldintzak hobetzeko, horiek guztiak ezinbestekoak baitira Osakidetzak egunero funtziona dezan. Era berean, erabiltzaileak eta eragile sozialak mobilizazio horietara batzera gonbidatzen ditugu.

Azkenik, Osakidetzari eskatzen diogu negoziazio-prozesu bat ireki dezala, langile guztientzako konponbide errealak lortzeko eta herritarren osasun-arreta hobetzeko. Ohartarazi diogu orain hasiko diren mobilizazioek lan-baldintzen benetako hobekuntza lortzeko beharrezko iraupena eta intentsitatea izango dutela. Konponbidea Jaurlaritzaren esku dago.

Mikel Torresek uko egin dio LABekin eta ELArekin biltzeari LGSri buruz hitz egiteko

EAEko lehendakariorde ere baden Lan sailburuak apirilean LABi eta ELAri mehatxu egin zigun ez genuelako Elkarrizketa Sozialeko Mahaian parte-hartzen; bada, hilabete gutxiren ondoren uko egin dio langileen gehiengoa ordezkatzen duten sindikatuekin biltzeari.

LABek eta ELAk greba orokor arrakastatsua egin genuen martxoaren 17an beste sindikatu eta eragile batzuekin batera; Mikel Torresen jarrera erabat autoritarioa eta antidemokratikoa da, eta talka egiten du euskal gizartearen gehiengoaren nahiarekin.

Martxoaren 17ko greba orokor arrakastatsuaren aurretik LABek eta ELAk bilera eskaera egin genion Mikel Torres Lan sailburu eta lehendakariordeari. Sindikatuon helburua zen interlokuzio bat irekitzea gobernuarekin, Eusko Jaurlaritza Euskal Herriko langileen beharretara moldatzen den gutxieneko soldata baten alde inplikatu zedin. Orduan ere Mikel Torresek uko egin zion langileen gehiengoa ordezkatzen duten sindikatuekin biltzeari, eta ez zuen inongo ekarpenik egin gatazka ekiditeko.

Ondoren, apirilean, bere jarrera antidemokratikoa eta autoritarioa erakutsi zuen: LAB eta ELA mehatxatu zituen Elkarrizketa Sozialean parte-hartzen ez dutelako eta hitzez-hitz esan zuen sindikatu nagusien jarrerak “ondorioak” izango zituela.

Bada, berriz ere sindikatuok LGSri buruz hitz egiteko bilera eskatu dugunean, Mikel Torresek uko egin dio bilera emateari. Lan sailburuak erakusten du sail horrentzat elkarrizketa beren helburu politikoak berresteko tresna bat besterik ez dela; horregatik nahi gaitu LAB eta ELA Elkarrizketa Sozialeko Mahaian, eta horregatik egiten dio uko gizartearen gehiengo zabal baten nahia den LGSri buruz hitz egiteari. Gogora ekarri behar da Lan Sailak eskatu ziola Eusko Legebiltzarrari sindikatuok aurkeztutako Herri Ekimen Legegilea ez izapidetzea, ia 150.000 euskal langileren sinadura jaso arren.

Martxoaren 17ko greba orokor arrakastatsuaren ondoren, hitzarmenetan gutxieneko soldata borrokatzeaz gain, LABek eta ELAk interlokuzio fase bat ireki dugu instituzioekin eta ordezkari politikoekin, gatazka bideratzeko eta euskal langileek gutxieneko soldata propio bat izateko duten eskubidea gauzatzeko, besteak beste 140.000 langileri beren soldata 1.500 eurotara igotzeko. Fase hau akordiorik gabe amaituz gero, ekinbide berriei heltzeko unea izango da, eta horren harira, Mikel Torres lehendakariorde eta Lan eta Enplegu sailburuaren erantzukizun politikoa ere mahai gainean egongo da, sindikatuokin gai honen inguruan biltzeari uko egin eta gero.