Martxoaren 3aren urteurrenaren harira, egitarau oparoa antolatu du LABek, hitzordu nagusia martxoaren 3ko ekitaldi nazionala eta mobilizazioa izango dituena. Duela 50 urte nola, sindikalismoak egun ere Euskal Herrian aldaketa sozial eta politikoak eragiteko gaitasuna duela azpimarratu du Igor Arroyo koordinatzaile orokorrak.
Gasteizko sarraskiaren 50. urtemuga da aurten. Urteurrenaren harira, egitarau propioa diseinatu du LAB sindikatuak, eta horren berri eman gaur Gasteizko Zaramaga auzoan Igor Arroyo koordinatzaileak, 1976ko gertakarien lekuko eta biktima izan ziren hainbat kiderekin eta haien ondorengo diren LABeko kide gazteagoekin batera, langile borrokaren testigantza eskualdatzen ari dela irudikatuz. Memoria landu eta etorkizunari begira konpromisoak berritzeko asmoz, M-3aren bueltan egitarau oparoa antolatu du LABek: erakusketa bat eta hainbat solasaldirekin batera, martxoaren 3an bertan jarriko du mugarri nagusia, ekitaldi nazionala egingo baitu Gasteizko Europa Biltzar Jauregian, duela 50 urte bezala, orain ere borroka sindikalaren beharra aldarrikatzeko. Egun horretan, gainera, urtero legez, beste sindikatuekin eta M3 Elkartearekin arratsaldez egin ohi den manifestazioan parte hartuko du sindikatuak.
Arroyok langile memoria zaintzearen garrantzia azpimarratu du: “Esaten da historia garaileek idatzi ohi dutela. Bada, gure herriaren eraldaketa soziala eta askapen nazionala lortu nahi ditugunok erronka bikoitza dugu memoriaren eta kontakizunaren arloan. Alde batetik, Gerra Zibilaren osteko diktaduran odolez eta suz inposatutako historia eta, ondoren, trantsizio makillatuaren bidez hedatutako diskurtsoa deseraikitzea. Bestetik, gure herriaren eta langileriaren duintasunaren alde borrokatu zirenen bizipenak berreskuratzea, berreraikitzea eta balioestea. Gure oroimena galtzea geure kabuz bestelako etorkizun bat irudikatzeko aukera galtzea da, eta ez gaude prest horri uko egiteko”.
Ildo horretan, duela bi urte ospatutako LABen 50. urteurrenetik abiatuta sortutako egitasmo baten berri eman du Arroyok: Zabaltzen Dokumentazio Zentroa. Sindikalisten belaunaldi berriei nahiz ikerlariei iraganeko borroken berri emateko tresna izango da. Era berean, martxoaren 3ko ekitaldi nazionalean Gasteizko sarraskiaren oroimenari eutsi dioten kideen lana aitortuko du LABek. Arroyoren arabera, “ekinaren ekinez, Martxoaren 3ko oroitzapenak aitortza instituzionala lortu du, baina urte luzez LABeko militanteek eutsi izan diote egia, justizia eta erreparazioaren aldarriari. Harro gaude gure kideek egindako lanaz”.
Bestalde, lehengo eta oraingo borroka sindikalaren inguruko gogoeta egin du Arroyok: “Euskal langileria eta Euskal Herria bezala, euskal sindikalismoa ere nabarmen aldatu da 50 urte hauetan: industria erdigunean izatetik sektore guztietan antolatzera; sistemak langileen artean sortzen dituen arrakalei aurre egiteko, sindikalismo borrokalari feminista eta antiarrazista garatzera; enplegua vs. kapitala gatazkatik bizitza vs. kapitala gatazkara. Berrikuntza horiek guztiak beharrezkoak eta onuragarriak izan dira. Era berean, duela 50 urteko baloreei balioei eutsi egin die euskal sindikalismoak: klase kontzientzia, klase elkartasuna, borrokarako determinazioa. Eta, bereziki, euskal langileriak bizi duen zanpaketa nazionala, soziala eta patriarkala gainditzeko anbizioari eutsi dio”.
Hala, Europako lurralde askotan sindikalismoa sisteman integratu den bitartean arren, Arroyok nabarmendu du Euskal Herrian badela aldaketa sozial eta politikoak eragin nahi dituen eta ditzakeen eta ahal dituen sindikalismoa. “Are eta gehiago, urte luzez LABek bakarrik defendatutako eredu sindikal soziopolitikoa hegemonikoa bilakatu da Hego Euskal Herrian eta indartzen ari da Ipar Euskal Herrian. Krisi anizkoitza bizi dugu, energia, ekosistema, zaintza edota eredu ekonomikoa zeharkatzen duena. Kapitalak autoritarismoaren bidea hartu du mundu mailan, baina Euskal Herrian badugu aukera eta beharra beste norabide batean aritzeko, bizitza erdigunean jarri eta, ondasuna, enplegua eta zaintza banatuz, trantsizio ekosozialaren alde eginez”.
Arroyok nabarmendu duenez, ondasunaren banaketaren aldarria zegoen 1976ko martxoaren 3an Gasteizen deitutako Greba Orokorraren muinean. Eta aldarri bera dago, halaber, martxoaren 17rako Hego Euskal Herri osoan deitutako Greba Orokorrean: “Martxoaren 17a mugarria izango da, bai estrategikoa den gutxieneko soldata propioa eskuratzeko, baita sindikalismo euskal sindikalismo eraldatzaileari bultzada emateko ere. Langileak desjabetu eta sindikalismoa desaktibatu nahi dituen patronalari eta alderdi sistemikoei tamainako erantzuna emango diegu”.