2026-09-18
HomeEmakumeakMartxoak 8Karta soziala feminismotik eraikitzen

Karta soziala feminismotik eraikitzen

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Karta eraldaketa sozioekonomikorako tresna bat da; aliantza sozio-sindikal herritar zabal batetik abiatuta, Hego Euskal Herriko erakundeei interpelatu eta exijitu egiten die erabakiak har ditzaten, egungo desberdintasun sozial egoera konpontzearren. Hainbat antolakunde, mugimendu sozial eta sindikatutako feminista ugarik hartu dugu parte prozesu honetan, eta adierazi dugu Kartaren ardatz nagusietako bat feminismoa izan beharko dela emakume eta gizonen arteko zinezko berdintasunaren aitortzarekin batera.

Prozesu ireki horretan izan gara, eta bagaude ere oraindik. Esaterako, iazko urtarrilaren 11en Euskal Herriko Emakumeon Mundu Martxak deituta, Bilbon asanblada feminista arrakastatsu bat antolatu genuen eta han Kartaren printzipio eta alternatibetarako ekarpen asko bildu ziren. Era berean, urte bereko otsailaren 1an 20 nazionalitate desberdinetako emakume migratzailerekin egindako tailer-topaketan beraien ekarpenak jasotzeko aukera egon zen. Ariketa kolektibo honek gure presentzia eta ekarpenak islatu zituen Kartaren esparru eta ardatz guztiak eraikitzerako orduan.

Feministok baditugu proposamenak aurrekontu-politiketan; arlo fiskalean; enpleguaren eta sozialki ezinbestekoak diren lanen birbanaketan; ingurumen- eta kultura-politiketan; aniztasunen aitortza eta errespetuan; biolentziarik gabeko bizitza baten defentsan; sexu- zein ugaltze-eskubideetan; krisiaren eragin negatiboa genero ikuspegitik aztertzerakoan; zaintzen aitortza eta berrantolaketa sozialean.., baita bizitzaren iraunkortasuna eta bizitza onaren aldeko apustuari dagokionez ere, besteak beste. Gure agenda ez da “emakumeen kontu”etara mugatzen; osotasunaren zati bat gara, eta ez da txorakeria gogoratzea biztanleriaren erdia ere bagarela.

Halaber, datorren martxoaren 7an, Emakumeen Nazioarteko Eguna dela eta, berriro bilduko gara, norabide horretan parte hartzen eta aurrera egiten jarraitzeko.

Bestalde, ohartzen gara arrisku bat badagoela, alegia, emakumeen beharrizan eta aldarrikapenak errebindikazio orokorren multzoan baztertuta geratzea. Premiazkoa eta garrantzitsua zer den, bien arteko hautua, hor dago beti, eta horri dagokionez adi egon behar gara errebindikazioen bat egiteak eta imajinario sozial bateratuak begirada feminista ere aintzat har dezan.

Aliantza sozio sindikalaren abiapuntu hainbat errealitate eta ikuspuntu dira, zeinek agerian uzten dituzten eguneroko bizitzan aurrez aurre topatzen ditugun zapalkuntza desberdinak: klasea, arraza, adina, kultura, hautu sexuala, jatorri geografikoa edota egoera administratiboa, aniztasun funtzionala.., eta, noski, sexu-genero sistema bera ere, dominazio ardatz desberdinak zeharkatzen dituena.

Ikusten dugunez, agerikoak dira arrazoiak eta bat egiteko beharra organizazio, mugimendu sozial eta sindikatu desberdinentzat ibilbide kolektibo honetan sortuko diren zailtasun guztiei aurre eginez.

Aurtengo martxoaren 8 honetan, feministok aldarrikatzen dugu beste eredu ekonomiko eta sozial baten eraketan emakumeok nahitaezko subjektu politikoak garela eta Euskal Herriko Karta Sozialaren eraikuntzan feminismoa ezinbestekoa dela. Hau dela eta, Martxoaren 14ean emakumeok ere kaleak okupatuko ditugu aldaketa feminista ez bada ez delako benetako aldaketa izango.
 

 

 

AZKEN ALBISTEAK | ĂšLTIMAS NOTICIAS

Ekialdebuseko lankide batek jasandako erasoa salatzen dugu

Ez da halako zerbait gertatzen den aldia, eta segurtasun arazoa salatu du Oarsoaldeko eta Bidasoaldeko autobus zerbitzuko LABek. Oraingoan E05 linean gertatu da, Errenteriako Beraungo anbulatorioaren parean.

Osasun Departamentuaren aurrekontuaren igoera osasun arreta hobetzeko erabil dadila exijitzen dugu

Nafarroako Gobernuak osasun arloko aurrekontua % 10 handituko duela iragarri du, eta horrek agerian uzten du premia ekonomiko larria dagoela Osasunbideak eta, oro har, osasun sistema publikoak dituzten arazoak konpontzeko. Gero eta handiagoa den eskariari erantzutea, itxaron-zerrendak arintzea eta Oinarrizko Osasun Laguntzaren egoera gero eta kezkagarriagoari aurre egitea, horiexek dira aurrekontuaren igoera hori justifikatuko luketen erronkak. Eta “justifikatuko luketen” diogu; izan ere, gure sindikatuan askotan kritikatu dugu aurrekontua erabili dela sistemari adabakiak jartzeko, behar diren neurriak ezartzera bideratu beharrean.

Lanbide Heziketako ratio eta bikoizketen kudeaketak nabarmen utzi du Gimeno

Hezkuntza departamentuak 2025ean sinatutako Hezkuntza Itunean zein foru dekretuetan ezarritako gehienezko ratioak urratzen ditu. Kasu batzuetan, egiten den jarduera dela eta, ikasleak eta irakasleak arriskuan ere jartzen ditu.