Auzitegi Gorenaren epaiaren berri izan dugu gaur. Epai horrek Euskotrenek 2022an egindako lan-deialdi bateko hizkuntza-eskakizunen aurka UGT sindikatuak jarritako helegitea atzera bota du. Auzi hau hasieran EAEko Auzitegi Nagusiak aztertu zuen, eta honek ere UGTren eskaerak baztertu zituen. Auzitegi Gorenaren epai honek erabaki hori berresten du.
Enplegua egonkortzeko prozesuaren baitan, UGT sindikatuak Euskotrenek ezarritako euskarazko hizkuntza-eskakizunak inpugnatu zituen, azken hamarkadetan euskararen normalizazioa bultzatzeko egindako aurrerapenak deuseztatu nahi dituen oldarraldi judizialaren ildoarekin bat eginez, CCOO bezalako sindikatuak egiten ari diren moduan.
Bai bere garaian EAEko Auzitegi Nagusia, bai oraingoan Auzitegi Gorena, ez dira sartu hizkuntza-eskakizunen zilegitasunean, ezta UGTk salatzen zuen balizko desproportzioan edo ustezko “euskararen inposizioan” ere. Auzitegiek adierazi dutenez, lan-deialdi horretako hizkuntza-eskakizunak Euskotrenek onartutako euskara-planetik eta lan-hitzarmen kolektibotik eratortzen dira, eta hor dute beren zilegitasuna. Gainera, bi akordio horiek ez ziren bere garaian inpugnatu; are gehiago, UGTk berak onartu zituen. Ondorioz, auzitegiek diote UGTk ezin dituela epaitegietara eraman bere garaian ontzat eman zituen akordioen neurriak.
Halaber, Auzitegi Gorenak dio UGTk bere demandan hizkuntza-eskakizunen aurkako salaketa generikoa egin duela; izan ere, ezin dela modu zehaztugabean eskatu euskararen ezagutza derrigorrezkoa izateari uztea eta meritu huts gisa baloratzea. Horrez gain, UGTk berriro ere euskararen eskakizuna “inposizioarekin” lotzen du, eta euskara eskatzea baztertzailea dela iradokitzen du.
Oraingoan epaia aldekoa bada ere, tentuz baloratu behar da albistea; izan ere, ez da hizkuntza-eskakizunen muinean sartzen. Epaiak balio positiboa du, Euskotrenen hizkuntza-eskakizunen aurkako saiakera hau atzera botatzen duelako; hala ere, argi izan behar da epai honek ez duela administrazioaren euskalduntzearen aurkako oldarraldi judizial, politiko eta sindikalaren muina zalantzan jartzen, eta ez duela oldarraldi hori geldituko.
Epai hau aldekoa bada, bere garaian langileen ekimenez —tartean LABeko sail sindikalaren ekimenez— Euskotreneko lan-hitzarmenean eta euskara-planean euskalduntzearen aldeko neurri egokiak jaso zirelako da. Hau da, neurri horiei araudien bidez babesa eman zitzaielako. Horregatik, oldarraldia behin betiko gelditzeko eta administrazioaren euskalduntzean jauzi kualitatiboa emateko, ezinbestekoa da prozesu horri lege-babes egokia eskaintzea. Eusko Legebiltzarrean irekita dagoen Enplegu Publikoaren Legea aldatzeko prozesuak helburu hori izan behar du, eta lege-aldaketa norabide horretan egin behar dela aldarrikatzen du LABek beste behin. Euskararen estatusa eta administrazioan duen eskakizuna gaztelaniaren pare jarriko dituen lege-aldaketa beharrezkoa da.