2026-10-01
HomeEkintza SozialaEpaitegi Konstituzionalaren epaia ez da nahikoa gizarte segurantzaren pentsio sistema emakumeentzako...

Epaitegi Konstituzionalaren epaia ez da nahikoa gizarte segurantzaren pentsio sistema emakumeentzako diskriminatzailea dela konpontzeko

Espainiako Epaitegi Konstituzionalak agerian utzi du emakumeentzako diskriminatzailea dela Espainiako gizarte segurantzako sistema konstituzioaren aurkakotzat jo baitu erretiro pentsioa eskuratzeko lanaldi partzialeko kotizazioen zenbaketa arautzen duen araudia. Epai hau Europa Batasuneko Justizia Epaitegiaren epaiek aurretik zehaztutako ildotik doa (2012ko azarokoa eta 2019ko maiatzeko berriagoa); azken epai hauek zuzenbide komunitarioaren kontrakotzat jo zuten araudia zuzentaraua urratzen zuelako, gizarte segurantzaren aldean emakume eta gizonen arteko tratu berdintasunaren printzipioa progresiboki aplikatzearen ingurukoa.

LABen, 2012ko azaroko Europako epaitegiaren eta 2013ko Epaitegiko Konstituzionalaren ebazpenen ondoren, behin baino gehiagotan saltu dugu 2013an egin zen gizartze segurantzaren araudiaren erreforma oraindik diskriminatzailea zela, eta ez zituela Europako esparruko ebazpenak betetzen, orain Konstituzionalaren beraren epai berriak baieztatzen duena.

Araudiak diskriminatzailea izaten jarraitzen du, kotizazio-ahalegin handiagoa exijitzen baitie lanaldi partzialean ari direnei, gehienak emakumeak, lanaldi osoz ari direnekin konparatuta. Konstituzioaren aurkakotzat jotako araudiak ez du oraindik onartzen lan egindako egun bakoitzagatik egun bat kotizatu behar dela, lanaldi, partzialean izan arren.

Konstituzionalak iritzi dio kotiazio-ahalegin handiago hau ez dela ez objektiboa ez arrazoizkoa eta emakumeen berdintasun eta ez diskriminaziorako eskubidea urratzea suposatzen duela.

Hego Euskal Herria, lanaldi partzialean ari diren langileen %80a emakumeak dira, eta hau eta beste arrazoi batzurengatik, emakumeek gizonek baino %40,6 baino baxuagoak diren pentsioak jasotzen dituzte, batazbeste.

Finean, ebazpen judizial honek berriro utzi ddu ageria gizarte segurantzaren arloko legeriak, eta euren azken erreformek, emakumeen egoera sozio-laborala konpontzetik urruti, diskriminazioa betikotzen lagundu dute, neutraltasunaren itxurapean.

Guzti horrengatik, beste behin aldarrikatzen dugu diskriminatorioa izango ez den gizarte segurantzako gure sistema publikoa Euskal Herrian erabakitzeko gaitasuna, besteak beste, gutxienez 1.080 eurotako pentsioak izango dituena, pentsioek orokorrean eta emakumeek bereziki jasotzen dituzten pentsio apaletatik eratorritako pobrezia egoera konpontzeko.

 

 

 

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.