Espainiako Epaitegi Konstituzionalak agerian utzi du emakumeentzako diskriminatzailea dela Espainiako gizarte segurantzako sistema konstituzioaren aurkakotzat jo baitu erretiro pentsioa eskuratzeko lanaldi partzialeko kotizazioen zenbaketa arautzen duen araudia. Epai hau Europa Batasuneko Justizia Epaitegiaren epaiek aurretik zehaztutako ildotik doa (2012ko azarokoa eta 2019ko maiatzeko berriagoa); azken epai hauek zuzenbide komunitarioaren kontrakotzat jo zuten araudia zuzentaraua urratzen zuelako, gizarte segurantzaren aldean emakume eta gizonen arteko tratu berdintasunaren printzipioa progresiboki aplikatzearen ingurukoa.

LABen, 2012ko azaroko Europako epaitegiaren eta 2013ko Epaitegiko Konstituzionalaren ebazpenen ondoren, behin baino gehiagotan saltu dugu 2013an egin zen gizartze segurantzaren araudiaren erreforma oraindik diskriminatzailea zela, eta ez zituela Europako esparruko ebazpenak betetzen, orain Konstituzionalaren beraren epai berriak baieztatzen duena.

Araudiak diskriminatzailea izaten jarraitzen du, kotizazio-ahalegin handiagoa exijitzen baitie lanaldi partzialean ari direnei, gehienak emakumeak, lanaldi osoz ari direnekin konparatuta. Konstituzioaren aurkakotzat jotako araudiak ez du oraindik onartzen lan egindako egun bakoitzagatik egun bat kotizatu behar dela, lanaldi, partzialean izan arren.

Konstituzionalak iritzi dio kotiazio-ahalegin handiago hau ez dela ez objektiboa ez arrazoizkoa eta emakumeen berdintasun eta ez diskriminaziorako eskubidea urratzea suposatzen duela.

Hego Euskal Herria, lanaldi partzialean ari diren langileen %80a emakumeak dira, eta hau eta beste arrazoi batzurengatik, emakumeek gizonek baino %40,6 baino baxuagoak diren pentsioak jasotzen dituzte, batazbeste.

Finean, ebazpen judizial honek berriro utzi ddu ageria gizarte segurantzaren arloko legeriak, eta euren azken erreformek, emakumeen egoera sozio-laborala konpontzetik urruti, diskriminazioa betikotzen lagundu dute, neutraltasunaren itxurapean.

Guzti horrengatik, beste behin aldarrikatzen dugu diskriminatorioa izango ez den gizarte segurantzako gure sistema publikoa Euskal Herrian erabakitzeko gaitasuna, besteak beste, gutxienez 1.080 eurotako pentsioak izango dituena, pentsioek orokorrean eta emakumeek bereziki jasotzen dituzten pentsio apaletatik eratorritako pobrezia egoera konpontzeko.