Ekarpen garrantzitsuak egin dizkiogu Jaurlaritzak helarazitako “Jarduera abiatzeko plana” dokumentuari. Erakundeen lehen helburua pertsonen osasuna zaintzea eta bermatzea izan beharko litzateke. Eztabaida ez da osasuna eta ekonomiaren artekoa, benetako eztabaida biztanlego osoaren osasuna eta kapital handiaren interesen artekoa da.
Oinarrizko zerbitzuetan lanean ari direnei ez zaie bermatzen ari lana arriskurik gabe egitea. Hau da, beraien osasuna arriskuan jartzen ari da behin eta berriz, langile beraiek eta baita sindikatu honek ere, hainbatetan salatu dugun moduan. Zaintzen ari gaituztenak zainduak izan behar dira, eta hori administrazioaren ardura da.
Hainbestetan salatu dugu ere gobernuek, estatukoak, Jaurlaritzak eta Nafar Gobernuak, patronal handiaren interesak defendatzean zentratu direla; jarrera honen beste atal bat da oinarrizko zerbitzuak ez diren aktibitateak, batez ere industria eta eraikuntzakoak, berriz martxan jartzea. Gure iritziz oso arin hartu den erabakia izan da. Langileak eta bere ingurukoak berriz arriskuan jarriko dituzte, baina hori bost axola zaie Sanchez, Urkullu eta Chiviteri, garrantzitsuena da patronalaren interesak defendatzea eta hauek pozik izatea. Neurri hau oso berandu hartu zen, eta oso gutxi iraun du.
Asteazkenean jaso genuen Jaurlaritzak eginiko “Jarduera abiatzeko plana” deritzon dokumentua. Ekarpenak egiteko aukera irekitzen zen, eta LABek bereak egin ditu. Jaurlaritzak ez du argitzen zer nolako kudeaketa egingo duen jasotzen dituen ekarpenekin. Denak onartuko ote dituen, gustatzen zaizkionak bakarrik, patronalaren interesak bermatzen ez dituenak ez ditu onartuko, …, ez dakigu. Milaka langile eta beraien ingurukoen osasuna arriskuan ipiniko duen neurri baten aurrean egiten den plan baten kudeaketa ezin da hain modu arinean egin. Ez zaigu serioa iruditzen.
Hainbat izan dira egin ditugun ekarpenak, Jaurlaritzak prestatuko dokumentuak gabezi handiak baitzituen. Garrantzitsuenak ideia bi hauek jorratzen dituztenak dira:
– Planaren helburua langileen osasuna izan behar da, hau da langileak beraien osasuna arriskuan ez egotea lanera bueltatzeagatik. Jaurlaritzak bidalitako dokumentuaren helburua aktibitatea berriz martxan jartzea da kosta hala kosta, langileen osasuna bigarren mailako helburu moduan jarriz.
– Jaurlaritzaren dokumentuak esaten du enpresa bakoitzak “plan de arranque” propio bat egin behar duela eta plan hau langileen ordezkariekin adosten saiatu. Adostasunik ez balego, enpresak eginiko plana martxan jarriko da eta langileek salaketa jarri dezakete. Prozedura honek langileen osasuna arriskuan jartzen du.
LABek proposatzen du enpresa berriz bere aktibitatea berrartzeko, enpresak eginiko “Jarduera abiatzeko plana” derrigorrez langileekin adostua izan behar dela (beraien ordezkarien bidez). Adostasunik ezean, enpresak ezin izango du bere aktibitatea berrartu, eta gaia Osalan eta Lan Ikuskaritzaren eskuetan jarriko da, beraiek erabakitzeko enpresak zer nolako “abiatzeko plana” behar duen langileen osasuna guztiz bermatzeko.
Horrekin batera planteatu dugu ere:
– Lan ikuskaritza eta Osalanen plantillak indartzea, Europako batez besteko kopuruarekin parekatu arte, enpresetan hartu beharreko prebentzio neurrien jarraipena egiteko, kontrol lana egiteko, ez betetzeak ekiditeko, salaketei erantzuteko, …, hau da, langileen osasuna bermatzeko.
– Osalanen egin beharra izatea osasun eta lan araudiaren betetzearen bermatzaile izatea eta ez aholkulari funtzioa soila.
– Prebentzio neurriak ez betetzeagatik zigortuak diren enpresen zerrenda publikoa izatea. Konfinamendua ez betetzeagatik zigortzen diren pertsonen zerrenda publikoa bada, zergatik enpresena ez?
– Langileei COVID-19a detektatzeko frogak egitea, oinarrizkoak diren aktibitateak hasita eta oinarrizkoak ez diren baina martxan daudenetik jarraituz.