2026-10-01
HomeBidalketak2013AZAROAK 25. Emakumeenganako indarkeriaren kontrako nazioarteko egunea

AZAROAK 25. Emakumeenganako indarkeriaren kontrako nazioarteko egunea

Indarkeria sexistak baditu milaka aurpegi

 
Indarkeria sexista gizon eta emakumeon artean izaten diren botere harreman hierarkikoetan oinarritzen da eta jendarte patriarkal honek sortzen dituen egoera diskriminatzaileetan sostengatzen da.

Ez da zuzena indarkeria sexista indarkeria fisikoa, indarkeria psikologikoa eta indarkeria sexuala oinarri duten erasoekin baino ez identifikatzea. Indarkeria sexista arazo estrukturala da eta gizon eta emakumeon arteko ezberdintasunak eta, diskriminazio egoerak zuzentzeko neurriak ipintzen ez diren bitartean, iraun egingo du.

Emakumeonganako indarkeria eremu politikoan, sozialean, ekonomikoan eta kulturalean pairatzen ditugun erasoek osatzen dute.

Prekarietatea emakumeok lan munduan pairatzen dugun indarkeriaren mila aurpegietariko bat da. Sistema patriarkal honek, sexuaren araberako lan banaketaren inposaqketaren bitartez, emakumeoi etxeko eta zaintza lanak egokitzen dizkigu eta lan merkatu arautuan gure parte hartzea onartzen badu ere, betiere, aitortza sozial eta ekonomikorik gabeko bigarren mailako langile gisa egiten du.

Honen ondorioz, zaintza sistema publiko osoa deuseztatzen da; emakumeoi zuzentzen zaigun lan produktiboa enplegu guztiz prekario eta desegonkorra da eta, sistemaren premien arabera, sortu eta suntsitzen dute; emakumeok pobrezia eta bazterketa soziala pairatzeko daukagun arriskua askoz handiagoa da. hauek guztiak ere indarkeria sexistaren adierazleak dira.

Lan esparruaren barruan indarkeria sexistaren adibiderik agerikoenak sexu jazarpena edo eraso sexuala badira ere, beste hainbat adibide ere badira, nahiz eta identifikatzeko zailagoak izan. Beste hauek ez dira erraz atzematen sexu-genero zapalketa ez delako aitortua izaten eta, hortaz, ikustezin bihurtzen delako. Izan ere, sistema kapitalista patriarkal honi ondo baino hobeto datorkio zapalkuntza eta desberdintasun egoera hau mantentzea, bere onurarako egoera baita. 

LABek beharrezkotzat jotzen du errealitate hauek guztiak ikustaraztea, existitzen diren desberdintasun egoeretaz jabetzea eta gure lantokietan suertatzen diren emakumeen kontrako indarkeria adierazpen anitzen kontra lan egin dezagun.

Lan esparruan ere, emakumeon aurkako indarkeriak hamaika aurpegi ditu: 

Lan eskaintzetako froga diskriminatzaileak: 
– Kutsu sexistak dituzten deialdiak. 
– Froga ez objektiboak (test psikoteknikoak, elkarrizketak…) 

Kontratu ereduen erabilpen sexista: 
– Gehienetan edo ia beti lanaldi partzialeko kontratuak emakumeoi ezartzea.
– Lanbide arteko gutxieneko soldata baino gutxiagoko dirusaria duten kontratuen inposizioa. 
Soldata diskriminazioa:
– Kategoria beran soldata ezberdinak egotea sexuaren arabera (plus edota osagarri moduan ezkutaturik). 
– Kualifikazio gutxiago eskatzen duten lanpostuak emakumeei zuzenduak egotea. 

Formakuntza eta promozioa oztopatzea:
– Lan orduetatik atiko formakuntza eskaintza, emakumeok oraindik ere jasaten dugun lanaldi bikoitza alde batera utzirik. 
– Promoziorako deialdietan joera sexistak: emakumeontzat ezinezkoak edo zailegiak zaizkigun baldintzak eskatzea (zeharkako diskriminazioa)

Lana, familia eta norberaren bizitza uztartzeko neurriak hartzeko zailtasunak:
– Lanaldi murriztuari edota edoskitzeari dagokion ordutegia zehazteko trabak ipini, enpresari eragozpenik suertatzen ez zaionean. 
– Lanaldia murrizteko edo eszedentzia hartzeko eskaeren ondorioz, kaleratze mehatxua. 
– Gizonen artean kontziliazio neurririk ez sustatzea, errol sexisten existentzia betikoturik. 

Lan osasun arloko prebentzioa eta aktuazioa alde batera uztea:
– Jazarpen sexual egoerak ez argitu, enpresaren atentziorik eza. 
– Jazarpen sexuala edota sexu arrazoiengatiko jazarpena ekiditeko protokolo eta prebentzio neurririk eza. 
– Edoskitze eta haurdunaldi arriskuagatiko bajak kudeatzeko zailtasunak. 

Elementu sexistetan oinarritutako kaleratzeak: 
– Aldi baterako kontratuak ez berriztatzea eta gizonek ordezkatzea kaleratutako emakumeak 
– Lanaldia murrizteko edo eszedentzia hartzeko eskubidea aldarrikatzeagatik kaleratzea, edota lanera itzultzean oztopoak ipintzea. 
– Intimidazioa eta mehatxuak lanpostuari uko egiteko helburuaz, indemnizazioa gutxienekoa izan dadin. 

Horregatik, LABek honakoa esan nahi dizu zuri:

EMAKUME, antolatu eta zeure eskubideen defentsan borrokatu! 

GIZON, ez zaitez konplize izan; salatu eta borrokatu gurekin batera pertsona orok eskubide berdinak edukitzeko, behingoz, diskriminazio eta desberdintasun egoerak gainditu ditzagun. 

Euskal Herrian bestelako eredu sozioekonomiko baten defentsan borroka dezagun denok batera. Emakume eta gizonen arteko berdintasunean oinarritzen den eredua lortu arte, diskriminaziorik gabeko eta justua den eredua izan arte. Finean, emakumeonganako indarkeriarik gabeko eredua eraiki dezagun.

ASKI DA! EMAKUMEEN KONTRAKO BIOLENTZIAREKIN AMAITU DEZAGUN!

 Azaroak 25 | Eskuorria
 
Azaroak 25 | Kartela

LAB sarean
{module[111]}

DEIALDIAK

Bilbo: Arriagan 19:30ean

Gasteiz: Andra Mari Zurian 19:30ean

Iruñea: Gaztelu Plazan 20:00etan

Baiona: Herriko Etxe aitzinean 18:00etan

Donostia: Bulebarrean 19:00etan

 

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Langileen aldarrikapenei erantzungo dieten proposamen zehatzak eskatu dizkiogu Osakidetzari

Osakidetzako Zuzendaritzak aurkeztu egin du Mahai Sektorialeko sindikatuei bidalitako proposamena. Lan Baldintzak Arautzen dituen Akordioaren lehen zirriborro bat da eta dokumentuak ez du barneratzen sakoneko gaiei buruzko proposamenik, hala nola ordainsariak, lanaldi murrizketa edo lan kargak.Gai horiek sindikatuon aldarrikapenen artean daude.

Ez dugu onartzen patronalek akordioak ez betetzeagatik langileak kaleratuak izatea

2024ko otsailean Greba Amaierako Akordioa (GAA) sinatu genuen. Hurrengo egunean langileok gure lanpostuetara bueltatu ginen. Baina patronalek ez zuten akordioa bete, fede txarrez negoziatu eta sinatu baitzuten, hau da, sinatutako akordioa beteko ez zutela jakinda. Lehenik eta behin, ez zituzten soldatak eguneratu nahi, gero ez zituzten sortutako atzerapenak ordaindu nahi, eta, ondoren, uko egin zioten ordu bateko eskola ordua murrizteari eta lan pertsonalerako ordu bateko igoera aplikatzeari. Horrenbestez, epaitegietara jotzera behartu gintuzten, sinatutakoa bete zezaten. Hiru aldiz jo behar izan dugu Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusira (EAEAN), eta hiruretan epaileek arrazoia eman digute, argi eta garbi utziz KEk (Kristau Eskolak), AICE-IZEAk eta ikastetxeek bete behar zuten akordioa urratzen zutela. Epaiek patronalek erabili dituzten argudioak desmuntatzen dituzte, honako baieztapen hauek jasotzen baitituzte: 1. Akordioak hitzarmen maila duela, sinatzaileek nahitaez bete behar dutela eta 2024ko otsailaren 5etik, hau da, sinatu zen egunetik aurrera, indarrean zegoela. 2. Itundutako soldata eta lan-baldintzak ez daude finantzaketa publikoari lotuta eta ez daude finantzaketa publikoaren menpe. Zehazki, eskola-orduak ordubetez murrizteko neurriak, adostua eta sinatua dagoenak, bi helburu zituen: 1. Langileen lan-karga izugarria murriztea. 2. Matrikulazioen jaitsieragatik ikasgelak galtzearen ondorioz hurrengo ikasturteetarako aurreikusitako inpaktua eta langileen kaleratzeak murriztea. Izan ere, horrela ahalbidetuko litzateke ikasgelaren bat ixten den ikastetxeetan kaleratzeak saihestea. Nola? Bada, eskola-ordu murrizketa aplikatzearen ondorioz egin beharko liratekeen kontratazio berriekin konpentsatuz. Gainera, ikasgelarik ixten ez den ikastetxeetan kontratazio berriak egongo lirateke, eta Birkokapen Akordioaren bidez, beste ikastetxe batzuetatik kaleratutako langileek lehentasuna izango lukete. Horrela egin behar zen, baina KEk eta AICE-IZEAk uko egin diote. Publikoki esaten dute kezkatuta daudela ikasgelak ixteagatik, baina ez da horrela, beren ez-betetzeekin eta fede txarrarekin 160 kaleratze baino gehiago eragin baitituzte. Joan den ikasturtean 100 langile inguru kaleratu zituzten, eta ikasturte honetan 160 baino gehiago. Ikasgela galtzearen ondoriozko kaleratze “objektiboak” salatuko ditugu, bidegabeko kaleratzeak direla argudiatuz; izan ere, kaleratzea ez da ikasgela galtzeagatik gertatu, baizik eta ikasgela galtzeagatik eta sinatutako irakastordu murrizketa ez aplikatzeagatik. Hau da, patronalek Greba Amaierako Akordioa bete ez izanaren ondorio zuzena da 160 langile baino gehiago kaleratzea, baita horiek birkokatzea oso zaila izatea ere. Gaur, irailak 30, arratsaldez, ikasturte berria ospatuko du KEk Gasteizko San Viator Ikastetxean. STEILASek, CCOOk, LABek eta UGTk garbi dugu ez-betetzeekin eta kaleratzeekin ez dugula ezer ospatzeko, eta bai asko aldarrikatzeko. Hori dela eta, arratsaldean ospakizunaren atarian esango diegu, argi eta ozen, sinatutako akordioa bete behar dutela eta negoziazio mahaira hitzarmen proposamen bat eraman behar dutela, atzerapausorik gabekoa eta GAAn sinatutako eskubide guzti-guztiak jasoko dituena. Eskola-orduen murrizketa eta lan pertsonalerako bost orduak jaso beharko ditu. Horrek, neurri handi batean, gelak ixteagatiko kaleratzeak murriztuko lituzke. 2026ko maiatzean, berriro ere, patronalek seriotasun faltaz eta fede txarrez jokatu zuten. Negoziazio mahaian hitzarmen-proposamen bat aurkeztu zuten, arreta zuzeneko orduak murriztea eta lan pertsonalerako bosgarren ordua ezartzea jasotzen zituena. Bost egun geroago erretiratu egin zuten, baina zer gertatuko litzateke sindikatuek proposamena sinatu izan balute? Jarrera hori errespetu falta ikaragarria da sektoreko 9000 langileekiko. Patronal serioak behar ditugu, sinatzen dutena betetzen dutenak. Horrenbestez, beste behin ere honakoa exigitzen diegu KEri, AICE-IZEAri eta ikastetxe guztiei, aplikazioaren azken arduradunak baitira: 1. Sinatutako GAA osorik betetzea, eskola-orduen murrizketa barne, dagokion konpentsazioarekin. 2. Atzerapausorik gabeko hitzarmen-proposamena aurkeztea eta GAAn adostutako guztia jasotzea. Bide batez, sektoreko ikastetxeen %20 inguru ari dira aplikatzen eskola-orduen murrizketa, Elizbarrutiko ikastetxe guztiak barne. Egin daiteke, baina ez dago horretarako borondaterik. STEILAS, CCOO, LAB eta UGT sindikatuok patronalen ez-betetzeak salatzen jarraituko dugu, GAAn jasotako eta sinatutako eskubide guztiak bete arte.

Enpresaren kudeaketa negargarriak hartzekodunen konkurtsora kondenatu du Olazabal y Huarte

Gasteizko enpresa historikoak itxierari eta 30 lanpostu suntsitzeari egin behar die aurre. Olazabal y Huarte enpresa txarto kudeatua izan da hainbat urtez. Duela urte batzuk,...