Gaur, Arabako esku hartze sozialeko langileak masiboki ari dira bat egiten 2026a hasi zenetik deitutako seigarren greba egunarekin. Sektoreko publikoko lankideen lan baldintzekin parekatzeko bidean, beren lan baldintzak hobetuko dituen hitzarmen kolektiboa eskatzen dute. 1.000 langiletik gora ari dira lanean Arabako esku hartze sozialean.
Eguna pikete informatibo batekin hasi da, Gurutze Gorriaren aurrean. Pikete hori Eraikibide Fundaziotik eta Nuevo Futuro elkartetik igaro da goizeko lehen orduan, hitzarmenaren negoziazioaren egoera larriaren berri emateko.
Gaurko greba eguneko protagonismoa sektoreko ordezkari sindikalek Gizarte Politiken Batzordean egindako agerraldiari egokitu zaio.
Duela urtebete, esku hartze sozialeko sektoreko langileen egoeraren berri emateko agerraldia egin zuten bertan. Orduan ere, negoziazio kolektiboaren zailtasunak salatu zituzten, eta bidezko hitzarmen bat eskatu zuten, egiten duten lana behar bezala aitortzeko. Urtebete geroago, errealitatea apenas aldatu da: patronalaren eta administrazioen aldetik oztopoak berberak dira eta sektorearen aldarrikapenek indarrean jarraitzen dute.
Arabako Foru Aldundia da sektoreko zerbitzu eta zentro gehienen arduraduna. Hala ere, historikoki egin dituen esku hartzeak ez dira inoiz bere ekimenez izan, mobilizazioek eta langileen eskaerek eragindako presioaren ondorioz baizik. Joan den udan jada ohartarazi zuten langileek beren borroka lan baldintzak sektore publikokoekin parekatzera bideratuko zela, gaur egun ere gatazkaren muina den aldarrikapena. Ez da onargarria esatea zainketa sistema beraren barruan funtzio berak egiten dituzten langileek soldata- eta lan-desberdintasun nabarmenak jasan behar dituztela, azpikontratatutako erakunde pribatu bateko kide izateagatik soilik.
Egoera honen aurrean, instituzioen utzikeria edo, besterik gabe, isiltasun administratibo baten aurrean ote dauden galdetzen diote langileek bere buruari. Honela, gaurko agerraldia baliatu dute Gorka Urtaran Gizarte Politiketako diputatuarekin bilera bat eskatzeko publikoki. Administrazioek ezin dute gatazka honetatik at kokatzen jarraitu. Ematen dituzten zerbitzuen arduradun zuzenak dira, aurrekontuak erabakitzen dituztenak eta finantzazioaz lehen eta azken hitza dutenak. Gizarte-zerbitzu ugari eskaintzeaz harro daude, baina apustu hori ez da islatzen egunero zerbitzu horiek ematen dituzten langileen aitortzan.
Erakundeek ederki ezagutzen dute egoera. Joan den udan agerraldia egin zuten, eta, gainera, iazko urtearen amaieran bilerak egin zituzten udaleko eta aldundiko talde politiko eta sail ezberdinekin. Hala eta guztiz ere, oraindik ere erantzun eskasak jaso dituzte, eta zenbait arduradun politikok ez dute elkarrizketarik eskaini. Negoziazioa patronalei eta ordezkaritza sindikalari soilik dagokiela azpimarratzen dute, baina jarrera hori erosoa da finantzatzeko eta erabakitzeko benetako gaitasuna dutenak bazterrean geratzen direnean.
Sindikatuok, sektoretik jasotako eskaera zehatzetan oinarrituta, proposamen ugari aurkeztu ditugu akordiorako borondatearekin. Hala ere, patronalaren azken proposamenak alderdien artean dagoen distantzia nabarmentzen du berriro, batez ere soldatei dagokienez, baina baita gainerako edukiei dagokienez ere. 2025. eta 2026. urteetarako planteatutako igoera konpentsatu nahi da hurrengo urteetako igoerak murriztuz, parekatze-behar errealei erantzuten ez dien %13ko igoera osora iritsiz. Gainera, sektorerako funtsezkoak diren gaietan, formulazio generikoak eta izaera lotesle txikia dutenak planteatzen dira, aurrerapen eraginkorrak eta plantillentzako hobekuntza zehatzak bermatzen ez dituztenak.
Une honetan, arazoaren jatorria lan bera egiten duten pertsonen arteko desberdintasuna betikotzen duen azpikontratazio eredu batean ere badagoela azpimarratzen dute langileek. Zaintza sistemaren zati handi baten pribatizazioak soldata baxuagoak eta lan baldintza okerragoak justifikatzeko balio izan du. Egoera hori erabat bidegabea da, eta egoera hori aldatzeko benetako borondate politikorik dagoen galdetzera behartzen ditu langileak. Administrazioek erantzukizuna hartu behar dute, bitartekari lanak egin eta esku hartu gatazka desblokeatzeko; izan ere, finantzaketarik eta inplikazio instituzionalik gabe ez da benetako konponbiderik egongo.
Esku hartze sozialeko sektoreko langileak zaintza sistemaren funtsezko parte dira, horregatik eta aurretik aipatutako guztiagatik, eredu publiko eta komunitario baterantz aurrera egitea eskatzen dute, kalitatezko zerbitzuak eta lan baldintza duinak bermatzeko. Instituzioek eta patronalek hitzarmen honen negoziazioa serio hartzen ez duten bitartean, antolatzen eta mobilizatzen jarraituko dute. Kaleko presioak jarraitu egingo du, hori baita, beste behin ere, sektoreak behar eta merezi dituen aldaketak lortzeko geratzen zaien tresna.