2026-10-02
HomeEkintza SozialaLangabezia tasa jaitsi da, aktibitate tasaren beherakadak lagunduta

Langabezia tasa jaitsi da, aktibitate tasaren beherakadak lagunduta

Udan aldizkako kontratu finkoak eteten dira, bereziki sektore feminizatuetan.

Langabezia tasa %7,6ra jaitsi da Hego Euskal Herrian, pasa den urtean baino 12.900 langabe gutxiago daude eta 11.300 herritar gehiago lanean. Dena den, deigarria da, biztanleria hazi arren, langile gutxiago egotea aktibo moduan. Aktibitate tasa duela urtebete baino baxuagoa da, %55,94koa.

Aktibitate tasak 16 urtetik gorako biztanleriatik aktibo dauden herritarren proportzioa neurtzen du. Azken hiruhilekoan, 8.500 langabe gutxiago egon arren, 50.600 langile aktibo gutxiago daude eta 42.200 langilek utzi diote lan egiteari udako epealdia bukatuta. Beraz, aktibitate tasa txikiak kezka eragin beharko luke, biztanleriaren gero eta proportzio txikiagoa baitako aktibo, lan merkatuaren ezintasunaren adierazle.

Adinari eta sexu-generoari erreparatuta, gizonen langabezia tasa %8,2ra igo da. Emakumeen* artean, berriz, langabezia tasa txikiagoa da, %7koa hain zuzen ere. Aurreko urteko langabezia tasa irauli den arren, sexu-generoaren arabera, aktibitate tasa aztertzen badugu, gauzek bere horretan jarraitzen dute, emakumeen* aktibitate tasa txikiagoa baita. Izan ere, gizonen aktibitate tasa %60,09 den bitartean, emakumeena* %52,03koa da, ia emakumeen* erdiak lan merkatutik kanpo kokatzen du bere burua, eta azken urtean 3.200 emakume* gutxiago daude aktibo moduan.

Aipagarria da ere, egoera zaurgarrian dauden kolektiboen artean mantentzen den langabezia tasa altua. Gazteen artean langabezia tasa jaitsi den arren, oraindik %23,6koa da eta migranteen artean, Nafarroa Garaian %20,7koa eta EAEn %23,18koa.

Sektorearen araberako lan merkatuaren bilakaera aztertuz, azken hiruhilekoan, bereziki behera egin du langabeziak industria sektorean (1.600 langabe gutxiago) eta epe luzeko langabeen artean (4.900 epe luzeko langabe gutxiago).

Pasa den urtetik hona, aldiz, langabeen kopuruak behera egin du zerbitzutan eta epe luzeko langabeen artean, baina eraikuntzan eta industrian gora egin du. Epe luzeko langabe kopuruak behera egin duen arren, langabeen %50,94 dira.

Udako epea bukatuta, 12.700 kontratu gutxiago daude eta eten diren kontratuen herena emakumeena* da; hau da, 8.500 emakumeren* lan kontratua eten da. Nabarmentzekoa da, gizonen artean 4.200 kontratu gutxiago dauden bitartean, azken hiruhilekoan, 11.900 kontratu mugagabe gehiago egotea eta behin behineko 6.100 kontratu gutxiago.

Emakumeen* artean, joera alderantzizkoa da; izan ere, 12.500 kontratu mugagabe gutxiago dauden bitartean, behin behineko 3.900 kontratu gehiago sinatu dira. Aldizkako kontratu finkoekin langileoi egiten zaigun iruzurraren adibide garbia da. Izan ere, udan lan kontratuak eten eta langabezian uzten dute langilea, kurtso hasieran (aldizkako) kontratu finkoa eginez. Egoera honetan dagoen emakume* kopurua ikusita, bereziki sektore feminizatuetan baliatzen dute, prekarioak diren lan baldintzak gehiago prekarizatuz.

Lanaldiari dagokionean, gizon eta emakumeen* arteko arrakala ere nabarmentzekoa da, ia lau emakumetik* bat baitago lanaldi partzialarekin (%23,2a) eta 20 gizonetik ia bakarra (%5,9) dago lanaldi partzialean. Aipatzekoa da kontratu mota hau emakumeen* borondatearen kontra egiten dela, jardunaldi osoko kontratuak ukatuz. Era berean, nabarmentzekoa da udako zerbitzu kontratuak bukatzean kontratuen erdia partziala izan dela.

Langabezia tasak behera egin arren, egoera zaurgarrian dauden kolektiboak lan merkatutik kanpo kokatzen ari dira. Horren erakusle da migratzaile edota gazteen artean langabezia tasak altua izaten jarraitzen duela edota sektore prekarizatuetan, bereziki udan, aldizkako kontratu finkoen erabilera maltzurrak langileon lan baldintzak kaskartu edota ezegorkortzen dituela. Beraz, LAB sindikatuak borrokan jarraituko du sektore prekarizatuekin eskuz-esku, langile guztion lan eta bizi baldintza duinak eta bizitza bizigarriak eskuratu arte.

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Salatzen dugu Bilboko Portuko amarratzaileen aurka kaleratzeak, zigorrak eta presioa darabiltzala enpresak

Enpresak berriz ere marra gorri bat zeharkatu du: beste ordezkari sindikal bat kaleratu du bere eginkizun sindikala betetzeagatik eta langileen eskubideak eta lan-baldintzak defendatzeagatik. Enpresak mobilizatzen direnei eta lantaldearen alde aurpegia ematen dutenei ezarritako zigorren beste adibide bat da azken kaleratze hau.

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.