Azken urteetan PNV eta Eusko Jaurlaritzak martxan jarri dituzten hizkuntza politikek izan duten ibilbidearen aurrean sindikatuak aurrera daraman lerroaren berri emanez agerraldiea eskeini du gaur. Ainhoa Etxaide LABeko Idazkari Nagusiak, adierazi du “lan mundua euskaldundu nahi badugu langileok sujetu izan behar dugula".
Urteak dira lan mundua euskalduntzeko egitasmoak eta ekimenak martxan jartzen direnetik, baina ez dute inondik inora beren helburua lortu. Gure ustez tope egin dute. Hala nola akordio sozio politikoa eman eta Lanhitz plana aurrera atera zenean hainbat politika jarri ziren martxan, bete ez diren espektatibak ireki ziren. Etxaidek azpimarratu du “agorpen horren aurrean, Jaurlaritzak, benetako eztabaida bultzatu beharrean propagandarekin erantzuteko erabakia hartu duela”.
Sindikatuak bere aldetik 12 urte baina gehiago daramatza Laneus izeneko plan estrategiko batekin lantokietan euskalduntze prozesuak bultzatzen. LABeko idazkari Nagusiak LABen ibilbidea gogorarazi du, hain zuzen ere “hainbat lantokietan planak bultzatu ditugu, ekimenak martxan jarri ditugu hizkuntza eskubideak bortxatzen direla esan eta salaketa horren gainean ekimen positiboak egiteko. Horrez gain estrategia amankomunetarako prestutasuna erakutsi dugu beti eta iruditzen zaigu Lanhitzekin bide txukun bati hasiera eman zitzaiola Jaurlaritzak bertan behera utzi zuen arte”.
Horrez gain kezkaz ikusten dugu EAEko hezkuntza sailak duela gutxi publiko egindako diagnosia, bertan gure hezkuntza ereduak ez duela euskalduntzen adierazten da, beraz “euskalduntzen ez duen hezkuntza eredu bat dugu, bigarren mailako heziketan askotan ezin da euskaraz ikasi eta ondoren erdalduna den eta euskalduntzen ez den lan mundu batean sartu behar izaten dugu”. Horrela ezinezkoa da Euskal Herria euskalduntzea. Bestalde Nafarroan Gobernua aldatu bada ere, lan mundura iristen diren erabakiak oso hantzekoak dira, hutsune berdinekin jarraitzen dugu.
Beraz hutsuneak gainditu eta aurrera egin behar dugu. Lehenik eta behin, LABen ustez, lan mundua euskalduntzeko prozesua ezin du izan bigarren mailakoa eta borondatezkoa. Lan mundua euskalduntzea erabaki politiko bat izan behar da. Eta bigarrenik ezinezkoa da lan mundua euskalduntzea langilerik gabe egiten diren planekin. Langileok sujeto izan behar dugu prosezua diseinatu, estratgia adostu eta estrategia horiek aurrera ateratzerako orduan.
Zentzu honetan Edurne Larrañaga, Euskara Idazkariak azpimarratu du “lan munduaren euskalduntzea agenda politikoaren erdigunean kokatu behar dugula”. Lan mundua euskalduntzeko, langileon parte hartzean oinarrituriko eredu demokratikoa behar dugu, hau da euskalduntze prozesua arautu, planifikatu, ordenatu eta progresiboa izan behar da eta nola ez langileak euskalduntze prozesuaren subjetu eta eragile izan behar dugu. Amaitzeko euskara etorkizuneko inbertsio gisa ulertu behar dugu.
LABek orain arteko ibilbideri jarraipena emateaz gain lanketa honetan indarrak jartzen ari da. Hala nola “lan mundua euskalduntzeko ildo estrategikoa (LanEus) eguneratu genuen, bestealde lan munduaren euskalduntzea ekintza sindikalaren baitako ardatzetako bat da eta martxan dugun dinamikaren baitan kokatu dugu”. Akordio zein elkarlan esparru berriak eraikitzeko ahaleginetan ere badabil sindikatua eragile sozial eta sindikatuekin. Eta amaitzeko, Hizkuntza Politiken arduradun ezberdinei eztabaidatzeko prestutasuna adierazi nahi izan die LABek, beti ere lan mundua euskaldunduko duen eredu demokratiko baten aldeko ibilbidean urratsak emango badira, konpromisoetan oinarriturik eta politika errealak egiteko bada.