2026-10-02
HomeEkintza SozialaHirugarren hiruhilekoaren enplegua suntsitu da eta prekarietateak gora egin du

Hirugarren hiruhilekoaren enplegua suntsitu da eta prekarietateak gora egin du

Estatistikako Institutu Nazionalak argitaratu dituen datuen arabera, Hego Euskal Herrian lan egiten duen jende kopurua murriztu da aurtengo hirugarren hiruhilekoan, 1.127.600 lanpetuetan kokatuz, hots, aurreko hiruhilekoan baino 5.200 lagun gutxiago.

Balantzea bi aldiz negatiboa da: lanpostuen galera hau enpleguarentzat onbera izan ohi den urtaro batean gertatu da, udarako kanpainari lotutako jardueretan. Honez gain, honek lan aukerak larriagotzen dituen ezbehar berria dakar, azken sei urtean 190.000 lanpostu suntsitu ondoren.

Honen harira, garrantzitsua da azpimarratzea langabeziak behera egin izana irudikeria hutsa dela, biztanleria aktiboak behera egin izanaren ondorio hutsa delako. Fenomeno honi loturiko hainbat factore daude: biztanleriaren zahartzea, ekonomia-zioengatik jendeak emigratzea, ikasketa urteak luzatzea edota enplegua aktiboki bilatzeko itxaropenik ez izatea.

Ez da harritzeko krisialdia luzatu izanak nahiz gobernuen politikek eta erreformek porrot egin izanak “etsipen” efektua eragin badute. Abagune honetan, langabezia egoerak kronifikatu izana gero eta larriagoa da. Izatez, gaur egun, Hego Euskal Herrian, urte bat baino gehiago lan bila dabiltzan 129.000 pertsona daude langabezian. Horrek esan nahi du langabetuen %64a iraupen luzekoak direla.

Bestalde, ohartu gara urteko hirugarren hiruhilekoan eta enplegua etengabe prekarizatu izanaren ondorioz, iragankortasun tasa %21,3koa izatetik %22,9 izatera igaro dela. Sortu diren behin-behineko enplegu kopurua (termino garbietan) suntsitu diren enplegu mugagabeen kopurua baino handiagoa izatearen ondorio da.

Honez gain, salatu behar dugu pitinka-pitinka ordezkatzen ari dela egun osoko enplegua egun zatikoaz.

Azken urtean, biztanleria landuna %0,6 eskasean handitu zen Hego Euskal Herrian. Hala ere, horrek ez du esan nahi lana sortu denik. Egia esateko, dagoen lana pertsona gehiagoren artean banatzen da.

Horrela, azken hamabi hilabeteetan lanaldi partzialean diharduen biztanleria 16.000 pertsonetan handitu da, baina era berean, lanaldi osoan diharduen biztanleria 9.700 pertsonetan urritu da. Honez gain, lanaldi partzialeko enpleguari lotutako soldata lanaldi osoko enpleguetan ordaintzen den batez besteko soldatarekin alderatuz, %33,7 txikiagoa da.

Hitz batez, sortzen dena baino enplegua gehiago suntsitzen da, hura gero eta prekariagoa da, kalitate kaskarragoa eta soldatak gero eta txikiagoak dira. Baldintza hauetan ez da harritzekoa pobrezia gero eta gehiago hedatzen bada, baita jardunean dauden langileen artean ere.

 

 

 

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.