2026-10-02
HomeEkintza PolitikoaErronka demografikoaren eztabaidaren muina lan eta bizi baldintza duinak bermatzeko politikak dira

Erronka demografikoaren eztabaidaren muina lan eta bizi baldintza duinak bermatzeko politikak dira

Atzo, erronka demografikoaren inguruko saio monografikoa egin zen Gasteizko Legebiltzarrean. Beste behin, sakoneko eztabaidei eta epe luzeko estrategia integralari bide eman baino Urkulluren gobernuak nahiago izan du eragin mugatua eta isolatuak diren neurrien alde egin.

LABen ustez, erronka demografikoaren aferari ezin zaio politika natalistekin erantzun. Gainera, beste behin ere, emakumeoi gure gorputzekin zer egin behar dugun esaten digute. Emakumeok erreprodukziora dedikatu behar gara. Ezinbestekoa da herritarron lan eta bizi baldintzak duintzeko politika publiko indartsu eta ausartekin sakoneko aldaketak gauzatzea.

Jaiotze tasa baxuen atzean, prekaritate eta pobretze prozesuen hedatzea dago. Ume gutxi jaiotzea arazo gisa saldu digute, baita pentsio prestazioetan eragina izango duela argudiatu ohi da. Baina ez da egia. Benetako arazoa, bizitza duinerako dugun eskubidea ukatzen zaigula da.

Aitortua egonik ere, kalitatezko etxebizitza duina izateko eskubidea ez dago bermatuta, Gaztelagun programak ez du lortzen gazteen emantzipazioa 30 urteetatik beherakoa izatea, zaintza lanen aitortza ezak eta emakumeen bizkarrean jarraitzeak zein sektore feminizatuetan oro har dauden lan baldintza prekarioak bere horretan diraute eta zerbitzu publikoen eraispen etengabearen aldeko politiketan ez dago aldaketarik.

Gauzak horrela, jaio berri diren ume bakoitzeko, hiru urtez 200 eurotako diru laguntza zuzena urrats bat izan daiteke, baina guztiz ez nahikoa da lehen aipatutako eremuetan eskuhartze sendorik ez badago. Era berean, garraio publikoari begirako prezioak aztertzeko konpromisoak gutxirako balioko du garraio publikoaren aldeo estrategia indartsurik ez badago. Eta gutxi balitz, hezkuntza akordioan adostasun zabalez onartutako Haurreskolak Partzuergoaren zerbitzuaren unibertsalizazioa eta doakotasuna atzeratzearen alde bozkatu zuten atzo EAJ, PSE eta PP-k.

Iragarritako neurri zehatzez harago, nola pentsatu daiteke erronka demografikoari behar bezala helduko zaiola zaintza sistema publikoaren inguruko proposamenik gabe? Edota gurera beste herrialdeetatik datozen langile migratuen egoera administratiboa erregularizatzeko ekimen politikorik gabe? Alegia, biztanlegoa zahartzen ari den honetan, zaintza lanetan dihardutenen lanak duindu gabe, lan hauek desfamiliarizatu eta sistema publiko eta komunitarioaren aldeko apusturik gabe eta herritar ugari modu administratibo irregularrean eskubiderik bermatu gabe ez dago erronka demografikoari aurre egiteko modu eraginkorrik.

Horregatik, LABek bere Programa Sozioekonomikoan jaso eta legebiltzarrean aurkeztutako Euskal Lan Kode eta Gizarte Seguratza propioaren aldeko legeen ildotik, besteren artean oradaindutako zaintzagatiko etetearen proposamenaren alde egiten dugu; zerbitzu publikoetan inbertsioak handitu, etxebizitza prezioa mugatzeko neurriak hartu, 30 orduko lanaldi eta gutxieneko soldata 1.400 eurotan ezarri dadin akordio interprofesionala galdegiten dugu.

Lan eta bizi baldintzak duindu behar dira, bizitza bizigarrien aldeko politika publikoak garatu eta horretarako, enplegua, zaintza lanak eta aberastasuna banatzeko neurriak eta, batez ere, borondate politikoa behar da.

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.