2018. urtean, Hego Euskal Herrian, okupazioaren igoera gertatu da lan merkatuan, INE erakundeak zabaldutako Biztanleria Aktiboaren Inkestaren arabera. Hain zuzen ere, urteko azken hiruhilekoan, lau herrialdeetan 1.215.400 pertsona zeuden okupatuta, hau da, duela urtebete baino 19.300 gehiago.

Bilakaera hau posible izan da sektore publikoan gertatutako enpleguaren igoerarengatik, 2018an sortutako lanpostuen %86 sektore honetan sortu baitira. Txanponaren beste aldean, sektore pribatuaren ahuldadea nabarmendu beharra dago enplegua sortzeko garaian.

Krisi garaiko urte gogorren ondoren enpleguaren berreskuratzea eta langabeziaren murrizketa gertatu den arren, azpimarratzekoa da oraindik 105.000 lanpostu sortu beharko liratekeela krisi aurreko okupazio kopurura iristeko.

Gainera, duela hamar urte, okupatutako pertsonen %13,6ek lanaldi partziala zuten; gaur egun, kopuru hori, %16,3koa da. Gainera, behin behinekotasunaren hedapena egonkortzen ari da, soldatapeko biztanleriaren %26ra irits baita.

Inposatutako behin behinekotasunak eta lanaldi partzialak desegonkortasun handia eragiten dute, soldata baxuak, lan eskubideen urraketak eta azpiko lanez gain.

Biztanleria Aktiboaren Inkestaren arabera (BAI), 2008tik hona %7an egin du behera soldaten eroste ahalmenak; baina soldata apalenek %22an egin dute bera termino errealetan.

Gainera, eta lanaren sexu araberako banaketa tradizionalaren ondorio moduan, gaur egun oraindik ere emakumeengan erortzen da etxeko lanekin eta pertsonen zaintzarekin lotutako ordaindu gabeko lana. Laneko gainkarga honek eragin negatiboa du emakumeek enplegua eskuratzeko aukeretan.

Lanaldi partzialeko 10 enplegutatik ia 8 dira emakumeen esku daudenak (%78). Ondorioz, eta lan munduan etxean hasten den neurrian, beharrezkoa da aurrekontu politikek apustu sendoa egitea zaintzaren esparruan zerbitzu publikoak garatzearen alde.

PP eta PSOEko aurreko gobernuen onartutako lan-erreformak atzera botatzea ere beharrezkoa da. Era berean, premiazkoa da langabeziagatiko babes sistemaren hutsune larriekin amaitzea, egun ez diolako inolako estaldurarik ematen ofizialki langabezian dagoen pertsonen %70ari. Hego Euskal Herrian 105.500 langabetu eta euren familiak daude egoera honetan.