Politika Sozialeko arduradun Bea Martxuetak eta Nafarroako bozeramaile Igor Arroyok Aldaketaren Gobernuaren lehen urteaz LABek egiten duen balantzea ezagutzera eman dute. Erregimenak 30 urtez ezarritako politikak aldatzeak denbora eskatzen duela aitortuta ere, LABen ustez Aldaketaren Gobernuaren lehen urtearen balantzea ezin da ontzat eman.

Arlo politiko, sozial, kultural eta sindikalean egondako aurrerapausu demokratizatzaileak dira aipagarrienak: apartheid politiko, sozial, sindikal eta kulturalaren amaiera; euskal kulturaren errespetua, Euskal Herriko gainontzeko lurraldeekiko harremanen normalizazioa; 36ko biktimen nahiz Estatuko biktimen aitortza (puntu honetan beharrezkoa litzateke jarrera aktiboagoa nafar presoen sakabanaketaren aurka); abortorako eskubidea osasun sistema publikoa; hainbat pribilegioen ezabaketa, esaterako Opus Deiko unibertsiateko langilen aseguru mediko pribatuaren ordainketa diru publikoarekin (halere deribazioetarako hitzarmena mantendu egiten da)

Halere, eskubide demokratikoen urraketak dirau bi arlotan. Alde batetik, VW bezalako enpresa handietan diskriminazioa mantentzen da: UGT eta CCOOeko afiliatuak besterik ez dira kontratatzen, gehienak gizonak. Beste alde batetik, Vascuenceren Legeak ezarritako eta gerora UPNren Dekretuak areagotutako hizkuntza eskubideen urraketa mantentzen da; Gobernua lobby euskarofoboen aurrean jarrera epela erakusten ari da.

Politika sozialetan ere nolabaiteko bultzada aitortu beharra dago, nahiz eta populazioaren beharrak asetzeko ez nahikoa den. Bermatutako errentari dagokionez, argi-itzalak ditu Gobernuak aurkeztutako egitasmoak: inbretsio handiagoa eta hobekuntzak adingabekoak dituzten familientzat, murrizketak familiarik ez dutenentzat.

Politika ekonomiko eta laboralari dagokionez, berriz, ez da aldaketa esanguratsurik eman. Plan Moderna zenarekiko kontrol publikoa berreskuratu bada ere, RIS3 berrian planteatutako garapen ereduak Europar Batzordeko irizpide konpetitiboak jarraitzen ditu. Bestalde, Gobernua sostengatzen duen lau indar politikoek ez dute aurrekoek ezarritako politika fiskala behar bezala zuzendu eta ondorioz ez dago diru nahikorik politika publikoen garapenerako. Azkenik, lan harremanetarako eredu berri baten eztabaida lideratzeko eskariari entzungor egin dio Gobernuak eta Elkarrizketa Sozialaren Kontseilua mantendu du ordezkaritza sindikalaren %49arekin (UGT eta CCOO).

Administrazioari dagokionez, ez aurrera ez atzera dago, paralisi batean murgilduta: ez da martxan jarri administrazioaren erreforma demokratikoa eta burokraziaren murrizketa; negoziazio kolektiboan, sindikatuok geure proposamenak aurkeztu eta 10 hilabetera ez da martxan jarri negoziazio egutegirik; ez dago inbertsio esanguratsurik pertsonalean ez eta azpiegituretan ere; LPEak ez dira negoziatuak izan eta ez nahikoak dira.

Gauzak horrela, aldaketa prozesua geldialdi batean dago eta Akordio Programatikoa sinatu duten alderdiek berau berraktibatzeko neurriak hartu beharko lituzkete: legegintzaldiaren bigarren urtea klabea da aldaketa langileen bizi baldintzetan nabaritu dadin.

Eragile sozialek ere badugu gure ardura, aldaketa sozialaren alde ekin behar dugu orokorrean nahiz arloz arlo.