2026-10-02
HomeEkintza SozialaEgoera zaurgarrienetan dauden langile kolektiboetan egin du gora nagusiki langabeziak

Egoera zaurgarrienetan dauden langile kolektiboetan egin du gora nagusiki langabeziak

Ezinbestekoa da kalitatezko enplegua sortzeko politika publikoak garatzea.

Azken hilabeteetan salatu izan dugun moduan dagoeneko langabezia tasa ez da neurgailu fidagarria lan merkatuaren egoera neurtzeko. Enplegu prekarioak biderkatu izanak langileen egoera irakurri ahal izateko langabezia baino elementu gehiago aztertzea eskatzen du. Edonola ere, langabeziak izan duen igoera ikusirik, ezinbestekoa da enplegu prekarioak sortzeak langabeziaren igoeran daukan eragina aztertzea. Izan ere, egoera zaurgarrienetan dauden langile kolektiboen langabeziak egin du gora nagusiki.

Egoera horren aurrean, ezinbestekoa dugu kalitatezko enplegua sortzeko politika publikoak garatzea: Euskal Herrirako gutxieneko soldata bat ezartzetik hasi, langileen artean sortzen ari diren arrakalak ezabatzeko urratsak ematearekin jarraitu edota negoziazio kolektiborako eskubidea urraturik duten sektoreetan eskubidea egikaritzeko pausuak emanaz, etxeko langileak kasu.

Hilabete honetan langabeziak gora egin du %2,45, Hego Euskal Herrian 140.770 langile direlarik lan bila daudenak.

Datuak sakonago aztertuta badira ezberdintasunak langabeziak eragiteko orduan. Langabeziak egoera kalteberena bizi duten langile kolektiboei eragiten die bereziki, lan eremuan bizi duten prekaritate egoeraren ondorio ere badelako ezegonkortasuna eta horren ondoriozko langabezia igoera. Azken hilabeteetan behin baino gehiagotan salatu izan duguna ekarri nahi dugu gaurkoan gogora, sortzen ari zen enplegua prekarioa eta ezegonkorra zela, alegia. Gaurko datuek hori berau berresten dute, izan ere, emakumeen*, gazteen eta langile migratuen langabeziak egin du bereziki gora abuztuan. Sektoreei dagokienez, zerbitzuen sektoreak izan du langabeziaren igoera nabarmenena. Azken urteetan bizitzen ari garen tertziarizazio prozesuak lan prekarioagoa sortzen du, ezegonkorragoa, eta hilabete honetako langabeziaren datuek joera horren arriskua erakusten digu.

Iaz baino 2.948 langabe gehiago badaude orokorrean, horietatik 2.062 emakumeak* dira (%70), eta lan bila izena emanda duten langabeen %59,20 ere emakumeak* dira. Gazteei dagokionez, igoera orokorra bikoiztu du euren langabezia igoerak, pasa den urtetik hona %5,84 igo baita gazte langabeen kopurua. Langile migratuak dira azkenik bataz bestekoaren gaineko langabezia igoera izan dutenak, azken urtean 1.382 migratu gehiago ari baita lan bila.

Afiliazioari dagokionean ere joera bera azpimarratzen dugu: behera egin du orokorrean, eta batik bat emakumeei* eta gazteei eragin die jaitsiera horrek, gazteen artean %8,4 jaitsiz eta emakume* gazteen artean %10,6.

Gainera, iaztik hona sorturiko afiliazio handiena (%89,56) zerbitzuen sektorean izan da, afiliazio osoaren %73ra iritsiz. Euskal Herrian gero eta langile gehiago ditugu zerbitzuen sektorean lanean, sektore industrialen pisua murrizten ari da, eta horrek, tamalez, langileen lan baldintzen prekarizazio batera garamatza.

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.