2026-10-02
HomeEkintza PolitikoaBereziki lan baldintza prekarioak nagusitzen diren sektore zein kolektiboetan egin du langabeziak...

Bereziki lan baldintza prekarioak nagusitzen diren sektore zein kolektiboetan egin du langabeziak behera

Gaur publiko egin diren datuen arabera, langabeziak behera egin du Hego Euskal Herrian. Joan den hilabetean baino 3.566 langabe gutxiago daude. Herrialdeetako datuak aztertuta, jaitsiera handiena Nafarroan izan da, %4,1eko jaitsierarekin.

Langabeziak orokorrean behera egin badu ere, batik bat gazteen langabeziak egin du behera gehien, %9,8 hain zuzen ere. Datua bere horretan ona izan arren, gazteen enpleguaren kalitatea kezka iturri da, lan baldintza prekario eta ezegonkorrak izan ohi dituzte.

Datuak sektoreka aztertuz, kopuru absolutuetan, zerbitzuak sektorea da langabe kopurua jaitsiera handiena izan duen sektorea, Hego Euskal Herrian 1.709 langabe gutxiago hain zuzen ere. Proportzioak aztertuz, ordea, lehen sektorean jaitsi da gehien langabezia, % 8,94, alegia.

Nafarroan, aipatzekoa da langile migratuen langabeziaren jaitsiera, aurreko hilabetearekin alderatuz % 16,93 jaitsi baita. Zehatzean, langile migratuen langabezia lehen sektorean jaitsi da gehien Herrialde honetan lehen sektoreak izan duen langabezia jaitsierarekin (% 14,47) elkar-lotzen badugu datua, sortu den enpleguaren baldintzak kezka iturri nagusi bilakatzen da.

Estatu espainiarreko datu estatistikoek adierazten digute behin-behinekotasunak behera egin duela, baina kontutan hartu behar dugu kontratu mugagabeen % 36,2a aldizkako finkoak direla. Lautik bakarra jardunaldi osoan. Hego Euskal Herrian kontratu finko guztietatik % 20 dira aldizkako finkoak, apirila erdialdean kaleraturiko azken datuen arabera.

Lan erreformaren ondorioak nabaritzen hasiak gara eta esan dezakegu aldizkako kontratu finkoak ugaltzeko joera nagusitzen ari dela, ezegonkortasun forma berriak legez estaltzeko aukerari bide emanez. Era berean, lan erreformarekin iruzurra egiteko zirrikituak ere handitu direla salatu nahi dugu. EAE-ko Lan Ikuskaritzak 9.950 aldizkako kontratu errebisatzea eskatu die 3.559 enpresei, aldizkako kontratu finkoak modu irregularrean erabiltzeagatik (aldi baterako kontratuak kateatzeko baimendutako gehieneko aldiak gainditzen dituztelako). Patronalaren interesen araberako lan erreforma honek ez du langileontzat paradigma aldaketarik suposatu eta ikusteke dago lan baldintzetan izango duen eragina.

Bestetik, zerbitzu publikoetan martxan jarri diren egonkortze prozesuek behin-behinekotasunarekin ez dute amaituko, prekaritate zein ezegonkortasuna estruktural bilakatuz. Legeak ezarritako behin-behineko tasa %8ra murrizteko betebeharra ez da bermatuko. Modu honetan, erakunde publiko handietan batik bat (Osakidetza edota hezkuntzan kasu) behin-behineko tasa % 20tik gora geldituko da.

Langileak prekarizatu eta pobretzen gaituen ereduan sakontzeko erabakia hartuta dago. Pandemia eta Ukrainiako gerra tartean egonik ere, oinarrian dagoena arazo bera da: sistema hau, kapitalismoa, bidegabea ez ezik, bideraezina ere badena. Kapitala eta Bizitzaren arteko talka betean, kapitala metatzen jarraitzeko pertsonak zein natura bidegabeki ustiatzen duen kapitalismoa.

LAB sindikatuaren X. Biltzar Nagusian berretsiko dugun bezala, bizitza duina ziurtatzeko Euskal Errepublika Sozialista, Feminista eta Euskalduna behar dugu. Norabide horretan, eredu ekonomiko eta sozial berri baterako errotiko aldaketak borrokatzea dagokigu. Tantaz tanta, bagara-bagoaz.

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.