Merkataritza, hiri eta kontsumo-ereduari buruz gogoeta egitea bilatzen du, igandeetan egingo diren ekimenen bidez.
LABek salatu nahi du estrategia global eta perfektuki orkestatua mundo garatuan ematen ari den merkataritza, kontsumo eta hiri ereduaren inguruan eta gure herrian EAJ, PP, Geroa Bai eta PSE/PSNek bultzaten dutena.
Herrialde guztietan ditugu horren adibideak:
Nafarroan, kate handiek urteko 10 igande edo jai-egunetan irekitzen dituzte ateak eta egungo gobernuak, akordio programatikoan jasota duen arren kanpainak egingo dituela herritarrak kontsumo arduratsuaren inguruan kontzientziatzeko, ez du horrelakorik egin.
Araban, El Corte Ingleseko supermerkatuen marka den Opencor saltoki bat irekitzeko mehatxua, presio neurri bezala erabiliko da gainontzeko marken aurrean herrialde honetan dagoen ez irekitzeen inertzia apurtzeko.
Gipuzkoan, BM supermerkatu kateak, Pandoraren kutxa ireki du bus geltokian dagoen eta urteko 365 egunetan irekitzen duen denda batekin. Honi gehitu behar zaio Aldundia eta Donostiako Udalak turismoaren inguruan egindako kanpaina eta turistentzako irekitako denden logika.
Bizkaian, EAJk aspaldi kendu du mozorroa eta denbora darama bide guztietan, merkataritza igande eta jaigunetan irekitzea bultzatuz, hitz bakarra ere aipatu gabe sektoreko lan-baldintza, soldata eta lanaldiaren inguruan hitz bakarrik ere aipatu gabe eta honen kontra gaudenoi (patronalak, sindikatuak, kontsumitzaileak, auzo elkarteak) leporatuz gure jarrerarekin lortuko dugun bakarra azak jatea eta kandelekin argitzea lortuko dugula. Ez al zaizue ezagunea egiten.
Ipar Euskal Herrian, borondatezkoa da jai-egunetan lan egitea, baina LABek atzeman du benetan ez dela horrela. Kate handiek behartu egiten dituzte langileak lanera joatera eta alfonbra gorria jartzen diete makro- merkalgune berriei.
Errealitate honen aurrean LABn iritziz, egun sindikatuetatik irekitzeko ahaleginei ematen zaie erantzunetik harago, asko dagoela egiteko:
• Jendartea kontzientziatu igande eta jai-egunetan ez kontsumitzeko.
• Merkataritzako langileek kontziliazioa pertsonal eta familiar eta laboralerako duten eskubidea
aldarrikatzea.
• Merkataritza txikian eta beste sektore batzutan ematen den enplegu suntsiketaren aurka azaltzea, eta baita inposatu nahi diguten hiri eta kontsu-ereduaren kontra ere.
• Beharrezkoa dugu estatuak utz diezaiola merkaritzako araudia eta nahi eta behar dugun kontsumo eredua hemen erabakitzeko dugun gaitasunari eraso egitea. Hemen lan egiten badugu, hemen erabaki behar dugu.
Hauxe da LABek maiatza eta ekainean Nafarroa, Araba, Gipuzkoa, Bizkaia eta Ipar Euskal Herrian egingo duen “Bizi egunak” ekimenaren arrazoia.
Ekintza guztiak igande goizez izango dira eta aipatu herrialdeetako hirietan plaza publikoetan egingo dira. Baina ekintza bakoitzak bere egitaraua izango du mota guztietako pertsonek hartzeko aukera izan dezaten.
Adin guztietarako ekintza ludikoak izango dira, adibidez, aisia gaitzat izango duen marrazketa lehiaketa bat Guggenheim Museoko langile kaleratuak izango dituena epaile eta sari banatzaile bezala.
Umeentzako jolasak egingo dira birziklatutako produktuekin, graffiteroen talde ezagun bateak murala egingo du “Jai egunetan, denok jai” lemarekin. Kontsumo ereduari buruzko dokumentala ere proiektatuko da, igande eta jai-egunetako lanaren inguruko informazio puntuak, kontzertuak, etab.
Hitzaldi eta eztabaidak ere izango dira gai ezberdinen inguruan, hala nola, kontsumo-eredua, hiri-eredua edo merkataritzako langileek lan-baldintzak.
“Bizi Egunak” egingo diren hirietako udaletan mozioak erregistratuko ditugu. Hauetan eskatzen diegu Udalei gai honi aurre egin diezaioten eta jarrera har dezaten bultzatu nahi duten merkataritza-, kontsumo- eta hiri- ereduaren inguruan.
Bizi Egunak maiatzaren 6an izango dira Bilbon, 13an Iruñean, 27an Donostian, ekainaren 3an Gasteizen eta ekainaren 17an Hazparnen.
Amaitzeko, adin guztietako pertsona guztiei dei egiten diegu modu aktiboan Bizi Egunetan parte har dezaten.