Gaur, Pedro Sanchez buru dutela, sinatu dute CCOO eta UGT sindikatuek eta CEOE eta Cepyme patronalek pentsioen alorrean adostutako akordio sozial berria. Akordio hori estatu-mailan egin da, eta legezko adina eta kotizazio-urteak igotzen jarraitzea du helburu, erretiro adina atzeratzea sustatuz. LABen uste dugu akordio honek ez diela erantzuten euskal gehiengo sindikalak eta Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak aurkeztutako premiazko eskaerei. Aitzitik, Espainiako Gobernuak aurrera egiten du Bruselatik garatutako politika neoliberaletan, betiere patronala babesten duten sindikatuen bermearekin.
Akordio berriak pentsioen azken erreformari jarraipena ematen dio. LABek erreforma horren aurka egin du sistematikoki, erretiroaren benetako adina luzatzea baitu helburu, pentsio-sistemaren “finantza-oreka” lortzeko, gastua murriztuz eta, neurri txikiagoan, diru-sarrerak handituz. Ezin dugu ahaztu, Hego Euskal Herrian, erretiro-adina atzeratzeak pentsioen gastu publikoa murrizteko, kolektibo askorentzat, bereziki ahulenentzat, legezko erretiro-adina bizi-itxaropenarekin berdintzea dakarrela.
Ildo horretan, dokumentuak aldaketak dakartza ditu erretiro partzialari, pentsioaren eta lanaren arteko bateragarritasunari, erretiro aurreraturako jarduera nekagarrietan koefiziente murriztaileak ezartzeari edo mutualitateek Gizarte Segurantzarekin lankidetzan aritzeari dagokienez lesio traumatologikoek eragindako bajetan. Azken puntu horri dagokionez, abuztuaren 2an salatu genuen akordio honek Lan Osasunaren pribatizazioa sakonduko duela, osasun publikoa lehenetsi beharrean, patronalak eta mutualitateek tradizionalki aldarrikatutako eskariaren ondorio baita.
Erretiro partzialari dagokionez, akordioak ez du 2013ko erreformaren aurreko egoera berreskuratzen; izan ere, legezko adina baino 5 urte lehenago lortu ahal zen erretiro partziala, une horretan 65 urtekoa baitzen. 2024an 66 urte eta 6 hilabeterekin lortu ahal izango da, eta 2027an 67 urterekin. Gainera, neurri hori hartzen duenak oso gutxi murriztuko du lanaldia (%20 eta %33 artean lehenengo urtean), eta aurreko ereduan bezala mantenduko da hurrengo bi urteetan, %25 eta %75 artean. Erretiro partziala hartzeko kotizatutako denboraren igoerak ere ez du hobera egiten, 33 urtekoa izatera igaro zena.
Erretiro atzeratuan pizgarriak hobetzeari dagokionez, neurri horiek ez dute laguntzen enplegua sustatzen, are gutxiago enplegu duina eta kalitatezkoa. Aitzitik, emakume* gazteenek lana lortzea atzeratzen du. Bestalde, erretiro aktiboari dagokionez, lanaren eta pentsioaren arteko bateragarritasunak aukera ematen du pentsio berrien beherakada konpentsatzeko; izan ere, azken urteotan inflazioa baino gutxiago igotzen ari dira, baina adin altuetan lan egiten jarraitzearen truke.
Espainiako Gobernuak erretirorako legezko adina atzeratzeko aplikatzen dituen politikek, beraz, ez dute kontuan hartzen langile gehienek erretiroa legezko adina baino lehen hartzea erabakitzen dutela, nahiz eta pentsioa murriztu behar izan. Beraz, erretiroa luzatuko dutenek klase-pribilegioagatik egingo dute, edo, justu kontrakoa, berez nahikoa ez den pentsio batekin zahartzaro duin bati ezin izango dutenak. Akordio honek, beraz, pentsiodunen arteko gizarte- eta genero-arrakala areagotzen laguntzen du, gizarte-segurantzako sistemaren pribatizazioan sakonduz. Beraz, LABek erabat errefusatzen du.