Zaintza arrakala eta soldata arrakala elkarlotuta daude.
> Noizbait kalkulatu duzu soldatapeko lanaldiaz gain —enplegua deitzen diogun hori— zenbatekoa den emakumeen* lanaldia?
> Enplegutik kanpo zein zaintza ardura hartzen dituzte gizonek?
> Zaintza lanak lan bezala aitortzen baldin baditugu, zein arrakala dago emakumeen* zaintza lanaldiaren eta gizonen zaintza lanaldiaren artean?
> Pentsatu al duzu inoiz zenbateko lanaldia betetzen duten etxeko langileek, eta zein baldintzetan, gobernu eta administrazio publikoek zaintza sistema publikoa garatzeari uko egiten diotelako?
EUSTATen arabera (etxeko lanaren kontu satelitea, 2018) zaintza lanen %67,2 emakumeek* egiten dituzte, gizonek lanen %32,8 egiten dituzten bitartean.
Enpleguaren eremuan ere zaintzarako baimenak (ordainduak eta ez ordainduak) eta denborak hartzen dituztenen kopuruari begiratuta, jakina da emakumeak* direla gehiengo handi bat.
> Zenbat gizonek hartzen dituzte kontziliazio neurriak? Hego Euskal Herrian 2024. urtean seme alabak, harreran hartutako adingabeak edo senitartekoak zaintzeko eszedentziei erreparatzen badiegu, 10 zaintza baimenetik 8 baino gehiago emakumeek* hartu dituzte (Gizarte Segurantza, 2025).
> Zertarako erabiltzen dituzte gizonek halako baimenak?
Zaintza lanak aitortu eta baloratzetik urrun, lan horiek (emakumeek* egiten dituztelako eta emakumetasunaren rolean kokatzen direlako) egitea zigortzen du egungo eredu ekonomikoak. Izan ere, sistemak zaintza lanak ikusezin bihurtu eta musutruk egin daitezen behar-beharrezkoa du bere horretan mantendu ahal izateko.
Horregatik argi esaten dugu: zaintza arrakala eta soldata arrakala elkarlortuta dauden bi arrakala dira. Bada garaia gizonek ez-zaintzeko pribilegioari uko egin eta ardurak hartzeko.
Ordua da ere zor patriarkala aitortzeko, alegia, urteetan emakumeek* egindako zaintza lanak errekonozitzeko. Emakumeen* ardurapean geratu izan dira bizitza zaintzeko eta hari eusteko doan egindako lan guztiak, sistema kapitalistak eta, oro har, jendarte osoak baliatu dituenak. Ordua da zaintza lanen banaketa justu bat planteatzeko, hemen eta orain. Norabide horretan, Zaintza Sistema Publiko Komunitarioaren bidean urratsak ematea ezinbestekoa dela aldarrikatzen dugu.
Zentzu honetan, instituzioen ardura ere interpelatu nahi dugu: eredu pribatizatzaile eta familiarista elikatzeari utzi diezaioten eta eremu publikotik zaintza eskubide kolektiboa bermatuko duen sistema integral bat garatzeko ardura har dezaten. Hori izango da soldata arrakalarekin amaitzeko hartu daitekeen neurririk estrategikoena.
LAB sindikatutik bide horretan borrokan jarraituko dugu, lantokiz lantoki soldata arrakalaren kontrako neurriak borrokatzen, banaketa hirukoitzean (zaintza, enplegua eta aberastasuna) oinarrituko den sistema sozioekonomiko berri baten alde lanean. Bizitzak erdigunean kokatuko dituen eredu berri baterantz trantsizioa egiteko garaia da.