2026-10-02
HomeEkintza SindikalaMurriztuz doa bila ari denari lana topatzeko lan merkatuak duen gaitasuna

Murriztuz doa bila ari denari lana topatzeko lan merkatuak duen gaitasuna

Guztion lan eta bizi baldintzen alde azaroaren 30ean egingo den Greba Orokor Feministaren garrantzia azpimarratu du LAB sindikatuak.

Langabeziak gora egin du Hego Euskal Herrian: 3.614 langabe gehiago daude eta azken hilabetean %3 hazi da langabetuen kopurua. Azken hilabetean herrialde guztietan langabezia igo arren, Araban azpimarra jarri behar da, pasa den urtetik hona igotzen jarraitzen baitu.

Emakumeek langabetuen gehiengoa izaten jarraitzen dute, zehazki %58,40. Era berean, emakumeen lan baldintzak prekarioagoak dira, kontratu motak ere aztertuz gero. Batetik, lanaldi osoan emakumeen %57,7 dagoen bitartean, gizonezkoak %78,7 dira. Bestetik, lanaldi partzialekin alderantziz gertatzen da, emakumeen %25,4k baitu lanaldi partziala eta gizonen %10,9k.

Espainiar estatuko azken lan erreformak ere emakumeen egoeran eragin negatiboa izan du. Izan ere, kontratu mota guztiak kontutan hartuta, aldizkako kontratu finkoak %4,1 igo badira ere, emakumeen artean igo da kopuru hau bereziki (%5,4 emakumeen artean, %2,8 gizonezkoen artean). Beraz, aldizkako kontratu finkoen artean, %64,08 emakumeei dagokio. Hala ere, eragina lan merkatu osoan izaten ari dela esan dezakegu. Izan ere, azken hilabetean 8.369 kontratu gutxiago egin dira eta egin direnen artean, %74,40 behin-behinekoa izan da. Kontratu guztien artean mugagabeak igo izanak ez du merkatuaren egonkortasun edota lan baldintzen hobekuntza nabarmenik ekarri, aldizkako finkoak baitira igoera hori hauspotu dutenak.

25 urtetik beherako langabeziak pasa den urtetik hona izan duen gorakada kezkagarria da. Izan ere, %6,86 egin du gora gazteen langabeziak, epealdi berean langabezia orokorra %2,36 jaitsi arren.

Sektore guztietan ere antzeko proportzioan igo da langabezia. Zerbitzu sektoreak gero eta pisu gehiago duenez ekonomian zein lan merkatuan (afiliazioaren %73,27 zerbitzu sektoreari dagokio), sektore honetan langabezian gelditu den langile kopurua nabarmen handiagoa da, 2.645 langabe gehiago baitaude zerbitzuetan. Azken hilabetean langabezian dauden herritarren %70,06 zerbitzu sektoreari dagozkio.

Pasa den hilabetetik hona, aurreko enplegurik gabeko herritarren kopuruak gora egin du Hego Euskal Herrian eta datu honek azaldu dezake langabeziaren gorakada, afiliatu kopuruak gora egin baitu. Izan ere, lan bila ari diren herritar gehiago dago (pasa den hilabetean baino 3.614 gehiago), lana topatu dutenak baino (451 afiliatu gehiago). Hori dela eta, lan bila ari diren herritarrei lana topatzeko merkatuaren gaitasunak behera egin du azken hilabetean. Beraz, lan baldintzen prekaritatean oinarrituriko enplegua handituz doan bitartean, enplegua sortzeko zailtasun gero eta handiagoak ditu lan merkatuak. Bi errealitate hauek Hego Euskal Herrian dagoen Prekaritate Indizea handitu besterik ez du egingo. Gogora dezagun bi herritarretik bat prekarioa dela, enplegua izan arren, bizitza duina bermatzeko diru sarrera nahikorik ez duena.

Hilabete honetako datuek egoeraren gordintasuna agerian utzi eta lan merkatuan sortzen ari diren pitzadurak sistema aldatu ezean konponezinak direla erakusten dute. Hilabete honetan ere badugu aukera zaintza erdigunean izango duen eredu berri baten alde kalera ateratzeko, feminista izango den ereduak guztion lan eta bizi baldintzak hobetuko baititu. Beraz, eta amaitzeko, langile klase osoari azaroaren 30eko Greba Orokorrean parte hartzeko deia luzatzen dio LABek.

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.