2026-10-01
HomeLan Osasuna IdazkaritzaApirilak 28LABek lan osasunaren publifikazioa sustatzen du

LABek lan osasunaren publifikazioa sustatzen du


Nafarroako 20 enpresek erabaki dute jada LABek aldarrikatzen duen kontingentzien kudeaketa sistema publikoaren esku uztea. Bihar Iruñeko Udaleko langileek erabakiko dute erreferendum bidez. Apirilaren 28an, lan osasunaren nazioarteko egunean, 12:00etan mobilizatuko da LAB Gizarte Segurantzak Conde Olivetton duen egoitzaren parean, instituzio honi lan osasunaren publifikazio prozesua erraztu eta sustatu dezan eskatzeko.

Lan esplotazioaren areagotzea osasun arazo larriak eragiten ari da langileon artean. Milaka lagunek pairatzen dituzte lan erritmoen hazkundea, prekarietatea eta murrizketen ondorioak. Eta langileon osasuna babestu beharko lukeen egitura patronalaren esku dago. Mutua patronalen zuzendaritza batzordeetan enpresa eta banketxe handiak daude: Repsol, Telefónica, Nestlé, Mercadona, Corte Inglés, Renault, Ford, Mercedes, BBVA, Banco Santander… Euren helburua ez da langileen osasuna zaintzea, baizik eta gaixo dauden langileek baja har ez dezaten eta hartzekotan ahal bezain azkar lanera bueltatu daitezen lortzea. Honela, lan erreferoma eta pentsio erreforma onartu dituen Gobernu berak aldatu du legea mutuei botere handiagoa emateko. PP-k aktibo dauden langileen kontrolerako sistema bat eratu nahi du, osasun sistema publikoa eraisten duen bitartean.

Ezinezkoa da lan osasunaren hobekuntza nabarmena ematea arlo hau mutua patronalen esku dagoen bitartean. Ezinbestekoa da kontingentzia arrunt nahiz profesionalak osasun sistema publikora transferitzea. Posiblea eta erreza da: egin behar den bakarra, kontingentziak kontratatzeko orrian dagokion laukitxoan klik egitea. Hori eginez, geure lan osasunaren kudeaketa patronalaren eskuetatik berreskuratzeaz gain, osasun sistema publikoa indartuko dugu. 

Aldaketa honek ez du inolako kosturik administrazioarentzat. Langileon kotizazioek ordainduko dute osasun arreta. Orain arte, mutuek erabili dituzte kotizazio horiek eta superabita izan dute, baita superabit hau era ilunean erabili ere: Mutua Universaleko 11 zuzendari auziperatu dituzte, ustez 219 milioi euro poltsikoratzeagatik. Beraz, mutuek gure kotizazioekin funtzionatzen badute, zergatik ez du funtzionatuko Osasunbideak ere? Guk ez dugu inolako zalantzarik: bideak jartzen badira, publikoan askoz hobe! 

Nafarroako Gobernuko 500 langile baino gehiagoren lan osasuna jadanik sistema publikotik kudeatzen da. Beste 20 enpresek kontingentzien kudeaketa mutuatik sistema publikora eramatea erabaki dute, LABen ekimenez. Horien artean 9 udaletxe eta mankomunitate daude, baita Milagron kokatutako Bonduelle enpresa handia. 

Bestalde, bihar osteguna erreferenduma egingo da Iruñeko Udaletxean; langileek erabakiko dute bere lan kontingentziak mutuan edo osasun sistema publikoan kudeatzea nahi duten. LABek egindako erreferendum proposamenarekin bat egin du Pertsonal Batzorde kasik osoak (CSIF, APM, UGT, ELA, SIPL, SPMP eta AFAPNA).

Apirilaren 28an, lan osasunaren nazioarteko eguna, 12:00etan mobilizatuko da LAB Gizarte Segurantzak Conde Olivetton duen egoitzaren parean, instituzio honi lan osasunaren publifikazio prozesua erraztu eta sustatu dezan eskatzeko. 

LAN OSASUNA SISTEMA PUBLIKOAK KUDEATU DEZAN ERABAKI DUTEN NAFAR ENPRESAK 

Aita Barandiaran Zahar Etxea
Arbizuko Udala
Atarrabiako Udala
Berriozarko Udala
Bonduelle
Burlatako Udala
Cooperativa Hostelera Zulueta
Elizondoko igerilekuak
Etxarriko Ikastola
Guerra Hermanos
Jardines Pamplona
Katuka Haur Eskola
LAB sindikatua
Lakuntzako Udala
Leitzaldea Gizarte Zerbitzuak
Piscinas San Juan
Piscinas Txantrea
Sakanako Mankomunitatea
Synergas
Ultzama Gizarte Zerbitzuak
 

 

 

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Langileen aldarrikapenei erantzungo dieten proposamen zehatzak eskatu dizkiogu Osakidetzari

Osakidetzako Zuzendaritzak aurkeztu egin du Mahai Sektorialeko sindikatuei bidalitako proposamena. Lan Baldintzak Arautzen dituen Akordioaren lehen zirriborro bat da eta dokumentuak ez du barneratzen sakoneko gaiei buruzko proposamenik, hala nola ordainsariak, lanaldi murrizketa edo lan kargak.Gai horiek sindikatuon aldarrikapenen artean daude.

Ez dugu onartzen patronalek akordioak ez betetzeagatik langileak kaleratuak izatea

2024ko otsailean Greba Amaierako Akordioa (GAA) sinatu genuen. Hurrengo egunean langileok gure lanpostuetara bueltatu ginen. Baina patronalek ez zuten akordioa bete, fede txarrez negoziatu eta sinatu baitzuten, hau da, sinatutako akordioa beteko ez zutela jakinda. Lehenik eta behin, ez zituzten soldatak eguneratu nahi, gero ez zituzten sortutako atzerapenak ordaindu nahi, eta, ondoren, uko egin zioten ordu bateko eskola ordua murrizteari eta lan pertsonalerako ordu bateko igoera aplikatzeari. Horrenbestez, epaitegietara jotzera behartu gintuzten, sinatutakoa bete zezaten. Hiru aldiz jo behar izan dugu Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusira (EAEAN), eta hiruretan epaileek arrazoia eman digute, argi eta garbi utziz KEk (Kristau Eskolak), AICE-IZEAk eta ikastetxeek bete behar zuten akordioa urratzen zutela. Epaiek patronalek erabili dituzten argudioak desmuntatzen dituzte, honako baieztapen hauek jasotzen baitituzte: 1. Akordioak hitzarmen maila duela, sinatzaileek nahitaez bete behar dutela eta 2024ko otsailaren 5etik, hau da, sinatu zen egunetik aurrera, indarrean zegoela. 2. Itundutako soldata eta lan-baldintzak ez daude finantzaketa publikoari lotuta eta ez daude finantzaketa publikoaren menpe. Zehazki, eskola-orduak ordubetez murrizteko neurriak, adostua eta sinatua dagoenak, bi helburu zituen: 1. Langileen lan-karga izugarria murriztea. 2. Matrikulazioen jaitsieragatik ikasgelak galtzearen ondorioz hurrengo ikasturteetarako aurreikusitako inpaktua eta langileen kaleratzeak murriztea. Izan ere, horrela ahalbidetuko litzateke ikasgelaren bat ixten den ikastetxeetan kaleratzeak saihestea. Nola? Bada, eskola-ordu murrizketa aplikatzearen ondorioz egin beharko liratekeen kontratazio berriekin konpentsatuz. Gainera, ikasgelarik ixten ez den ikastetxeetan kontratazio berriak egongo lirateke, eta Birkokapen Akordioaren bidez, beste ikastetxe batzuetatik kaleratutako langileek lehentasuna izango lukete. Horrela egin behar zen, baina KEk eta AICE-IZEAk uko egin diote. Publikoki esaten dute kezkatuta daudela ikasgelak ixteagatik, baina ez da horrela, beren ez-betetzeekin eta fede txarrarekin 160 kaleratze baino gehiago eragin baitituzte. Joan den ikasturtean 100 langile inguru kaleratu zituzten, eta ikasturte honetan 160 baino gehiago. Ikasgela galtzearen ondoriozko kaleratze “objektiboak” salatuko ditugu, bidegabeko kaleratzeak direla argudiatuz; izan ere, kaleratzea ez da ikasgela galtzeagatik gertatu, baizik eta ikasgela galtzeagatik eta sinatutako irakastordu murrizketa ez aplikatzeagatik. Hau da, patronalek Greba Amaierako Akordioa bete ez izanaren ondorio zuzena da 160 langile baino gehiago kaleratzea, baita horiek birkokatzea oso zaila izatea ere. Gaur, irailak 30, arratsaldez, ikasturte berria ospatuko du KEk Gasteizko San Viator Ikastetxean. STEILASek, CCOOk, LABek eta UGTk garbi dugu ez-betetzeekin eta kaleratzeekin ez dugula ezer ospatzeko, eta bai asko aldarrikatzeko. Hori dela eta, arratsaldean ospakizunaren atarian esango diegu, argi eta ozen, sinatutako akordioa bete behar dutela eta negoziazio mahaira hitzarmen proposamen bat eraman behar dutela, atzerapausorik gabekoa eta GAAn sinatutako eskubide guzti-guztiak jasoko dituena. Eskola-orduen murrizketa eta lan pertsonalerako bost orduak jaso beharko ditu. Horrek, neurri handi batean, gelak ixteagatiko kaleratzeak murriztuko lituzke. 2026ko maiatzean, berriro ere, patronalek seriotasun faltaz eta fede txarrez jokatu zuten. Negoziazio mahaian hitzarmen-proposamen bat aurkeztu zuten, arreta zuzeneko orduak murriztea eta lan pertsonalerako bosgarren ordua ezartzea jasotzen zituena. Bost egun geroago erretiratu egin zuten, baina zer gertatuko litzateke sindikatuek proposamena sinatu izan balute? Jarrera hori errespetu falta ikaragarria da sektoreko 9000 langileekiko. Patronal serioak behar ditugu, sinatzen dutena betetzen dutenak. Horrenbestez, beste behin ere honakoa exigitzen diegu KEri, AICE-IZEAri eta ikastetxe guztiei, aplikazioaren azken arduradunak baitira: 1. Sinatutako GAA osorik betetzea, eskola-orduen murrizketa barne, dagokion konpentsazioarekin. 2. Atzerapausorik gabeko hitzarmen-proposamena aurkeztea eta GAAn adostutako guztia jasotzea. Bide batez, sektoreko ikastetxeen %20 inguru ari dira aplikatzen eskola-orduen murrizketa, Elizbarrutiko ikastetxe guztiak barne. Egin daiteke, baina ez dago horretarako borondaterik. STEILAS, CCOO, LAB eta UGT sindikatuok patronalen ez-betetzeak salatzen jarraituko dugu, GAAn jasotako eta sinatutako eskubide guztiak bete arte.

Enpresaren kudeaketa negargarriak hartzekodunen konkurtsora kondenatu du Olazabal y Huarte

Gasteizko enpresa historikoak itxierari eta 30 lanpostu suntsitzeari egin behar die aurre. Olazabal y Huarte enpresa txarto kudeatua izan da hainbat urtez. Duela urte batzuk,...