Joan den ikasturtearen amaieran, LAB sindikatuak lan-osasunari buruzko inkesta bat egin zuen kolektibitateetako langileen artean, hots, eskola-jangela eta enpresa-jantokietako langileen artean. 700 langile inguruk erantzun zuten inkesta, eta euren laneko arrisku nagusiak honako hauek zirela adierazi zuten: zarata (%81,6), mugimendu errepikatuak (%63,1), jarrera behartuak (%60,8), lan-erritmoa (%51,3) eta arrisku psikosozialak (%42,4). Gaur, mobilizazioa egin du LABek Bilbon, Eusko Jaurlaritzaren egoitzaren aurrean, langileen osasuna jokoan dagoela salatu eta Hezkuntza Saila, Osalani eta kolektibitate-enpresei exijitzeko errealitate horren aurrean kolektibo honetako langileen lan-baldintzak hobetzeko beharrezko neurriak martxan jar ditzatela.
Kontratu prekarioak eta lanaldi partzialak dituen sektorea izateaz gain, langileek euren osasunarekin ordaintzen dute sektorea kudeatzen dituzten enpresen irabaziak.
Nabarmentzekoa da langileen %27,5 soilik egon dela bajan arrazoi horiengatik, eta horrek azaltzen du sektore horretan, prekarizazioa dela eta (soldata baxuak, behin-behinekotasuna, etab.) gehienak ezin direla medikuarengana joan baja eman diezaieten, eta beste sekotre batzuetan orokortzen ari den bezala, medikazioaz abusatzen dutela lan-erritmoa jasateko.
Inkesta honek agerian jartzen du arriskuak sortzen dituzten lan-baldintzak daudela, eta arrisku horiek kalteak eragiten dituztela; hau da, diru pixka baten truke, langileak direla lan egitea euren osasunarekin ordaintzen ari direnak, eta enpresak langileen osasunaren kontura aberasten ari direla.
Enpresei, langileek jasoten dituzten arriskuak ezabatu edo murriztuko dituzten prebentzio-neurriak ezartzea eskatu die LABek. Eusko Jaurlaritza eta Osalani, aldiz, honako neurriak eskatuko dizkie :
- Osasunaren ikuspegitik ratioak kontuan hartzea, eta konpromisoa hartzea Osalan-eko teknikariekin ad hocazterketa bat egiteko.
- Enplegu duina eta kalitatezkoa, EAEko segurtasun- eta osasun-plan estrategikoetan langile horiek pairatzen dituzten enplegu- eta lan-baldintzak kontuan hartzea eta prebentzio-ahaleginak areagotzea.
- Osalanek kolektibitateen sektorerako lantokietara bisitak egiteko programa-kanpaina bat garatu ahal izatea (kalitatezko arriskuen ebaluazioak eta osasunaren zaintza, prebentzio-neurriak gomendatzea eta arriskuak eta kalteak antzemateko programa bat egitea.
- Osasun- eta lan-arloko agintarien arteko koordinazioa, bai eta Osalanen eta Laneko Ikuskaritzaren artekoa ere.
- Prebentzio-zerbitzuen zeregina kontrolatzea.
- Eusko Jaurlaritzako arloekin eta arlo horretan erantzukizunak dituzten beste administrazio publiko batzuekin koordinatzea
- Enpresen gaineko kontrol handiagoa, erregistroak egitea eta jarduera hori egiten duten enpresen kontrol- eta jarraipen-ekintzak areagotzea.
- Arriskuen ebaluazioak kontrolatzeko eta aholkatzeko metodoak garatzea, prebentzio-rola bete dezaten; gainera, genero-alderdiak kontuan hartu beharko dira, desberdintasunak eta desberdintasunak kontuan hartuta.