80ko hamarkadan, Bizkaiko udalerrien arteko lineak enpresariek kudeatzen zituzten. 90eko hamarkadan, biztanleriaren hazkundea, garraio pribatuak sortzen zituen arazoak eta Europako garraio publikora gerturatzeko beharrarekin, Aldundiak akordioak egin zituen enpresariekin zerbitzuak hobetzeko. Horretarako, enpresei fakturazioaren %12ko irabaziak ematen zizkien kontratuak egin zituen. Hasierako sasoi horretan, enpresak faktura eta gastuak puzten aritu ziren ia inolako kontrolik gabe. Enpresek eskatu egiten zuten eta Aldundiak ordaindu. Gastua kontrolatzen ari zirenean, Aldundiak itzelezko diru- xahutzea zela ikusi zuen eta %8ko marjinetara jaitsi zituen irabaziak.
Ia bi hamarkada pasa zituzten enpresek itzelezko irabaziak lortuz eta, ondoren, Aldundiak bere gain hartu zuen linea hauen kudeaketa, eta 5 emakida lehiaketara ateratzea erabaki zuen. Aurretik, azterketa bat egin zuen, langile-taldeak zatitu eta linea murriztea (30eraino) planteatzen zuena, lanpostuak amortizatzeko helburu argiarekin.
2013an atera ziren baldintzen pleguak, oso prezio baxuekin, arduragabetzat jo zitezkeenak, eta ordura arte Bizkaibus kontrolatzen zuten 3 enpresentzako izan ziren baimenak, Grupo Alsa, Grupo Acha eta Grupo Pesa.
Plegu horietan planteatutako murrizketaren aurrean, Bizkaibuseko langileek lan-gatazka baten inguruan egindako mobilizazio jendetsuenetako bat egin zuten, 3.000 pertsonetakoa.
Lehen 3 urteen ondoren eta beherantz agindako lizitazioa biguntzera bideratutako 12.000.000 euro gehigarritako diru-laguntza amaitzen zela ikusita, galerak zituztela esanez hasi ziren enpresak. Eta modu ikusgarri eta onartuan handitzen dute baliabide publikoen erabilera irabazi pribatuetarako.
Zentzugabekeria honen aurrean enpresak, inolako disimulurik gabe, Bizkaibuseko langileak, baliabideak eta instalazioak erabiltzen dira euren enpresa pribatuak kudeatzeko. Gainera, plegu eta hitzarmenek zehaztu arren denok ematen dugun dirua Bizkaibuserako baino ez dela. Administrariek euren taldeetako nomina eta kontratuak kudeatzen dituzte. Trafikoan, zerbitzuekiko modu paraleloan ematen da. Tailerretan taldeko beste enpresetako mantenu lanak kudeatu eta egiten dira (Bizkaibusekoak izan ez arren)… Honek izena eta erantzule argia dauka.
Negoziazio kolektiboa ez da soilik soldata-igoera eta lan-baldintzak hobetzea. Izan ere, bihar abenduaren 21erako greba deitua duten enpresa guztietan (EMB, Pesa Lur eta GAM Txorierri) mahai gainean baitago lanpostuen amortizazioaren arazoa, Bizkaibuseko enpleguaren suntsiketa. Nabarmena da ez dela negoziazio kolektiboarena soilik den arazoa.
Bihar Santo Tomas egunean biziko den egoera administrazio publikoen zaintza faltaren adibidea da. Hauek ez dira gai kalitatezko zerbitzua bermatzeko, azpikontratatu egiten baitute eta esku pribatuetan utzi garraio publikoa.
LABen arabera, premiazkoa eta beharrezkoa da Bizkaibuseko kontratak kontrolatzea, diru publikoan oinarritutako milioitako irabaziak izan arren, enplegua prekarizatu eta suntsitzen dutenak kontratu berriak negoziatzeari ere uko eginez.
Administrazio publikoetatik enpresa hauetara bideratzen den dirua publikoa da, herritarrengandik eskuratua. Diru horrekiko kontrola eskatzen dugu, enpresa pribatuak poltsikoak betetzeko baino ez daudelako hemen, eta gutxi inporta die zerbitzuaren kalitateak. Dirua da axola dien bakarra.
Horregatik, LABek bere afiliazio eta Bizkaibuseko gainontzeko langileei dei egiten die biharko greban parte hartzera eta tinko borrokatzera lan-baldintzak, enplegua eta kalitatezko zerbitzuaren alde.
Horren guztiaren defentsarako, LABek enpresa-batzordeetan planteatu du Santo Tomas egunekoari jarraipena ematea 24 ordutako greba gehiagorekin eta greba mugagabea, egoera konpontzen ez bada.