Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartaren baitan gauden eragileok elkarretaratze bat egin dugu gaur, Bilboko Alokabideren egoitzaren aurrean. Prestazio sozialen murrizketen aurka mobilizatu gara, eta magai gainean dauden legeek eta proposamenek etxebizitzaren egiturazko arazoari ez dietela erantzuten salatu dugu.
Hauxe da Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak kaleratu duen adierazpena:
Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak Bilbora eraman du bere salaketa, Alokabide/Visesak Bizkaian dituen bulegoetara, PSEk zuzendutako Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Sailak osatutako “Etxebizitza Dekretuaren” zirriborroak jasotako murrizketei buruz ohartarazteko.
Dekretu horren zirriborroak aurreikusitako murrizketek bertatik bertara pairatuko lituzketen pertsonek bat egin dute ekimen honekin.
Eusko Jaurlaritzak murrizketa neoliberalak aurrera eramateko politiketan sakontzen du, etxebizitza arloko beharrak asetzeko sortutako prestazio ekonomiko baten aitzakipean: Lanbidek kudeatutako Etxebizitzarako Prestazio Osagarria ezabatuko luke; eta Gizarte Larrialdietarako Laguntzak ere, udal gizarte zerbitzuek kudeatutakoak, kasu honetan. Bi laguntza hauek alokairu bat ordaintzeko prestazioak dira.
Gaur egun, 28.079 elkarbizitza unitatek jasotzen dute Etxebizitzarako Prestazio Osagarria eta beste 7.500 unitatek, Gizarte Larrialdietarako Laguntzak. Dekretuaren zirriborroaren bitartez, bi prestazio horiek eskuratzeko baldintzak betetzen dituzten askok etxebizitza batean sartzeko prestazioa eskatzeko eskubidea galduko lukete.
Eskubideen murrizketa hau prestazio ekonomiko berria eskuratzeko baldintzen gogortzearen ondorioz etorriko litzateke. Etxebizitza Legeak eta Dekretuaren zirriborroak aurreikusitako exijentzia berrien arabera, pertsona batek etxebizitza bat alokatzeko eskatzaile gisa hiru urteko antzinatasunarekin egon behar du izena emanda Etxebiden, eta, era berean, 3.000 euroko gutxieneko diru sarrerak frogatu behar ditu.
Bestalde, Lanbiden Laneko Dirusarrerak Osatzeko Errenta jasotzen duten pertsonen zati handi bat ere uzten du kanpoan Etxebizitzarako prestazio ekonomiko berriak.
Gaur egun, Gizarte Larrialdietarako Laguntzak edo Etxebizitzarako Prestazio Osagarria eskatzeko Etxebiden izena ematearekin nahikoa da, antzinatasun eta gutxieneko diru sarreren baldintzarik gabe.
Errenta gutxien eta egoera ahulenean dauden sektoreak are eta gehiago pobretuko ditu prestazio sozialen arloko eskubideen murrizketa honek, eta jendartearen zati handi baten oinarrizko etxebizitza beharrak ez ditu asebeteko.
Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartatik aspaldi eskatzen ari gara alokairu sozialeko etxebizitza baten benetako aitortza. Etxebizitza duin, egoki, seguru eta eroso baten erabilera izateko eskubidea izan beharko luke pertsona orok, oinarrizko zerbitzuekin.
Etxebizitzaren erabileraren balorea berreskuratu behar da, merkatuko logiketatik kanpo. Etxebizitzaren arazoa ezin da kopondu merkatu eta espekulazioaren logikaren arabera. Alokairuen merkatuaren arautzeak, alokairu sozialak, zaharberritzeak eta etxebizitza hutsen okupazioak lehentasunen artean egon behar dute etxebizitza bat izateko eta birbanatzeko.
Etxebizitza duin bat izateko eskubidea ez dago bermatuta, ez EH Bildu, PSE eta UpyD alderdien botoekin onartutako Etxebizitza Legearekin, ezta PSEk osatutako Dekretuaren zirriborroarekin ere; ez du bizitzeko alternatiba nahikorik sortzen merkatuaren logikatik kanpo.
Lege horrek eta Dekretuaren aurre proiektuak ez diote erantzun eraginkor bat proposatzen etxebizitzaren egiturazko arazoari, eta ez diote jendartearen zati handi batek bizi duen etxebizitza arazo larri eta prekarioari aurre egiten. Are eta gehiago, arazoa larriagotuko du prestazio sozial batzuk ezabatuta eta etxebizitzarako prestazio ekonomiko berria eskuratzeko baldintzak gogortuta.
Arrazoi hauen guztiengatik, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak “Etxebizitza Dekretuaren” egungo zirriborroa bazter dezatela eskatzen diegu Eusko Jaurlaritzari eta Etxebizitza Departamentuari. Era berean, exijitzen diegu ez dezatela inongo neurririk onartu eskubideen eta prestazio sozialen murrizketak ekartzen badituzte.