2026-10-02
HomeEkintza SozialaEgoera zaurgarrian dauden herritarren artean igo da langabezia

Egoera zaurgarrian dauden herritarren artean igo da langabezia

135.379 pertsonak ez dute lanik Hego Euskal Herrian, aurreko urteko epealdi berean baino herritar gehiago dagoelarik langabezian. Pasa den hilabetearekin alderatuz, ordea, 735 langabetu gutxiago daude, ziurrenik turismo-kanpainaren ondorioz.

Egoera zaurgarrian dauden kolektiboetan egin du gora langabeziak pasa den urtearekin alderatuz:

  • •25 urtetik beherakoen artean, langabeziak gorakada nabarmena izan du, %7,86 igo da.
  • •Azken urtearekin alderatuz, gizon eta emakumeen* artean langabeziak gora egin arren, azken hilabetean emakumeen* artean egin du gora, bereziki 25 urtetik beherako emakumeen* artean (%2 pasata egin du gora).
  • •Langile migratuen artean ere langabeziak gora egin du azken urtean modu nabarmenean (1.720 langabetu gehiago), bereziki zerbitzuen sektorean eta aurreko enplegurik gabekoen artean.
  • •Aurreko enplegurik gabekoen artean langabeziak gora egin du azken urtean. Ekainean erregistraturiko langabeen %13,01 dira talde horretakoak.
  • Afiliazioak errekor berria du Hego Euskal Herrian (1.064.337). Zentzu honetan, afiliazioak gora egiteak lanean jende gehiago dagoela adierazten du. Biztanleria Aktiboaren Inkestako datuei erreparatuz gero, aktibo gehiago daude, hau da, lan egiteko tenorean gero eta herritar gehiago daude. Lan merkatuan aktibo dauden herritar guztiei enplegua bermatu ezin zaienean, langabeziak gora egiten du.
  • Hego Euskal Herrian, egoera zaurgarrian daudenak (emakumeak*, gazteak, migranteak…) dira lan merkatura batzen ari direnak. Hau da, inaktibo egoera batetik (etxeko lanetara emanda zeuden emakumeak*, ikasleak, ezkutuko zaintza lan merkatuan zeudenak…) aktibo egoera baterako igarobidea egiten ari dira gero eta herritar gehiago, afiliazioa handituz. Bizitzaren garestitzearen ondorioz, eta ziurrenik bizi unitatearen egoerak behartuta, lan merkatutik kanpo zeuden herritarrak ari dira igarobidea egiten. Lan merkatua, ordea, ez da gai denei enplegua bermatzeko eta horrek langabeziaren gorakada ekarri du. Era berean, lan merkaturako igarobidea egiten ari diren herritar hauek aurreko enplegurik gabekoen multzoa handitu dute, ekainean langabeen %13,01 zirelarik.
  • Pasa den hilabetean, erregimen orokorreko afiliazioaren %73,24 zerbitzuen sektorean izena emanda zegoen. Sektore guztietako afiliazioak gora egin arren, azken urtean zerbitzuak sektoreak izaniko gorakada azpimarratu beharra dago, %4,08 igo baita. Datu honek adierazten digu herritarrek zerbitzuen sektorean lan egiteko aukera handiagoak ikusten dituztela.

  • Sortzen ari den enpleguaren kalitatean arreta jarri beharra dago, lan baldintza prekario zein ezegonkorrak egiturazkoak baitira eta udaldian egoera honek okerrera egiten baitu.
    •Kontratu motari erreparatuz gero, behin-behinekotasuna igotzen ari da. Ekainean zehar 6.555 kontratu gutxiago sinatu ziren pasa den urteko ekainarekin alderatuta, eta sinatu direnen %78,63 behin-behinekoak izan ziren.
    •7.815 aldizkako finko gutxiago daude, pasa den hilabetean baino %18,50 gutxiago. Murriztu diren kontratuen artean, %78,43 emakumezkoei* dagokie. Pasa den urtean bezala, aldizkako kontratu finkoak udaldian eten egiten dira, modu nabarmenean sektore feminizatuetan (jantokietako hezitzaileak, ikastetxeetako garbitzaileak…).
    •Emakumeen* artean %25,7 lanaldi partzialean dago, gizonen artean %11,2 dagoen bitartean. Aldiz, jardunaldi osoarekin alderantzizko egoera gertatzen da (emakumeen* %57,7 eta gizonen %78,6).
  • Lan merkatuan prekaritatea zein ezegonkortasuna egiturazkoak dira, bereziki egoera zaurgarrienean dauden kolektiboen artean. Horregatik, LAB sindikatuak egoera hori iraul dadin lanean jarraituko du dagokion esparru guztietan: lan zentroetan, kalean zein
    instituzioetan. Horrela, egoera honen arduradun zuzen diren patronal zein instituzioak interpelatuko ditu. Ezinbestean, herritarren lan eta bizi baldintzak erdigunera ekartzeko unea da, eta horrela galdegin dio sindikatuak Eusko Jaurlaritza berriari ere aste honetan bertan. Bide horretan ezinbestekoa izanen da aberastasuna birbanatzeko soldatak duintzea eta zerbitzu publikoak indartzea.

AZKEN ALBISTEAK | ÚLTIMAS NOTICIAS

Funts putreen esku dauden etxeak desjabetu ditzan eskatzen diogu LABetik Nafar Gobernuari

Testa funts Putrearen esku dauden etxebizitzei irtenbide iraunkorra emateko beharra azalarazi du sindikatuak, etxebizitzaren negozioari aurre egiteko egiturazko neurriekin batera. Larunbat honetan eta urriaren 17an borrokan diren maizterrekin batera mobilizatzera deitu dugu LABetik.

Jaurlaritzak aurre-erretiro txanda murriztuta eta akordiorik gabe inposatu du aurten ere administrazioetan

LABek errelebistak finko egiteko proposamenak eramango ditu administrazioetara eta enpresa publikoetara. LABek salatzen du gutxiengoarekin adostua, murritza eta Madrilen menpekoa dela Eusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak onartu duen Euskadiko Administrazio Publikoko lan-kontratuko langile finkoen erretiro partzialerako Plana. Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei eskatzen diegu Euskal Herriko zerbitzu publikoen eta bere langileen baldintzak hemen negoziatzeko eta adosteko nahia benetan defendatzeko, argazki hutsak saihestuz. • Administrazio publikoetako langile guztiei zabalik zegoen akordioa urratuta gelditu da aurten ere. Jaurlaritzak murrizketa inposatu zuenetik, LABek urtero eskatu izan du planak langile funtzionarioei, estatutarioei eta behin-behinekoei ere eragitea. • Sinatuta dagoen akordio bat ez da zertan urtero berretsi. Testuak, paradoxikoki, hala jasotzen du, eta propaganda hutsaren kutsua du. • Uztaileko Mahai Orokorreko bileran, Jaurlaritzak ez zuen proposamenak eztabaidatzeko aukerarik eman. Soilik presioaren ondoren onartu zuen sindikatuen ekarpenak jasotzeko astebeteko epe bat zabaltzea. Eztabaidarik ez da izan, eta ez da LABen eskakizunik jaso. Sindikatuak medioen bidez jakin du Jaurlaritzaren erabakia. • Jaurlaritzak erabakia dagoeneko otsaileko bileran hartu zuen, eta bere plana onartu egin zuten CCOOk eta UGTk. Sindikatu bat beraren sinadurarik gabe ere har zezakeen, inposatu zezakeen, erabakia Jaurlaritzak. Badirudi leialtasunak saritu nahi izan dituela, eta jokabide sindikala baldintzatu. • Lakuako gobernuak Madrilen menpe jarraitzen du. Plana otsailean onartu zuenetik gaurdaino, Madrilekin kontu teknikoak zuzentzen baino ez da aritu. Are, bere oharraren arabera, ez du plana langile funtzionario eta behin-behineko guztiei irekitzeko eskaerarik egin. Mahai Orokorrean eta gainerako negoziazio mahaietan bere aldarrikapenak eramaten jarraituko du LABek, eta legeak eta prozedurak aztertu ondoren aukera hauek ikusten ditu: 1. Lehen aukera LABek exijitzen du Hego Euskal Herriko administrazioek legeak baimentzen dituen EPE espezifikoak egin ditzaten, horretarako dagoen birjartze tasa espezifikoa erabiliz. Horrela, errelebista langile finkoa izango litzateke. Prozesu hauek luzatu daitezkeenez, beste bi modalitate egiteko aukera dago: 2. Bigarren aukera Errelebistari ordezkapen kontratu bat egitea. Kontratu hau bukatuko da errelebo kontratua egiteko egin den EPEa bukatzen denean. Kasu honetan, LABek defendatuko du errelebistaren kontratu hori ordezkapen zerrendetatik egitea, eta zerrendarik ez balego, administrazioak lan poltsa sortzearen alde borrokatuko du. 3. Azken bidea 2024ko apirilaren 1etik aurrera egindako kontratu laboral finko batekin binkula daiteke errelebo kontratua. Gerta daiteke errelebistaren kontratu hori erretiro partziala hartuko duen langile kategoria berekoa ez izatea. LABek eskatzen die Hego Euskal Herriko administrazio guztiei aurrerapauso bat emateko eta, legeak ahalbidetzen duen bezala, langileak errelebista finko egingo dituen EPEak martxan jartzeko. Eta, bitartean, erabili ditzatela dituzten lan-poltsa eta ordezkapen zerrendak erretiro partziala lortu dezaketen langileei eskaintzeko. LABek arazoa gure administrazioetan behingoz konpontzeko borondatea eskatzen die Jaurlaritzari eta sindikatu sinatzaileei, eta aukera langile guztiei berriz zabaltzeko borrokan jarraituko du.

LABek eta ESK-k Arabako Esku-Hartze Sozialeko IV. Hitzarmena baztertu dugu eta Aldundiari ekiparazioaren bidean benetako aurrerapausoak exijitu dizkiogu

Gaur, urriaren 1ean, LAB eta ESK sindikatuok Arabako Foru Aldundiaren aurrean elkarretaratzea egin dugu, sektorearen finantzatzaile nagusia baita, esku-hartze sozialeko langileek IV. Hitzarmen Kolektiboaren sinaduraren aurrean duten jarrera argi adierazteko. Sinadura gaur goizeko 12:30ean egitekoa da, ELA, CCOO eta AISA patronalaren artean. LAB ez da negoziazio-mahaira joango eta ez du hitzarmen hau sinatuko; bi sindikatuok erabat baztertzen dugu akordioa.